I SA/Bd 109/11

I SA/Bd 109/11 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Liwacz po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od września 2006r. do maja 2007r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od skargi I SA/Bd 109/11 UZASADNIENIE W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 17 marca 2011r. wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 3.081 zł strona wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, wnioskodawca podał, że jest jedynym żywicielem rodziny posiadającym na utrzymaniu małżonkę oraz ósemkę dzieci. Wskazał również, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiąga miesięczny dochód brutto w wysokości 2.500 zł. Jako majątek wykazał, podlegające zabezpieczeniu w postępowaniu karnym: dom o powierzchni 200 m², rozpoczętą budowę, samochód ciężarowy Nissan Navara. Zarządzeniem z dnia 17 maja 2011r. pełnomocnik skarżącego został zobligowany do przedłożenia w terminie 14 od dnia otrzymania wezwania: zeznań podatkowych, wyciągów z osobistych i firmowych rachunków bankowych, bilansu z bieżącej działalności prowadzonego przedsiębiorstwa, tytułów egzekucyjnych i wykonawczych oraz dokumentów potwierdzających ponoszenie wydatków związanych z utrzymaniem rodziny. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2011r. referendarz odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na powyższe postanowienie pismem z dnia 20 lipca 2011r. pełnomocnik skarżącego wniósł do tut. Sądu sprzeciw, w którym wyjaśnił, że skarżący jako jedyny żywiciel rodziny nie jest w stanie pokryć wpisu od skargi. Wskazał również, że comiesięczne wydatki związane z koniecznym utrzymaniem rodziny kształtują się w przedziale pomiędzy 5 - 6 tysięcy zł. Zdarza się również, że przy pokrywaniu powyższych wydatków partycypuje najbliższa rodzina skarżącego bądź jego małżonki. Żona skarżącego jest osobą niepracującą i nie uzyskuje żadnego dochodu. Na potwierdzenie swojej trudnej sytuacji skarżący załączył zeznanie podatkowe za 2010r., rachunek zysków i strat prowadzonej działalności gospodarczej za 2010r. i okres od stycznia do maja 2011r., wyciągi z 2 rachunków bankowych z dnia 28 lutego 2011r., dwa postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym, siedem zawiadomień o wpisie do księgi wieczystej hipoteki przymusowej zwykłej na nieruchomości skarżącego, oraz zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z nieruchomości skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Konieczne jest również wskazanie, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej, rodzinnej, finansowej wnoszącego. W razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, sąd administracyjny może na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, stanu rodzinnego i dochodów. Strona w niniejszej sprawie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. W tym miejscu należy przypomnieć, że prawo pomocy, którego istota polega na zwolnieniu strony z ponoszenia kosztów sądowych, nie sprowadza się do likwidacji tych ciężarów w ogóle, bo jest to niemożliwe, lecz jedynie do przeniesienia ich na ogół podatników, a ściślej, na budżet państwa, składający się z podatków i pozostałych wpływów. Koszty procesu przerzucane są zatem na innych i z tego też względu omawiana instytucja, stanowiąc pomoc państwa winna być przyznawana tym osobom, które jej rzeczywiście potrzebują i które z uwagi na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów procesu bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Jak wynika z oświadczeń strony oraz załączonej dokumentacji skarżący jest jedynym żywicielem rodziny dziesięcioosobowej rodziny. Z nadesłanego rozliczenia zysków i strat prowadzonej działalności gospodarczej oraz zeznania podatkowego za 2010 oraz rozliczenia za okres od stycznia do maja 2011r. wynika, że z tytułu prowadzonej działalności skarżący uzyskał dochód w 2010r. w kwocie [...], natomiast od stycznia do maja 2011r. uzyskał dochód w kwocie [...]. Jak wynika z oświadczeń strony czasami w pokryciu kosztów związanych z comiesięcznymi koniecznymi wydatkami na utrzymanie rodziny partycypują rodzice skarżącego albo jego niepracującej i pozostającej bez dochodu małżonki. Z wyciągu rachunków bankowych przedłożonych na etapie sprzeciwu wynika, że brak jest na nich środków finansowych, z których strona mogłaby uiścić wpis od skargi w niniejszej sprawie. Ponadto jak wynika z nadesłanych dokumentów nieruchomość skarżącego jest obciążona hipoteką przymusową, a składniki majątku ruchomego zostały zabezpieczone w odrębnych postępowaniach. Mając na względzie powyższe rozważania, w oparciu o przedstawione przez skarżącego dane oraz przy uwzględnieniu przedmiotu niniejszej sprawy, w której wpis od skargi wynosi 3.081 zł Sąd doszedł do przekonania, że strona zasługuje na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z uwagi na niebezpieczeństwo pozbawienia skarżącego i jego najbliższych możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, bądź ograniczenia prawa do kontroli wydanej w jego sprawie decyzji, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.