I SA/Bd 124/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007r. postanawia: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego Pismem z dnia 25 sierpnia 2011 r. M. S. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu wskazując, że nie jest w stanie ponieść kosztów zatrudnienia pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W nadesłanym na wezwanie Sądu i uzupełnionym na zarządzenie referendarza sądowego urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że nie posiada wiedzy prawniczej koniecznej dla prowadzenia sprawy. We wspólnym gospodarstwie zamieszkuje z żoną oraz córką w wieku szkolnym. Jego żona posiada mieszkanie o powierzchni 48 m2. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi [...] zł brutto miesięcznie. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Wskazał, że komornik na rachunkach bankowych zajął kwotę ok. 8 tyś. zł. Postanowieniem z dnia 25 października 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, oddalił wniosek skarżącego. Pismem z dnia 17 listopada 2011r. skarżący złożył sprzeciw od powyższego zarządzenia referendarza wnosząc o ustanowienie pełnomocnika. W uzasadnieniu wskazał, że po przeprowadzeniu rozeznania co do stawek cenowych za usługi doradców podatkowych w jego regionie wyliczył, że za zajęcie się jego sprawą przez profesjonalnego pełnomocnika musiałby zapłacić nawet kilkanaście tyś. złotych. Oświadczył, że nie jest w stanie ponieść tak wysokich kosztów, tym bardziej po zajęciu przez komornika środków pieniężnych na rachunkach bankowych oraz po uiszczeniu wpisu sądowego, który nie został mu jeszcze zwrócony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wobec przyznania skarżącemu prawa pomocy przez zwolnienie od wpisu od skargi od kwoty powyżej 2000 zł postanowieniem z dnia 10 maja 2011 r., rozpatrzeniu podlegał wniosek skarżącego w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Przesłanki przyznania przez Sąd prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym tj. ustanowienie adwokata lub radcy prawnego określono w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie, z którym przyznanie prawa pomocy w tym zakresie następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przedłożonego przez skarżącego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i z pozostałych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, wynika, iż miesięczny dochód trzyosobowej rodziny wynosi [...] zł brutto, co w przeliczeniu na jedną osobę stanowi [...] zł brutto. Żona skarżącego posiada mieszkanie o powierzchni 48m2. W skład majątku wchodzi także samochód osobowy VW GOLF, rok produkcji 1990 o wartości około [...] zł. Miesięczne wydatki według oświadczenia nadesłanego do Sądu dnia 26 kwietnia 2011r. wynoszą ok. [...] zł. (czynsz, energia, gaz, TV, ubezpieczenie na życie – [...] zł, żywność [...]zł na osobę, zakup ubrań – [...] zł, paliwo – [...] zł). Ponadto skarżący podał, że z pensji jego małżonki opłacana jest rata kredytu oświatowego w wysokości [...] zł miesięcznie. Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności nie przemawiają za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, albowiem opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika może być dokonane bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym zainteresowanego. Na taką ocenę sytuacji materialnej skarżącego wpłynęło przede wszystkim to, że rodzina ma w pełni zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, żona skarżącego uzyskuje stały dochód a skarżący nieprzerwanie prowadzi działalność gospodarczą. Dodatkowo o odmowie przyznania pełnomocnika z urzędu przemawia zdaniem Sądu fakt, iż terminowo spłacane są raty kredytu, co przesądza o dobrej sytuacji materialnej gospodarstwa domowego oraz o traktowaniu priorytetowo swoich zobowiązań prywatnoprawnych ponad publicznoprawnymi. Natomiast okoliczności, na które powołuje się wnioskodawca w sprzeciwie dotyczące wysokich stawek wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru są w ocenie Sądu wygórowane. Ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy wnioskodawcy nie stać na ustanowienie pełnomocnika z wyboru, a odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu pozbawiłaby stronę prawa do sądu. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał w sposób dostateczny, że spełnia te warunki. W tej sytuacji brak jest podstaw, aby koszty ustanowienia pełnomocnika dla skarżącego ponosili podatnicy. Zasadą wynikającą z art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest bowiem ponoszenie przez strony postępowania kosztów związanych z ich udziałem w sprawie, a zwolnienie od ponoszenia tych kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce w razie spełnienia przesłanek wskazanych w art. 246 § 1 ustawy. Skarżący nie wykazał, by spełniał te przesłanki. Odnosząc się do kwestii zwrotu uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 2000 zł zasądzonego mocą postanowienia Sądu z dnia 16 sierpnia 2011r. należy wyjaśnić, że zwrot ten nastąpi po uprawomocnieniu się tego postanowienia, co jeszcze nie nastąpiło. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.