I SA/Bd 1102/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2014-12-17
Skład orzekający: Leszek Kleczkowski, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił podstawę opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, uwzględniając wartość wkładu partycypacyjnego w mieszkaniu komunalnym według stanu na dzień śmierci spadkodawcy, a nie według przyszłej kwoty zwrotu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo ustalił podstawę opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, opierając się na wartości nabytego wkładu partycypacyjnego według stanu i cen z dnia nabycia spadku. Wartość ta powinna być ustalona zgodnie z przepisami ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego, stosując zasady dotyczące wartości odtworzeniowej, a nie przyszłej kwoty zwrotu, która może być inna. Obowiązek podatkowy powstaje niezależnie od sytuacji finansowej podatnika, a kwestie ulg w spłacie należy regulować w odrębnym postępowaniu.Stan faktyczny
Skarżący A. Z. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającą zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn. Skarżący zarzucił, że nałożony podatek jest zbyt wysoki dla rencisty, że organ nie uwzględnił wszystkich obciążeń spadku, zawyżył podstawę opodatkowania oraz że wartość wkładu partycypacyjnego została ustalona na podstawie niewiarygodnych danych. Kluczowym problemem było niedotrzymanie terminu złożenia zeznania podatkowego, co skutkowało brakiem możliwości zastosowania zwolnienia z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Liberda-Koczorowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. ustalił stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w wysokości [...] zł.
W złożonym odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, że decyzja o nałożeniu tak dużego podatku od spadku, na rencistę pozbawionego środków na jego zapłatę, obraża generalne, konstytucyjne klauzule prawa, tj. poczucia sprawiedliwości społecznej i współżycia społecznego. Zdaniem strony, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego nie wykazuje woli, aby odstąpić od opodatkowania, pomimo nieznacznego opóźnienia złożenia zawiadomienia o nabyciu spadku. Skarżący podniósł, że wartość nabytego wkładu partycypacyjnego
w TTBS określona w decyzji została zawyżona w stosunku do wyceny tego wkładu, podanej przez TTBS. Zarzucił, że organ obliczając podatek posłużył się danymi o bardzo wątpliwej wiarygodności i nie wniknął w ich prawdziwy sens, a informacje TTBS o wartości mieszkania nie mają związku z rzeczywistością i zdrowym rozsądkiem.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Sąd Rejonowy w Toruniu XI Wydział Cywilny, postanowieniem z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt XI Ns 1130/12, stwierdził nabycie spadku po zmarłej dnia [...] r. G. Z.. Spadek, na podstawie testamentu notarialnego z dnia [...] r., nabył syn A. Z. w całości. Postanowienie to stało się prawomocne z dniem 19 lutego 2013 r. Sześciomiesięczny termin na zgłoszenie nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego upłynął zatem z dniem 19 sierpnia 2013 r. Natomiast zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2 zostało nadane pocztą w dniu 05 września 2013 r., tj. 17 dni po upływie terminu określonego w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2009 r. nr 93, poz. 768, ze zm., dalej: "u.p.s.d."). Niedotrzymanie sześciomiesięcznego terminu zgłoszenia faktu nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych naczelnikowi urzędu skarbowego spowodowało, iż nie można zastosować zwolnienia, o jakim mowa w art. 4a u.p.s.d. Termin ten ma bowiem charakter materialnoprawny, co oznacza, że nie podlega on przywróceniu.
W konsekwencji powyższego Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego określił wartość masy spadkowej zgodnie z zaświadczeniem TTBS z dnia 25 lutego 2014 r. Wkład partycypacyjny w TTBS dla lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w T. na dzień śmierci G. Z., tj. [...] r., wynosił [...] zł. Organ wydając zaskarżoną decyzję odliczył długi i ciężary w wysokości [...] zł oraz kwotę wolną dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej w wysokości [...] zł.
W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podatnik podniósł, że decyzja o nałożeniu tak dużego podatku od spadku na rencistę pozbawionego środków na jego zapłatę obraża generalne, konstytucyjne klauzule prawa, tj. poczucia sprawiedliwości społecznej i współżycia społecznego. Zarzucił, iż organ nie uwzględnił jego sytuacji finansowej, wyznaczając podatek ponad realne możliwości zapłaty. Skarżący stwierdził, że kwestia tego, czy termin obowiązku podatkowego można przywrócić czy też nie, wynika z interpretacji, a nie litery prawa. Zdaniem strony, organy podatkowe nie uwzględniły wszystkich obciążeń spadku
i przyjęły zawyżoną podstawę opodatkowania. Skarżący podniósł, że przez prawie rok nie władał spadkiem, nie użytkował mieszkania i nie miał tytułu do ponoszenia kosztów czynszu, w związku z czym, obciążenie spadku powinno być powiększone o niezapłacony czynsz do dnia podpisania umowy z TTBS o najem lokalu. Ponadto zarzucił, że urząd skarbowy nie uwzględnił poniesionych kosztów sądowych w sprawie spadkowej. Stwierdził również, że wartość wkładu partycypacyjnego w decyzji zastała zawyżona w stosunku do wyceny tego wkładu, jaką przedstawiło TTBS.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem.
Należy podkreślić, co ma swe usprawiedliwienie w postawie jaką prezentował skarżący zarówno w skardze jak i na rozprawie, że takie cechy jak poczucie sprawiedliwości społecznej, zasady współżycia społecznego czy rozsądek nie mogą stanowić podstawy orzekania sprzecznego z literą prawa.
Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył.
Na początek WSA uznał, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy i nie budził wątpliwości Sądu. Poza sporem pozostaje to, że skarżący nabył tytułem dziedziczenia wkład partycypacyjny w TTBS.
Stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2009 r. nr 93, poz. 768, ze zm., dalej: "u.p.s.d."), podatkowi od spadków i darowizn, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia.
WSA wyjaśnia, że skoro przepis art. 1 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., tak jak i art. 922
§ 1 k.c. swym zakresem obejmuje uprawnienia majątkowe przysługujące zmarłemu
i obciążające go obowiązki majątkowe, to należeć do nich mogą wyłącznie prawa
i obowiązki istniejące w chwili śmierci spadkodawcy.
W tym miejscu należy stwierdzić, że postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w kontekście określonej normy materialnego prawa podatkowego. Postępowanie dowodowe
w sprawach podatkowych nie jest celem w samym sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego.
W ocenie Sądu organ podatkowy prawidłowo przywołał, zrozumiał
i zastosował przepisy prawa. Zdaniem WSA ustalenia w tym zakresie zostały dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r., poz. 749 -j.t. ze zm., dalej "op")), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 op). Organ rozpatrzył zarówno poszczególne dowody z osobna, jak również we wzajemnej łączności i ustosunkował się do różnic w zebranych dowodach. Mógł kierować się nie tylko wiedzą, ale i doświadczeniem życiowym i jego rozumowanie było zgodne
z prawidłami logiki.
Przedmiotem sporu są trzy kwestie: pierwszy zarzut dotyczy tego, że decyzja o nałożeniu dużego podatku od spadku na rencistę pozbawionego środków na jego zapłatę, obraża generalne, konstytucyjne klauzule prawa tj. poczucie sprawiedliwości społecznej i zasad współżycia społecznego, urząd nie uwzględnił sytuacji finansowej skarżącego, drugi - organy skarbowe nie uwzględniły wszystkich obciążeń spadku przyjęły zawyżoną podstawę opodatkowania oraz trzeci, podatek został naliczony na podstawie niewiarygodnej, wirtualnej, nie mającej związku z rzeczywistością i zdrowym rozsądkiem danej liczbowej odnoszącej się do wyceny przedmiotu spadku.
Zarzuty te należy uznać za niezasadne w świetle prawa.
Pierwsza kwestia dotyczy oczekiwanego przez skarżącego, braku obowiązku zapłaty ze względu na jego sytuację finansową.
Należy przypomnieć, że stosownie do art. 4 op, obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach.
Zatem obowiązek podatkowy powstaje w warunkach przez prawo określonych, niezależnie od woli podmiotów temu obowiązkowi podlegających, czy też podmiotów ustawowo zobowiązanych do stosowania różnych środków jego realizacji.
W ordynacji podatkowej ustawodawca przewidział możliwość ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. I tak w rozdziale 7a zawarto przepis art. 67 a § 1 , gdzie czytamy, iż organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone
w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Rozdział 7a został dodany z dniem 1 września 2005 r. ustawą z dnia
30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199 z późn. zm.). Celem jego wprowadzenia było całościowe uregulowanie w jednym miejscu przyznawanych przez organ podatkowy ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, z uwagi na ich zbliżoną konstrukcją prawną.
Koniecznym jest jednak w tym przypadku, złożenie stosownego wniosku, wszczynającego odrębne postępowanie, czego skarżący nie uczynił.
Z kolei zapisy ustawy o podatku od spadków i darowizn przewidują możliwość nie płacenia podatku mimo zaistnienia zdarzenia (dziedziczenia) tak, że artykuł 3 ustawy wymienia przypadki wyłączenia określonych przedmiotów spod opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Oznacza to, że mimo iż określone
w tych przypadkach przedmioty opodatkowania są co do zasady objęte zakresem przedmiotowym podatku od spadków i darowizn, ustawodawca zrezygnował z ich opodatkowania. Konsekwencją takiego wyłączenia z zakresu przedmiotowego opodatkowania jest, że mogą być one poddane opodatkowaniu innym podatkiem,
a w szczególności podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż ustawa o podatku od spadków i darowizn jest lex specialis w stosunku do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (zob. art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.).
Jednakże w sprawie taki przypadek nie jest okolicznością faktyczną.
Dalej w grę wchodzi art. 4 czy 4a u.p.s.d. czy ulga mieszkaniowa uregulowana w art. 16. Jak wiadomo wprowadzenie zwolnienia polega na tym, że mimo iż określony stan faktyczny czy prawny co do zasady mieści się w zakresie przedmiotowo-podmiotowym ustawy podatkowej, przepis ustanawiający zwolnienie wyłącza go z opodatkowania. Zwolnienia przedmiotowe określone w u.p.s.d. mają zróżnicowany charakter, jednakże żadna z wymienionych tu sytuacji w sprawie nie miała miejsca. W szczególności ustawodawca nie przewidział zwolnienia z obowiązku zapłaty podatników znajdujących się w określonej przez skarżącego, sytuacji finansowej.
Drugą ze spornych kwestii jest to, że zdaniem skarżącego, organy nie uwzględniły wszystkich obciążeń spadku i, już tylko z tego powodu, przyjęły zawyżoną podstawę opodatkowania.
WSA uznał, że chodzi tu o czynsz jaki w oświadczeniu skarżącego obciążał od śmierci spadkodawcy lokal, na który spadkodawca wniósł wkład partycypacyjny oraz koszty sądowe w sprawie spadkowej.
Również te roszczenia są nieskuteczne w świetle prawa obejmującego sprawę podatkową, ponieważ ciężary te nie wynikają z obowiązków majątkowych spadkodawcy (matki skarżącego).
Organ prawidłowo przywołał przepisy jakie maja zastosowanie w tej kwestii
i tak, zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 u.p.s.d., podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych
z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru. Stan rzeczy i praw, który bierze się pod uwagę przy wymiarze podatku oznacza nie tylko stan faktyczny, ale również stan prawny. Pojęcie długów, w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków
i darowizn, obejmuje wszelkie pieniężne roszczenia cywilnoprawne związane
z przedmiotem spadku. Równowartość tych roszczeń podlega potrąceniu od wartości przedmiotu spadku. Ciężarem natomiast jest inne niż dług obciążenie nabytej rzeczy lub prawa, które w chwili nabycia zmniejsza jego wartość rynkową. Musi istnieć związek między nabywanymi rzeczami i prawami majątkowymi a ciężarami pomniejszającymi podstawę opodatkowania. Zasadą, wynikającą z art. 17a u.p.s.d, jest że podatnicy podatku od spadków i darowizn obowiązani są złożyć zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania. Natomiast zgodnie z art. 21 § 5 op, jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego,
o którym mowa w § 1 pkt 2 (gdy zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania), ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze staniem faktycznym.
WSA wyjaśnia, a wskazano na to już wcześniej, że jeżeli stan rzeczy i praw majątkowych po nabyciu przez spadkobiercę spadku uległ zmianie z przyczyn takich jak zmniejszenie wartości nabytych rzeczy i praw, brak możliwości dysponowania przedmiotami majątkowymi, ponoszenie kosztów utrzymania rzeczy przez spadkobierców czy też przedłużające się postępowanie sądowe i podatkowe - do celów opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, nie stanowią podstawy do zmiany wartości rzeczy lub praw poprzez ponowne jej ustalenie na dzień wydania decyzji wymiarowej. Wydatki ponoszone przez spadkobierców na odziedziczoną rzecz, po dniu jej nabycia, koszty związane z rzeczą lub obniżenie jej wartości wskutek upływu czasu nie mogą być uznane za wydatki stanowiące długi lub ciężary spadkowe, ponieważ nie wynikają z obowiązków majątkowych spadkodawcy, czyli z roszczeń wobec spadkobierców. Nie stanowią długów spadkowych w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, nie zostały też wymienione w art. 7 ust. 3 u.p.s.d., a tylko te wydatki mogłyby prowadzić do zmniejszenia wartości nabytych rzeczy i praw.
Powyższe wyjaśnienie również czyni bezzasadnym trzecią ze spornych kwestii, mianowicie zarzut, że podatek został naliczony na podstawie niewiarygodnej, wirtualnej, nie mającej związku z rzeczywistością i zdrowym rozsądkiem danej liczbowej odnoszącej się do wyceny przedmiotu spadku.
Tutaj organ wskazał, że określono wartość masy spadkowej zgodnie
z zaświadczeniem TTBS z dnia 25 lutego 2014 r. i wkład partycypacyjny na dzień śmierci spadkodawcy, tj. [...] r., wynosił [...] zł.
Prawidłowo, przyjęto, że zasady zwrotu kwoty partycypacji, w tym sposób określenia jej wysokości, szczegółowo określają przepisy ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (t. j. Dz. U.
z 2013 r., poz. 255), w wersji obowiązującej w 2012 r.
Zgodnie z art. 29a ust. 1 i 2 tej ustawy, osoba fizyczna może zawrzeć
z towarzystwem umowę w sprawie partycypacji w kosztach budowy lokalu mieszkalnego, którego będzie najemcą. Kwota ta nie może przekroczyć 30% kosztów budowy tego lokalu. W myśl art. 29a ust. 3 powołanej ustawy, w przypadku zakończenia najmu i opróżnienia lokalu kwota partycypacji, o której mowa w ust. 1, podlega zwrotowi najemcy nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia opróżnienia lokalu. W dniu zwrotu kwota partycypacji powinna odpowiadać kwocie stanowiącej odsetek aktualnej wartości odtworzeniowej lokalu równy udziałowi wniesionej przez najemcę kwoty partycypacji w kosztach budowy lokalu. Zatem wszystkie odmienne metody wyliczenia kwoty podlegającej zwrotowi, opisane w innych przepisach, należy uznać za nieprawidłowe, choćby nawet kwota partycypacji podlegająca zwrotowi, wyliczona
w oparciu o aktualną wartość odtworzeniową lokalu, była wyższa lub niższa:, niż uiszczona przez najemcę. Pojęcie wartości odtworzeniowej zawarte zostało w art. 151 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem wartość odtworzeniową nieruchomości jest równa kosztom jej odtworzenia, z uwzględnieniem stopnia zużycia. Wartość odtworzeniową określa się dla nieruchomości, które ze względu na obecne użytkowanie lub przeznaczenie nie są lub nie mogą być przedmiotem obrotu rynkowego, a także, jeżeli wymagają tego przepisy szczególne. Wysokość wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych ustalana jest na okres 6 miesięcy przez wojewodę na podstawie aktualnych danych urzędu statystycznego, opracowanych według powiatów, oraz własnych analiz i ogłaszana, w drodze obwieszczenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Na podstawie obwieszczenia Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia
28 marca 2012 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia
29 marca 2012 r., poz. 742), od 01 kwietnia 2012 r. do 30 września 2012 r. dla miasta Torunia obowiązywał wskaźnik przeliczeniowy w wysokości 5.414 zł. Obwieszczenie to ma swoją podstawę w przepisach ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2005 r. poz. 266 ze zm.). W związku z tym, obliczona według powołanych przepisów kwota partycypacji na dzień tj. [...] r., wyniosła [...] zł, co znalazło odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji.
WSA wyjaśnia, że w podatku od spadków i darowizn podstawa opodatkowania została ujęta wartościowo – jest nią wartość (kwota) przedmiotu opodatkowania. Przyjęcie jako zasady ustalania podstawy opodatkowania stanu rzeczy i praw majątkowych z dnia ich nabycia rodzi także skutek w postaci pominięcia ubytków w rzeczach i prawach pomiędzy dniem nabycia a dniem wymiaru podatku, czyli wydaniem decyzji ustalającej jego wysokość. Ustawodawca przewidział, iż jedynie ubytek spowodowany siłą wyższą sprawia, że do wyliczenia podstawy opodatkowania przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru.
To oznacza, że nie można uzależniać czystej wartości spadku z kwotą partycypacyjną jaka zostanie realnie wypłacona w przyszłości. Stosownie do przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn tę wartość należy wyliczyć na moment śmierci spadkodawcy. Trzeba mieć również na względzie to, że kwota partycypacyjna nie staje się z chwilą śmierci spadkodawcy czym innym, np. zasobem finansowym tak jakby była wpłacona do banku czy odpowiednikiem możliwości zakupu lokalu na wolnym rynku. Nadal pozostaje kwotą, o jakiej mowa w ustawie z dnia 26 października 1995 r.
o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego, powiązaną
z kredytowaniem celów mieszkaniowych.
W takim wypadku, w ocenie Sądu jej wartość podlega rygorom tej ustawy
i skoro ustawodawca wskazuje w ustawie z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego, jak należy liczyć jej wartość na wypadek zwrotu, tak te same zasady należy przyjąć przy wyliczeniu wartości, o jakiej mowa w art. 7 u.p.s.d., co prawidłowo przyjął organ. Zdaniem Sądu, konsekwentnie, należy rozumieć tu pojęcie "wartości odtworzeniowej", tak jak wartość tę przyjmuje się na potrzeby zwrotu, o jakim mowa w art. 29a ust. 3 ustawy z dnia 26 października
1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego.
Mając na względzie powyższe oraz art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak
w sentencji.
H. Adamczewska – Wasilewicz L. Kleczkowski M. Łent
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło