I SA/Bd 124/20

WyrokWSA w Bydgoszczy2021-02-16

Skład orzekający: Agnieszka Olesińska, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Tomasz Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty wniesione w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące nieistnienia obowiązku, braku wymagalności, braku doręczenia upomnienia oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego są uzasadnione, gdy wniosek o umorzenie zaległości podatkowej został odrzucony decyzją ostateczną, a następnie zaskarżony do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo złożenie wniosku o umorzenie zaległości podatkowej, jak również decyzja odmawiająca umorzenia, nie czynią egzekucji niedopuszczalną ani nie wstrzymują jej wykonania. Egzekucja z rachunku bankowego nie jest uznawana za środek zbyt uciążliwy, zwłaszcza gdy zobowiązany nie wskazał mniej uciążliwego sposobu zaspokojenia należności. Postanowienie odrzucające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie podlega wstrzymaniu wykonania, gdyż nie nakłada nowych obowiązków ani nie wywołuje bezpośrednich skutków materialnoprawnych.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie T. wniosło zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległości w podatku od nieruchomości, powołując się na przedawnienie, brak wymagalności, brak doręczenia upomnienia oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (zajęcie rachunku bankowego). Organy egzekucyjne i odwoławcze uznały zarzuty za niezasadne. Stowarzyszenie zaskarżyło postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się stwierdzenia zasadności zarzutów i umorzenia postępowania egzekucyjnego lub uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę i oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Agnieszka Olesińska Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 lutego 2021r. sprawy ze skargi T. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w zakresie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1. oddala skargę 2. oddala wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia P. z dnia [...] października 2019 r. stowarzyszenie T. B. złożyło zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego objętego tytułem wykonawczym Nr [...].P wystawionym przez Prezydenta M. B. w dniu [...] września 2019 r., a doręczonym zobowiązanemu [...] października 2019 r. Jako podstawę prawną zgłoszonych zarzutów Strona wskazała art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 7 oraz pkt 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", w związku z 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), dalej: "O.p.". W związku z powyższym, Strona wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanego zajęcia względnie o zawieszenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, a także o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów. W uzasadnieniu wskazała, że w sprawie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. przedawnienie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku objętego egzekucją, bowiem złożono wniosek o umorzenie tego obowiązku, który obecnie jest procedowany przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy w sprawie pod sygn. akt I SA/Bd 511/19. Uzasadniając zarzut z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., tj. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej - wskazano, że egzekucja prowadzona w niniejszej sprawie nie została poprzedzona wydaniem decyzji, a w toku postępowania należało Stronie zapewnić czynny udział, zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej "k.p.a.". Powołując się na zarzut z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., tj. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 podniesiono, że wymagane upomnienie nie zostało Stowarzyszeniu doręczone, co naraziło Stronę na dodatkowe koszty związane z prowadzeniem przeciwko niej postępowania egzekucyjnego. Upomnienie z września 2018 r. doprowadziło wyłącznie do wszczęcia postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w B., a wystawienie tytułu wykonawczego po wydaniu decyzji przez tut. Kolegium nie zostało poprzedzone wystawieniem i doręczeniem zobowiązanemu upomnienia. W konsekwencji zdaniem Zobowiązanego zachodzi przesłanka zarzutu, o której mowa w art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., tj. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Powyższe doprowadziło do powstania strat w znacznym rozmiarze, bowiem na przedmiotowym rachunku znajdują się środki pochodzące z dotacji [...] przeznaczone wyłącznie na nauczanie języka niemieckiego. Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. Prezydent M. B. uznał za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez stowarzyszenie T. B. w zakresie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ ustosunkował się do wskazanych przez Zobowiązanego podstaw zarzutów wyjaśniając przede wszystkim, że podnoszenie zarzutu nieistnienia obowiązku może dotyczyć wyłącznie okoliczności, które powstałyby po wystawieniu tytułu wykonawczego, np. dobrowolne wykonanie obowiązku bądź jego zniesienie, ewentualnie stwierdzenie jego wygaśnięcia przez nową ustawę. Dalej wskazano, że w sprawie nie doszło do odroczenia terminu wykonania obowiązku czy też rozłożenia na raty, zatem nie mamy do czynienia z brakiem wymagalności obowiązku. Upomnienie w sprawie z dnia [...] września 2018 r. zostało odebrane przez M. L. w dniu [...] września 2018 r., zatem również w tym zakresie zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Podobnie nie może być mowy o zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, bowiem w orzecznictwie podkreśla się, że zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego jest jednym z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W świetle powyższego, organ nie znalazł podstaw do uznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżące Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 33 pkt 1, pkt 2, pkt 7 i pkt 8 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 4 O.p. i podtrzymało wnioski oraz argumentację prezentowaną w zgłoszonych zarzutach. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności odnosząc się do formułowanego przez Stronę zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), ze względu na złożenie wniosku o umorzenie należności z tytułu podatku od nieruchomości, który obecnie jest procedowany przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy w sprawie pod sygn. akt I SA/Bd 511/19 uznał, że nie jest on zasadny. Organ wskazał, że podaniem z dnia [...] września 2018 r. stowarzyszenie T. B. wystąpiło do Prezydenta M. B. z wnioskiem o umorzenie zaległości w zapłacie podatku od nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], za okres od stycznia 2017 r. do sierpnia 2018 r. wskazując, iż zapłacenie podatku od nieruchomości przekracza możliwości finansowe Stowarzyszenia, które swoją działalność statutową realizuje w oparciu o składki członków oraz dotacje celowe z [...]. Wniosek ten został załatwiony przez Prezydenta M. B. negatywnie, który decyzją z [...] marca 2019 r. odmówił umorzenia zaległości podatkowej w kwocie należności głównej [...] zł i należnych odsetek w wysokości [...] zł z tytułu podatku od nieruchomości, powołując m.in. art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] czerwca 2019 r., znak: [...]. Organ zauważył, że decyzja Kolegium jest decyzją ostateczną i wykonalną. Złożona przez Zobowiązanego skarga na przedmiotową decyzję Kolegium nie została jeszcze rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy. W ocenie organu, powyższe nie ma jednak wpływu na istnienie zobowiązania podatkowego objętego tytułem wykonawczym z dnia [...] września 2019 r. z tytułu zaległego podatku od nieruchomości. Obowiązek nie został wykonany przez zobowiązanego lub umorzony w całości ani w części, w konsekwencji nie może być mowy o jego nieistnieniu. Następnie organ podniósł, że w obrocie prawnym brak jest jakiejkolwiek decyzji, która stanowiłaby w przedmiocie odroczenia terminu wykonania obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym, czy też jego rozłożenia na raty. W konsekwencji w sprawie nie mamy do czynienia z brakiem wymagalności obowiązku. Egzekwowany obowiązek istnieje w wysokości określonej tytułem wykonawczym i jest wykonalny. W ocenie Kolegium w sprawie nie zachodziła konieczność prowadzenia odrębnego postępowania, które zakończyłoby się wydaniem decyzji administracyjnej. Podstawą prawną obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości stanowi bowiem deklaracja złożona przez podatnika. Następnie w oparciu o sporządzony przez siebie tytuł wykonawczy, Prezydent M. B. przystąpił do egzekucji administracyjnej. W konsekwencji również zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., zdaniem organu, nie zasługuje na uwzględnienie. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu Strony w zakresie braku uprzedniego doręczenia dłużnikowi upomnienia, tj. zarzutu z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., Kolegium zauważyło, że upomnienie nr [...].P wystawione [...] września 2018 r. zostało doręczone stowarzyszeniu T. B. w dniu [...] września 2018 r. Zostało ono odebrane przez M. L. I Zastępcę Przewodniczącego Zarządu. SKO zauważyło - za organem pierwszej instancji, że brak jest obowiązku przesyłania kilku upomnień, nawet w przypadku umarzania postępowania egzekucyjnego i wszczynania go po raz kolejny. W orzecznictwie podkreśla się czysto informacyjny walor upomnienia. Z doręczeniem upomnienia zobowiązanemu nie została połączona dopuszczalność wniesienia przez ten podmiot jakiegokolwiek środka prawnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło także zarzutu dotyczącego zastosowania przez organ egzekucyjny zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.). Wskazało, że w myśl art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a., egzekucja z rachunków bankowych jest jednym ze środków egzekucyjnych w postępowaniu dotyczącym należności pieniężnych. Egzekucja z majątku dłużnika powinna być prowadzona w sposób jak najmniej dla niego uciążliwy, co nie oznacza, że w ogóle nie może jej odczuć. W orzecznictwie podkreśla się, że zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych jest jednym z najmniej uciążliwych środków. Rachunek bankowy pozostał otwarty, a zobowiązany mógł swobodnie dysponować nadwyżką ponad zajętą kwotę. Na koniec organ zwrócił uwagę, że nic nie stało na przeszkodzie, aby Strona dobrowolnie zaspokoiła dochodzone należności z posiadanych środków finansowych. Wówczas prowadzenie egzekucji administracyjnej byłoby zbędne i pozwoliłoby Stronie na uniknięcie konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów. W skardze do tut. Sądu, Strona skarżąca zarzucając ww. postanowieniu naruszenie prawa materialnego wskazanego w uzasadnieniu, zaskarżyła je w całości i wniosła: 1) o zmianę powyższego postanowienia poprzez stwierdzenie, że zarzuty zgłoszone w sprawie prowadzenia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...].P wystawionego przez Prezydenta M. B. w dniu [...] września 2019 r. są uzasadnione i następnie o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz wkładu oszczędnościowego, względnie o zawieszenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz wkładu oszczędnościowego, 2) ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie przedmiotowej sprawy do ponownego rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. W uzasadnieniu Strona uzasadniając zarzut z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. stwierdziła, że w zaistniałych w przedmiotowej sprawie okolicznościach fakt nieistnienia lub istnienia w innej wysokości obowiązku będącego przedmiotem egzekucji wymaga umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz uchylenia czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, gdyż pozostawienie jej w mocy doprowadziło do wykonania nieistniejącego jeszcze zobowiązania. Zasadne jest również, zdaniem Strony, wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., do czasu rozpatrzenia niniejszego zarzutu, z uwagi na oczywistą bezprzedmiotowość jego prowadzenia wynikającą z faktu nieistnienia egzekwowanego obowiązku lub jego istnienia w innej wysokości. W zakresie zarzutu z art. 33 pkt 2 u.p.e.a. Stowarzyszenie podkreśliło, że egzekucja prowadzona przez Prezydenta M. B. w przedmiotowej sprawie nie została poprzedzona wydaniem decyzji. Decyzja ta powinna być poprzedzona prawidłowym poinformowaniem o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu podatku od nieruchomości. Następnie Strona powinna być poinformowana o zakończeniu postępowania dowodowego i płynących z tego tytułu dla niej konsekwencjach procesowych, jak np. termin na zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym czy pouczeniem odnośnie do przysługujących środków zaskarżenia. W zakresie zarzutu z art. 33 pkt 7 u.p.e.a. Strona podniosła, że egzekucja prowadzona przez Prezydenta M. B. w przedmiotowej sprawie nie została poprzedzona doręczeniem upomnienia. Prezydent M. B. powinien takie upomnienie doręczyć, a wówczas Strona, jeśli oczywiście zobowiązanie podatkowe istnieje i zostało prawidłowo wyliczone, miałaby możliwość zebrania pieniędzy na jego pokrycie. Strona podejrzewa, że celowo Prezydent M. B. nie sporządził i nie doręczył jej tego upomnienia, by narażać ją na dodatkowe koszty związane z prowadzeniem przeciwko niej postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Stowarzyszenia w sprawie zachodzi również przesłanka, o której mowa w art. 33 pkt 8 u.p.e.a. Strona podkreśliła, że egzekucja z rachunku bankowego doprowadzi po stronie zobowiązanego do powstania strat w znacznym wymiarze. Na rachunku bankowym zajętym przez Prezydenta M. B. znajdują się bowiem środki pochodzące z dotacji celowej [...] i są przeznaczone wyłącznie na nauczanie języka niemieckiego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. I. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Na podstawie art. 120 tej ustawy "W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów." Niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] lutego 2021 r. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Z akt sprawy wynika, że w stosunku do skarżącego T. jest prowadzona przez Prezydenta M. B. egzekucja na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego należności publicznoprawne – zaległości w podatku od nieruchomości. Organ dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Wierzytelność Prezydenta M. została zaspokojona w wyniku realizacji zajęcia. P. z dnia [...] października 2019 r. skarżące T. złożyło zarzuty na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 7 i 8 u.p.e.a. Podniosło, że egzekucja jest niedopuszczalna, bowiem został złożony wniosek o umorzenie należności. Przy czym wprawdzie została wydana decyzja odmowna, jednakże na decyzję SKO z dnia [...] czerwca 2019 r. została wniesiona skarga. Ponadto egzekucja nie została poprzedzona wydaniem decyzji i zapewnieniem czynnego udziału w postępowaniu. Nadto nie doręczono upomnienia i zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Z kolei w ocenie SKO wszystkie zarzuty są niezasadne. Na wstępie należy podać, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (...). W przedmiotowej sprawie zgłoszone zarzuty prawidłowo zakwalifikowano jako podniesione z art. 33 § 1 pkt 1, 2, 7 i 8 u.p.e.a. II. W ocenie Sądu trafnie organ za bezzasadny uznał zarzut oparty na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w kontekście podnoszonych przez skarżące T. okoliczności dotyczących nieistnienia obowiązku na skutek złożonego wniosku o umorzenie zaległości podatkowej. Podkreślenia wymaga, że samo złożenie powyższego wniosku o umorzenie zaległości podatkowej nie czyni egzekucji niedopuszczalną, a zatem nie stanowi podstawy do odstąpienia od prowadzenia egzekucji, jak również nie wstrzymuje wykonania obowiązku do czasu wydania decyzji o uldze w spłacie zaległości podatkowej. Takiego skutku nie wywołuje też decyzja odmawiająca umorzenia zaległości. Ustaleń tych nie zmienia okoliczność, że decyzja ostateczna organu została zaskarżona do sądu administracyjnego. Tut. Sądowi znana jest z urzędu okoliczność wydania przez WSA w Bydgoszczy wyroku z dnia 22 września 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 511/19, którym oddalono skargę wniesioną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości. Nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek zapłaty zaległości w podatku od nieruchomości nadal istnieje. Dodatkowo podać należy, że tylko decyzja przyznająca ulgę ma skutek dla celów egzekucji administracyjnej, a nie decyzja odmowna. Wynika to także z art. 45 u.p.e.a. Zgodnie z art. 45 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny i egzekutor są obowiązani odstąpić od czynności egzekucyjnych, jeśli zobowiązany okazał dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych, albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Organ egzekucyjny zawiadamia wierzyciela o odstąpieniu od czynności egzekucyjnych. Z kolei zgodnie z § 2 tego artykułu, organ egzekucyjny i egzekutor są obowiązani odstąpić od egzekucji ze składnika majątkowego zobowiązanego, jeżeli okazał on dowody stwierdzające częściowe wykonanie obowiązku lub umorzenie należności pieniężnej, a wartość zajętego składnika majątkowego znacznie przekracza kwotę ostatecznie dochodzonej należności i zobowiązany posiada inne składniki majątkowe, z których egzekucja może być prowadzona. Jak wynika natomiast z art. 45 § 3 tej ustawy organ egzekucyjny zawiadamia wierzyciela o odstąpieniu od czynności egzekucyjnych i na jego żądanie wydaje postanowienie w sprawie odstąpienia od czynności egzekucyjnych. Na postanowienie to przysługuje zażalenie wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Podobnie skutki decyzji w przedmiocie ulgi określa art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. stanowiąc m.in., że postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek został umorzony. Z przywołanych przepisów prawa jednoznacznie wynika, że dopiero decyzja i to pozytywna (uwzględniająca wniosek np. o umorzenie zaległości podatkowej) ma wpływ na tok prowadzonego postępowania, a nie samo złożenie wniosku o udzielenie ulgi lub wydanie decyzji odmawiającej jego uwzględnienia. Z akt administracyjnych nie wynika i skarżące T. nie wykazuje, aby w obrocie prawnym pozostawała decyzja przyznająca ulgę w spłacie zaległości podatkowych. W tej sytuacji należy podkreślić, że wbrew twierdzeniom skargi nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieistnienia obowiązku zapłaty zaległości podatkowej. W konsekwencji niezasadny jest zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zgodne z prawem jest także stanowisko organu w zakresie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Strona Skarżąca podnosi zarzut braku wymagalności obowiązku. Zauważyć należy, że ww. przepis odnosi się do odroczenia terminu wykonania obowiązku albo braku wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej. Żaden z tych przypadków w sprawie nie wystąpił. Nie ma w obrocie prawnym decyzji np. o odroczeniu terminu płatności, czy rozłożeniu spłaty na raty. W tym kontekście Skarżąca podnosi, że nie została wydana decyzja poprzedzona wszczęciem postępowania, zapewnieniem zapoznania się i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Odnosząc się do tego zarzutu podkreślić należy, że w przypadku stowarzyszenia jakim jest skarżące T. wysokość podatku od nieruchomości wynikała z deklaracji podatkowej złożonej przez podatnika. Z tytułu wykonawczego przedmiotowej sprawy wynika, że właśnie deklaracja podatkowa była podstawą prawną obowiązku (część E, rubryka 3 i 4 tytułu). W tytule wyraźnie wskazano na deklaracje w rozumieniu art. 3a § 1 u.p.e.a., a Skarżąca tego nie podważyła. W tej sytuacji brak podstaw do uwzględnienia tego zarzutu. Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut braku doręczenia upomnienia, tj. zarzut z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Podać należy, że w aktach administracyjnych znajduje się upomnienie z [...] września 2018 r. Jak wynika z potwierdzenia doręczenia, zostało ono doręczone skarżącemu T. w dniu [...] września 2018 r. Upomnienie zostało odebrane przez M. L., który złożył własnoręczny podpis. Z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że jest on członkiem Zarządu T.. Organ podaje, że M. L. odebrał upomnienie będąc I Zastępcą Przewodniczącego Zarządu, co nie jest kwestionowane. W konsekwencji wobec tych faktów nieuprawnione jest twierdzenie, aby nie powoływać się na ten ww. dowód, który - w ocenie tut. Sądu - jest istotny w sprawie. Rację należy przyznać organowi, że złożenie wniosku o umorzenie zaległości podatkowej i późniejsze wydanie decyzji odmownej nie czyniło nieskutecznym doręczenia tego upomnienia. Organ nie miał już obowiązku powtarzać czynności doręczenia. Warunek wynikający z 15 u.p.e.a. został przez organ zrealizowany. W konsekwencji powyższego, tut. Sąd jako uprawnione ocenia stanowisko organu o niezasadności zarzutu z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, czyli zarzut z art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. Podnieść należy, że w art. 1a pkt 12 lit. a tej ustawy wskazany jest katalog środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Na podstawie tego przepisu środkami egzekucyjnymi w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych jest egzekucja: z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej, z rachunków bankowych, z innych wierzytelności pieniężnych, z praw z instrumentów finansowych w rozumieniu przepisów o obrocie instrumentami finansowymi, zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku, oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego służącego do obsługi takich rachunków, z papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, z weksla, z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz z praw własności przemysłowej, z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, z pozostałych praw majątkowych, z ruchomości, z nieruchomości. Nie budzi wątpliwości, że ww. przepisy umożliwiają prowadzenie egzekucji z dowolnego składnika majątku, wśród których ustawodawca wymienia egzekucję z rachunków bankowych. Organ egzekucyjny kierując się obowiązkiem sprawnej i skutecznej windykacji zastosował w pierwszej kolejności egzekucję z tego środka egzekucyjnego. W zarzutach, jak i w skardze skarżące T. kwestionowało zastosowanie tego środka egzekucyjnego. Sąd zgadza się z organem egzekucyjnym, że egzekucja z rachunku bankowego jest środkiem mniej uciążliwym niż np. egzekucja z ruchomości czy nieruchomości, przy jednoczesnym braku wskazania przez zobowiązanego, który środek organ powinien zastosować. Zatem, aby rozstrzygać sprawę zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego należałoby wskazać inny, mniej uciążliwy środek, który jednocześnie mógłby być zastosowany i prowadzić bezpośrednio do wykonania obowiązku. W tej sytuacji nie można zgodzić się z zarzutem, że egzekucja z rachunku bankowego stanowiła zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. Egzekucja z ruchomości lub nieruchomości są dalej idącymi środkami egzekucyjnymi, czasowo dłuższymi, mogącymi wywołać nieodwracalne skutki dla zobowiązanego, bowiem pozbawiają rzeczy ruchomej lub nieruchomości sprzedanych w drodze licytacji. To z kolei może skutkować niemożnością kontynuacji działalności i brakiem możliwości ich odzyskania. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku środków pieniężnych na rachunku. Zasadnie organ egzekucyjny podnosi, że w przypadku zajęcia rachunku bankowego ograniczenia dotyczą wprawdzie rozliczeń z niego, jednak do wysokości należności, która podlega egzekucji. Niemniej jednak rachunek pozostaje nadal otwarty, co pozwala na dalsze funkcjonowanie zobowiązanego. Należy zatem stwierdzić, że działanie organu egzekucyjnego miało na celu doprowadzenie do przymusowej realizacji niezapłaconej dobrowolnie należności podatkowej i nie naruszało przepisów prawa. Z uwagi na powyższe nie doszło także do naruszenia art. 7 § 2 u.p.e.a., bowiem zastosowany środek był dopuszczony prawem i nie był zbyt uciążliwy ma tle innych dopuszczalnych prawem środków, a skarżące T. dobrowolnie podatku nie zapłaciło i nie wskazało środka egzekucyjnego mniej uciążliwego. III. Sąd oddalił wniosek o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Należy podkreślić, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej w rozumieniu przywołanego przepisu mogą być jedynie takie akty, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wykonaniu mogą podlegać akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów (por. Z. Kmieciak, glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1382/96, OSP 1998/3/54). Podzielić należy pogląd ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że postanowienie negatywnie oceniające zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie mieści się w katalogu aktów nadających się do wykonania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II FZ 1128/13). Postanowienie to zawiera jedynie negatywną ocenę zarzutów zgłoszonych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Nie nakłada zatem na zobowiązanego żadnych nowych obowiązków, nie zmienia powstałego wcześniej zobowiązania, a tym samym nie wywołuje żadnych bezpośrednich skutków w sferze praw, czy obowiązków materialnoprawnych i prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym skuteczność zaskarżonego postanowienia nie stwarza również niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. IV. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił w pkt 1 sentencji wyroku. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. w pkt 2 sentencji wyroku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło