I SA/Bd 118/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok postanowił odmówić przyznania prawa pomocy. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. w przedmiocie określenia skarżącemu zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. w kwocie 64.956,00 zł. Wraz ze skargą R.K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Podał, że jego jedyny dochód ze stosunku pracy wynosi 1500 zł miesięcznie i stanowi źródło utrzymania rodziny, w tym przebywającej ma urlopie wychowawczym żony oraz syna. Jako majątek wskazał: dom o powierzchni 100 m², mieszkanie własnościowe żony, 1,28 ha nieruchomości rolnej, halę produkcyjna położoną w D. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z 08 kwietnia 2009 r. wnioskujący przedłożył: 1. informację udzieloną przez PKO Bank Polski S.A. w Ż. z dnia 21 kwietnia 2009 r., z której wynika, że jest posiadaczem: - konta z kredytem odnawialnym w kwocie 18.000 zł., -kredytu gotówkowego spłacanego w ratach po 2544,00 zł, -kredytu hipotecznego spłacanego w ratach po 89,68 euro, -rachunku walutowego płatnego na każde żądanie w USD z saldem na dzień 21 kwietnia 209 r. 131,69 USD , - rachunku bankowego pod nazwą [...] do którego przyznano kredyt obrotowy odnawialny na kwotę 64.900 zł oraz kredyt inwestycyjny spłacany w ratach po 915,26 zł. 2.zaświadczenie , że posiada w Banku [...] kredyt na rachunku bieżącym- odnawialny, który reguluje terminowo; 3.informację, że nie ubiegał się o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na syna; 4.wykaz operacji na rachunku bankowym skarżącego za okres od dnia 06.01.2009 r. do 31.03.2009 r.; 5.zaświadczenie, że żona przebywa na urlopie wychowawczym ; 6.zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w 2008 roku z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 26.183,85 zł; 7. zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w 2008 roku ze stosunku pracy w wysokości 20.831,28 zł. 8. .wykaz operacji na rachunku bankowym żony za okres od dnia 06.01.2009 r. do 31.03.2009 r. z saldem końcowym w kwocie 1.161,29 zł. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Intencją wnioskującego było w niniejszej sprawie uzyskanie zwolnienia do obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wskazać przy tym należy, biorąc pod uwagę informacje odnoszące się do przedmiotu zaskarżenia, że wysokość wpisu od skargi na wskazana wyżej decyzję, stosownie do § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz.2193 ze zm.) wynosi 1500 zł Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od zasady samodzielnego ponoszenia kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie ( art.199 w zw. z art.205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej " p.p.s.a " , w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w część albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje uprawnienie do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem art.246 § 1 pkt 2 powoływanej ustawy następuje wtedy, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przez co należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podzielić należy pogląd, że użycie w przytoczonym przepisie określenia: "gdy wykaże" oznacza, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinna ona zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach- z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Zwrócić należy uwagę, iż skarżący ubiegając się o przyznanie prawa pomocy wyeksponował jedynie dane mające wskazywać na złą sytuację materialną, czemu przeczą zebrane w sprawie dokumenty. Informacje wynikające z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych potwierdzają, że obraca on w bieżącym roku środkami pieniężnymi znacznej wysokości. Zainteresowany podał, że miesięcznym źródłem utrzymania jego rodziny jest kwota 1500 zł. Dodatkowo, z zeznania podatkowego wynika, że uzyskał on w roku ubiegłym dochód wynoszący 20.831,28 zł. Przeciwko przychyleniu się do wniosku strony przemawiają ustalenia, że regulowane przez niego, bez zastrzeżeń ze strony banku, zobowiązania kredytowe ( 2.544 z ł+ 915,26 zł + 89,69 euro) przewyższają rzeczywiste dochody gospodarstwa domowego. Okoliczność taka wskazuje, że wnioskodawca nie wykazał swoich rzeczywistych dochodów. Nierzetelność skarżącego nabiera szczególnego znaczenia zważywszy, że musi ponosić także koszty związane z koniecznym utrzymaniem, jak minimalne opłaty związane z użytkowaniem lokalu mieszkalnego czy wyżywieniem. A tych, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia wcale. Wobec powyższego referendarz uznał, że nie miał możliwości, w oparciu o przedstawione informacje, dokonać obiektywnych ustaleń, czy poniesienie kosztów sądowych w zainicjowanej sprawie sądowoadministracyjnej nie wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania dla skarżącego i jego rodziny. Ponadto niedopuszczalna jest sytuacja, gdy podmiot, na którym ciąży zobowiązanie, żądał, aby koszty sądowe pokrywał jemu Skarb Państwa w sytuacji, kiedy strona znajdując się w korzystnej sytuacji materialnej preferuje zobowiązania prywatnoprawne względem publicznoprawnych. Z tych powodów, na podstawie art.246 § 1 pkt 2 oraz art.258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.