I SA/Bd 110/25
WyrokWSA w Bydgoszczy2025-04-09
Skład orzekający: Wójcik, Kleczkowski, Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił umorzenia niepodatkowej należności budżetowej o charakterze publicznoprawnym, uwzględniając przy tym przesłanki ważnego interesu zobowiązanego oraz interesu publicznego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił umorzenia należności, ponieważ wnioskodawca nie wykazał istnienia ważnego interesu zobowiązanego ani interesu publicznego. Wnioskodawca nie wyjaśnił sprzeczności w swojej sytuacji finansowej, a zaciąganie kolejnych kredytów bankowych nie stanowi przesłanki do umorzenia należności publicznoprawnych. Brak spełnienia tych przesłanek obliguje organ do wydania decyzji odmownej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku J. Z. o umorzenie niepodatkowej należności budżetowej wynikającej z przeniesienia na członków zarządu odpowiedzialności za zobowiązania spółki z tytułu zwrotu dotacji. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły umorzenia, uznając brak przesłanek ważnego interesu zobowiązanego i interesu publicznego. Skarżący podnosił trudną sytuację finansową i zdrowotną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wcześniej uchylił decyzje organów, wskazując na niedostateczne rozważenie przesłanki ważnego interesu strony. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy ponownie odmówiły umorzenia, a WSA w Bydgoszczy oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 13 stycznia 2025 r. nr SKO-4230/146/2024 w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi oddala skargę
Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. orzekł:
1) o wysokości dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przez [...] Sp. z o.o. w 2018r. w kwocie [...]zł,
2) o wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez [...] Sp. z o.o. w 2018r. w kwocie [...]zł,
3) zobowiązał Spółkę do zwrotu ww. kwot do budżetu Miasta B. w ciągu 15 dni od daty otrzymania decyzji wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r. utrzymało w mocy ww. decyzję. Następnie Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r. orzekł wobec J. Z. i M. W. jako członków zarządu spółki [...] o przeniesieniu na członków zarządu odpowiedzialności za zobowiązania [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. wynikające z ostatecznej i prawomocnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2022r. Organ ustalił wysokość przenoszonego zobowiązania solidarnie na kwotę [...]zł, wysokość odsetek od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji, tj. [...] czerwca 2023r. na kwotę [...]zł oraz wysokość kosztów egzekucyjnych na kwotę [...]zł.
M. W. i J. Z. w dniu [...] lipca 2023 r. złożyli wspólnie wniosek o rozłożenie – na 36 rat miesięcznych – zobowiązania wynikającego z decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] czerwca 2023r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2023r. Prezydent Miasta B. odmówił rozłożenia zobowiązania na raty.
Następnie M. W. i J. Z. pismem z dnia [...] września 2023 r. złożyli wspólnie wniosek o umorzenie w całości lub w części, ewentualnie rozłożenie na raty zobowiązania wynikającego z decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] czerwca 2023r. wskazując, że umorzenie zobowiązania miałoby prowadzić do odzyskania przez dłużników równowagi finansowej. J. Z. wskazał, że funkcję członka zarządu spółki pełnił w ramach wolontariatu, nie otrzymując z tego tytułu żadnego wynagrodzenia. Podał, że przeżywa bardzo trudny czas w swoim życiu i cierpi na wiele chorób. Podkreślił, że powstanie zadłużenia wyniknęło ze źle zinterpretowanych przepisów. Decyzja w sprawie oparta jest o zasadę uznania administracyjnego, a w innym miastach w tożsamych przypadkach zapadają decyzje korzystne dla stron. Na poparcie argumentacji dołączono dokumentację finansową i medyczną.
Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] października 2023 r., działając na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1270 dalej: "u.f.p.") odmówił J. Z. i M. W. udzielenia ulgi w spłacie niepodatkowej należności budżetowej o charakterze publicznoprawnym w postaci umorzenia w całości zobowiązania wraz z odsetkami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], decyzją z dnia [...] grudnia 2023r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Po rozpoznaniu skargi J. Z., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 21 maja 2024 r. o sygn. akt I SA/Bd 81/24 uchylił decyzję Kolegium, jak i decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 2023r. W wyniku powyższego, do rozpoznania pozostał wniosek J. Z. i M. W. o umorzenie zobowiązania w całości lub w części.
Prezydent Miasta B., wypełniając wytyczne WSA w Bydgoszczy, przeprowadził odrębne postępowanie wobec J. Z. ("Skarżący", "Strona", "Wnioskodawca") i decyzją z dnia [...] października 2023r. odmówił umorzenia zobowiązania wraz z odsetkami. W odwołaniu wniesiono o ponowne rozpoznanie sprawy. Strona powołała się na swoją trudną sytuację finansową i zdrowotną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ("SKO", "Kolegium"), decyzją z dnia [...] stycznia 2025 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu SKO podało, że materialną podstawą podjętej decyzji jest art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p. W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo odczytał uzasadnienie wyroku WSA w Bydgoszczy oraz przeprowadził stosowne i odpowiednie czynności dowodowe, by sprostać wytycznym w nim zawartych.
Przeprowadzono odrębne postępowanie dowodowe względem J. Z.. Ustalenia faktyczne dotyczące sytuacji finansowej, bytowej i życiowej Strony wynikają z przedłożonych dowodów i składanych oświadczeń. Zobowiązany ma 77 lat, samodzielnie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, mieszka wspólnie ze swoją córką w lokalu mieszkalnym, darowanym w 2022r. wnuczce. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi odrębne od córki gospodarstwo domowe, na którego dochody składają się: emerytura i renta w łącznej wysokości [...] zł oraz jednorazowe świadczenie roczne [...] zł. Do swojej dyspozycji na konto otrzymuje kwotę [...]zł, ponieważ posiada comiesięczne zajęcie egzekucyjne wynoszące [...] zł, przy czym kwota ta obejmuje zobowiązania windykowane przez Urząd Miasta B., którego Strona domaga się obecnie umorzenia. Wysokość comiesięcznych dochodów po zajęciu egzekucyjnym to kwota [...]zł. W ponoszonych co miesiąc wydatkach wskazano na: żywność – ok. [...] zł, środki czystości i higieny – ok. [...] zł, czynsz – [...] zł, prąd – [...] zł, telefon – [...] zł, leki ok. [...] zł, tj. [...] zł, inne – [...] zł, kredyty – [...] zł, co stanowi kwotę miesięcznie [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, jest współwłaścicielem wraz z wnuczką pojazdu marki [...] z 2019 r.
Kolegium podkreśliło, że ponoszone wydatki są wyższe od miesięcznych dochodów o [...] zł, co jest sprzeczne z zasadami logiki i wzbudziło wątpliwości organu. Mimo wezwania Skarżący nie wyjaśnił zaistniałych sprzeczności. W związku z tym, w przekonaniu Kolegium, organ pierwszej instancji miał uzasadnione prawo do stwierdzenia, że tak wysoka różnica pomiędzy dochodami a wydatkami, musi być czymś kompensowana. W ocenie organu Strona przedstawia dane o swojej sytuacji majątkowej w sposób niekompletny i nierzetelny. Wniosek taki wypływa z materiału dowodowego, podejmowanych przez Wnioskodawcę czynności zmniejszających jego możliwości finansowe (zaciągnięcie dwóch kredytów w przeciągu roku, deklarowanie uiszczania opłat za mieszkanie pomimo braku takiego obowiązku, przeniesienie własności lokalu mieszkalnego na wnuczkę). Organ ocenił, że skoro Zobowiązany otrzymuje comiesięczne świadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie [...]zł, a zajęcie egzekucyjne w stosunku miesięcznym wynosi [...] zł, to pokrywa wszystkie swoje wydatki, pomimo dokonywanego zajęcia i jest w stanie wywiązać się ze zobowiązania wobec UM B.. Zatem za udzieleniem wnioskowanej ulgi nie przemawia ważny interes zobowiązanego ani interes publiczny. W związku z tym, skoro ze stanu faktycznego sprawy wynika, że żadna z przesłanek umorzenia nie zachodzi, wówczas nie mamy do czynienia z decyzją uznaniową, a decyzją związaną. Oznacza to, że stwierdzenie braku spełnienia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego obliguje organ do wydania decyzji o odmowie umorzenia należności. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Odnosząc się do wskazania Strony, że w dniu [...] listopada 2024 r. otrzymał kolejną pożyczkę z Banku w kwocie [...]zł, a rata spłaty z tego tytułu wynosić będzie od stycznia 2025 r. [...] zł, zatem koszty zobowiązań prywatnoprawnych wobec banków, zwiększyły się, po dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji do kwoty [...]zł, Kolegium stwierdziło, że podejmowane przez Stronę działania, po dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, nie mogą mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, ponieważ stan faktyczny ustalany jest na dzień wydania decyzji przez Prezydenta Miasta B.. Jakkolwiek, oceniając przywoływane w odwołaniu przez Wnioskodawcę okoliczności zaciągania kolejnych kredytów w bankach Kolegium dodało, że skoro instytucje bankowe uznały sytuację Strony za dobrą i stabilną i kolejne kredyty są przyznane, to musi ona posiadać odpowiednią zdolność kredytową do ich spłaty. Ponadto Kolegium wskazało na sposób dysponowania przez Wnioskodawcę środkami pieniężnymi. W przekonaniu organu, obciążenia o charakterze cywilnoprawnym, które zaciągnięte zostały dobrowolnie, nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do tych obligatoryjnych, nałożonych w drodze ustawy. Spłata zaciągniętych kredytów bankowych nie jest pozytywną przesłanką do udzielenia ulgi w formie umorzenia zaległości podatkowych.
Zdaniem Kolegium, organ prawidłowo ustalił, że zajęcie egzekucyjne wobec zobowiązań na rzecz Urzędu Miasta B. w stosunku miesięcznym wynosi [...] zł i dopiero po tych czynnościach ZUS przelewa Skarżącemu co miesiąc środki pieniężne w wysokości [...] zł, zatem sytuacja finansowa uwzględnia już zobowiązania wynikające na rzecz tego wierzyciela.
W ocenie Kolegium, organ prawidłowo uznał, że za udzieleniem wnioskowanej ulgi w stosunku do Skarżącego nie przemawia ważny interes zobowiązanego oraz że nie uzasadnia jej także interes publiczny.
W skardze Strona wskazuje na swoją trudną sytuację życiową, zdrowotną i finansową. Skarżący podkreśla, że ma 78 lat i brakuje mu środków finansowych na podstawowe życie i lekarstwa. Podaje, że jest osobą niepełnosprawną, posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, a choruje na cukrzycę typu II, migotanie przedsionków, nerwicę, depresję, mrowienie palców rąk i nóg, posiada zadłużenia finansowe w bankach, u krewnych i u rodziny. Skarżący wskazał przy tym, że Urząd Miasta B. każdego miesiąca pobiera spłatę egzekucyjną w kwocie [...]zł oraz drugą spłatę egzekucyjną wynoszącą przeciętnie [...] zł, więc razem to stanowi [...] zł, co pozbawia Skarżącego całkowicie środków do życia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie wystąpienia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a niemającym tu zastosowania).
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także – z mocy art. 135 p.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że akty te nie naruszają prawa. Kontroli Sądu została poddana decyzja odmawiająca Skarżącemu udzielenia ulgi w postaci umorzenia należności w spłacie niepodatkowej należności budżetowej o charakterze publicznoprawnym wraz z odsetkami z tytułu zobowiązania wynikającego z decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] czerwca 2023r. w sprawie przeniesienia na członków zarządu odpowiedzialności za zobowiązania [...] sp. z o.o. z siedzibą w B., a wynikających z ostatecznej i prawomocnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2022 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] czerwca 2022 r. orzekającej o zwrocie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
Zaskarżona decyzja zapadła w wyniku przyjęcia przez organ, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek warunkujących umorzenie należności, tj. nie wystąpił ważny interes zobowiązanego, jak również nie wystąpiła przesłanka interesu publicznego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w niniejszej sprawie wypowiedział się tut. Sąd który wyrokiem z dnia 21 maja 2024r. sygn. akt I SA/Bd 81/24 uchylił decyzję SKO i Prezydenta Miasta B.. Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związani. Ponadto, zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepis ten dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że wskazane w powyższym przepisie podmioty muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W konsekwencji w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Zatem, skoro wyrok WSA Bydgoszczy z 21 maja 2024r. sygn. akt I SA/Bd 81/24 stał się prawomocny, to w związku z tym jego ustalenia wiązały zarówno organy orzekające ponownie w sprawie, jak i aktualnie sąd. Sąd w przywołanym orzeczeniu wskazał, że w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji organy w niedostateczny sposób rozważyły przesłankę ważnego interesu każdego zobowiązanego, nieprzekonująco, w sposób niepełny, odniosły się do niespełnienia wskazanej przesłanki. Stąd też wyprowadzona przez organy ocena została dokona przedwcześnie. W związku z powyższym Sąd przyjął, że w sprawie z wniosku Skarżącego (J. Z.) ponownego rozważenia wymaga kwestia istnienia przesłanki ważnego interesu strony i ponownego wyliczenia ewentualnej nadwyżki. Sąd nie przesądził, czy przesłanka ta występuje i w jakiej wysokości. Wskazał natomiast, że w przypadku ustalenia, że przesłanka ważnego interesu Wnioskodawcy nie występuje, wówczas organ obowiązany będzie wydać decyzję odmowną.
Materialnoprawną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji stanowił prawidłowo powołany przez organ przepis art. 64 ust. 1 pkt 2a u.f.p. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może je umarzać w całości, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Użyte w omawianym przepisie sformułowanie "może" wskazuje, że organ orzekający w przedmiocie umorzenia korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia wyraża się w tym, że organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia. Może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanek umorzenia uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. W orzecznictwie sądowo administracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może jednak oznaczać dowolności. Oznacza to, że wybór kierunku rozstrzygnięcia może być swobodny, ale winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Jednak do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi w tego rodzaju sprawach dopiero po ustaleniu zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek. W sytuacji, gdy żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ nie ma możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania tego rodzaju ulgi. Taki też kierunek rozstrzygnięcia w przypadku nie zaistnienia przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego" wskazał tut. Sąd w wyroku z dnia 21 maja 2024r. W pełni natomiast zaaprobował stanowisko organu o braku przesłanki interesu publicznego, a przedstawioną w tym zakresie argumentację uznał za trafną i zgodną z prawem.
W związku z powyższym wskazać należy, że zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 2a u.f.p. rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności wymaga w pierwszym rzędzie ustalenia przez organ tego, czy w okolicznościach faktycznych danej sprawy występuje "ważny interes zobowiązanego". Ustawodawca nie zdefiniował w ustawie pojęć "ważnego interesu zobowiązanego". Z tego względu konkretną treść tych pojęć ustalać należy z uwzględnieniem okoliczności rozpoznawanej sprawy. Niemniej jednak o istnieniu ważnego interesu strony decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią wartości. W orzecznictwie (wypracowanym na tle podobnego przepisu - art. 67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa) przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć zdarzenia losowe oraz sytuacje osobiste, rodzinne, zdrowotne czy też ekonomiczne (dotyczące majątku, dochodów, wydatków, możliwości płatniczych), które w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwalają na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków. Pojęcia ważnego interesu dłużnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też wyłącznie do zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonej należności pieniężnej, gdyż pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym również normalną sytuację ekonomiczną dłużnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów i wydatków (zob. wyrok NSA z 5 października 2023 r., sygn. akt III FSK 3218/21 oraz powołane w nim orzecznictwo). W konsekwencji rozważenia wymagało, czy spłata zaległości, o umorzenie której wnosi Strona, nie nastąpi kosztem zaspokojenia podstawowych potrzeb Wnioskodawcy i jego rodziny.
Przenosząc powyższe rozważania natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że jak wynika z zaskarżonej decyzji kwota należności głównej według stanu na dzień [...] listopada 2024 r. to [...] zł (kwota wynikająca z decyzji wydanej dla [...] sp. z o.o. wynosiła [...] zł). Skarżący ma 77 lat, samodzielnie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, mieszka wspólnie ze swoją córką, w lokalu mieszkalnym, darowanym w 2022r. wnuczce. Skarżący oświadczył, że prowadzi odrębne od córki gospodarstwo domowe, na którego dochody składają się: emerytura i renta Strony w łącznej wysokości [...] zł oraz jednorazowe świadczenie roczne [...] zł. Skarżący otrzymuje do swojej dyspozycji na konto kwotę [...]zł, ponieważ posiada comiesięczne zajęcie egzekucyjne wynoszące [...] zł, przy czym kwota ta obejmuje zobowiązanie windykowane przez Urząd Miasta B., którego domaga się obecnie umorzenia. Zauważyć w tym miejscu należy, że kwota, którą ustaliły organy jest zgodna z kwotą - [...] zł wynikającą z kserokopii decyzji ZUS z dnia [...].03.2024r., którą Skarżący załączył do skargi. Zatem jak prawidłowo przyjęto w zaskarżonej decyzji wysokość comiesięcznych dochodów po zajęciu egzekucyjnym to kwota [...]zł. W zakresie ponoszonych wydatków Strona wskazała na: żywność ok. [...] zł, środki czystości i higieny ok. [...] zł, czynsz [...] zł, prąd [...] zł, telefon [...] zł, leki ok.[...] zł, tj. [...] zł, inne [...] zł, kredyty [...] zł, co łącznie stanowi kwotę [...]zł (miesięcznie). Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, jest współwłaścicielem wraz z wnuczką pojazdu marki [...] z 2019 r.
Zasadnie organ wskazał, że zestawienie kwoty uzyskiwanego dochodu i ponoszonych kosztów wskazuje różnicę in minus [...] zł. Co oznacza, że taka kwota wydatków nie znajduje pokrycia w miesięcznym budżecie Strony. Pomimo wielokrotnych wezwań Skarżący tej kwestii nie wyjaśnił. W orzecznictwie, na tle wskazanej już regulacji zawartej w Ordynacji podatkowej w zakresie ulg, jednolicie wskazywane jest, że to podatnik który występuje z wnioskiem o zastosowanie ulgi ma obowiązek uzasadnić wniosek oraz ujawnić fakty oraz dowody będące w jego posiadaniu, przyczyniając się tym samym do wyjaśnienia sprawy. To wnioskodawca występuje ze stosownym wnioskiem o wszczęcie postępowania w tym zakresie i to zainteresowany powinien postarać się wykazać, że znajduje się w takiej sytuacji, która uzasadnia przyznanie ulgi. Zdaniem składu orzekającego, słusznie organ stwierdził, że ciężar wyjaśnienia sprzeczności w zakresie uzyskiwanych dochodów zdecydowanie przesunięty jest na stronę, gdyż tylko ona posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. Zatem to Wnioskodawca powinien starać się wykazać wszelkie okoliczności przemawiające za uwzględnieniem jego żądania. Powinien aktywnie uczestniczyć w gromadzeniu dowodów i nie może czuć się zwolniony od współdziałania z organem. Sąd podziela stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w realiach niniejszej sprawy Skarżący na wezwanie, nie przedstawił organom dowodów pozwalających potwierdzić zasadność złożonego wniosku, a w szczególności wykazać jego ważny interes prywatny lub też interes publiczny, przerzucając ciężar dowodu na organy. Ponadto nie można uzasadniać takiego wniosku posiadaniem zobowiązań z tytułu kredytów bankowych. W tym miejscu wyjaśnić należy, że nie ma racji organ odwoławczy uznając, że podejmowane przez Skarżącego działania, po dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, nie mogą mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, ponieważ stan faktyczny ustalany jest na dzień wydania decyzji przez Prezydenta Miasta B.. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne co oznacza, że organ odwoławczy ocenia sprawę w całym jej aspekcie od początku uwzględniając także zmianę okoliczności faktycznych. Nie mniej pomimo dokonanego zastrzeżenia organ odwoławczy ocenił podniesioną w odwołaniu okoliczność otrzymania przez Stronę w dniu [...] listopada 2024 r. kolejnej pożyczki z banku w kwocie [...]zł, z ratą spłaty od stycznia 2025r. - [...] zł. Powyższe oznacza, że koszty zobowiązań prywatnoprawnych wobec banków, zwiększyły się, po dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji do kwoty [...]zł. Zdaniem Sądu, oceniając fakt zaciągania kolejnych kredytów w bankach Kolegium zasadnie stwierdziło, że instytucje bankowe musiały uznać sytuację Skarżącego jako dobrą i stabilną, skoro kolejne kredyty są przyznane, Skarżący musi zatem posiadać odpowiednią zdolność kredytową do ich spłaty. Nie mniej słusznie organ podkreślił, że spłata zaciągniętych kredytów bankowych nie jest pozytywną przesłanką do udzielenia ulgi w formie umorzenia zaległości podatkowych. Organ prawidłowo ocenił, iż ważnego interesu strony nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem Skarżącego o konieczności umarzania, ponieważ istnieją do spłaty raty kolejnych zaciąganych kredytów. Końcowo podnieść należy, że WSA w Bydgoszczy w przywołanym wyroku z dnia [...] maja 2024r. dostrzegł, że spłata kredytów nie może korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia przed zwrotem dotacji, gdyż instytucji bankowych nie można traktować w sposób uprzywilejowany w stosunku do organu dotującego.
W ocenie Sądu organy rzetelnie przeanalizowały sytuację majątkową i życiową Strony. Skarżący nie wyjaśnił jednak rozbieżności pomiędzy dochodem, a zadeklarowanymi przez siebie wydatkami. Wnioskodawca jak oświadczył płaci czynsz za mieszkanie i prąd, co jest sprzeczne z ustalonym stanem faktycznym, iż Skarżący nie jest zobowiązany do żadnych opłat związanych z korzystaniem z mieszkania, gdyż ustanowiona służebność mieszkania jest nieodpłatna. Dalej, Skarżący nie wskazywał, iż posiada zadłużenia u rodziny i znajomych. W sprawie, istotne jest także to, że organy miały na uwadze zarówno podeszły wiek jak i zły stan zdrowia Wnioskodawcy wobec czego uwzględniono wydatki powiązane z zakupem leków, ale Strona nie wskazała, by podejmowane leczenie generowało powstanie jakichkolwiek innych kosztów. Ustosunkowując się do podniesionej w skardze kwestii pobierania przez Urząd Miasta spłaty egzekucyjnej w wysokości [...] zł to podkreślić należy, że kwota ta nie została wcześniej wykazana w żadnym dokumencie przedłożonym przez Stronę a z ustaleń organu wynika, że zajęcia egzekucyjne zamykają się kwotą [...]zł i obejmują także zobowiązania windykowane przez Urząd Miasta B.. Zasadnie zatem organ uznał, że trudna sytuacja materialna Strony, na którą powoływała się ona we wniosku o udzielenie ulgi, nie daje automatycznej możliwości umorzenia przedmiotowej należności.
Zdaniem Sądu za prawidłowy należy również uznać wniosek organu co do braku w sprawie przesłanki "interesu publicznego". Organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo wywiódł, że za "interes publiczny" należy uznać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Zastosowanie ulgi jest możliwe wyłącznie w razie ustalenia, że stan faktyczny sprawy należy do wyjątkowych, a więc takich, w których sytuacja strony w sposób oczywisty wymaga, aby interes fiskalny Państwa ustąpił miejsca interesowi dłużnika. Odwołanie się do interesu publicznego na gruncie art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p., wymaga każdorazowo dokonywania oceny skutków prawnych rozstrzygnięć z punktu widzenia respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, wyrażających się generalną zasadą regulowania należności pieniężnych w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. Co w niniejszej sprawie organ uczynił w zgodzie powyższymi zasadami.
Reasumując ponownie podkreślić należy, że w orzecznictwie administracyjnym wskazuje się, iż w postępowaniu w przedmiocie umorzenia należności ciężar dowodzenia wskazanych powyżej przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. A w sprawie niniejszej organ prawidłowo wykazał, że Skarżący nie współdział z organem i nie wyjaśnił sprzeczności w zakresie swojej sytuacji materialnej.
Sąd stwierdza, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa a dokonane ustalenia organu są spójne i logiczne, i nie wykraczają poza zakres swobodnej oceny dowodów. Tym samym należy stwierdzić, że zasadnie organ uznał, że w sprawie nie było podstaw do umorzenia należności wraz z odsetkami stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 2 lit.a) u.f.p.
Mając powyższe na uwadze, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów prawa, które zgodnie z art. 145 p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. W konsekwencji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło