I SA/Bd 125/12
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-04-16
Skład orzekający: Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał, że jego miesięczny dochód nie pozwala na poczynienie oszczędności na pokrycie kosztów sądowych, a ponadto ponosi koszty związane z utrzymaniem i nie dysponuje zasobami pieniężnymi ani wartościowymi przedmiotami, jest uprawniony do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, uznając, że sytuacja materialna skarżącego, obejmująca niski dochód miesięczny, koszty utrzymania, brak oszczędności i wartościowych przedmiotów, uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Brak środków na pokrycie kosztów sądowych nie może pozbawić strony prawa do sądu, gwarantowanego konstytucyjnie.Stan faktyczny
Skarżący L. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącej podatku VAT. Referendarz sądowy początkowo oddalił wniosek, jednak skarżący wniósł sprzeciw. Po analizie sytuacji materialnej skarżącego, obejmującej niski dochód, posiadanie nieruchomości rolnej nieprzynoszącej dochodów, brak oszczędności i zajęcie renty przez organ egzekucyjny, sąd uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
I SA/Bd 125/12 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do listopada 2005 r. oraz określenie zobowiązania podatkowego za grudzień 2005 r. i poszczególne miesiące 2006 r. oraz styczeń 2007 r. postanowił: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych
I SA/Bd 125/12
UZASADNIENIE
W dniu 15 lutego 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) L. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] Postanowieniem z dnia 17 lutego 2012 roku Referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Na w/w postanowienie skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł sprzeciw. Tym samym przedmiotowe rozstrzygnięcie straciło moc prawną.
Z treści wniosku wynika, iż strona samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Dochód miesięczny skarżącego wynosi 1[...] złotych, z którego jest potrącana kwota 384,72 zł. Ponadto skarżący posiada nieruchomość rolną o powierzchni 0,61 ha, nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Zarządzeniem z dnia 12 marca 2012 roku wezwano pełnomocnika do złożenia dokumentów potwierdzających aktualną sytuację materialną skarżącego. W odpowiedzi na wezwanie strona oświadczyła, że z tytułu posiadania nieruchomości rolnej nie uzyskuje żadnych dochodów. Wskazała, że nieruchomość ta jest nieużytkiem. Skarżący podał, że uzyskuje wyłącznie rentę, która jest zajęta przez organ egzekucyjny. Ponadto oświadczył, że nie otrzymuje pomocy ze strony rodziny a czynsz za mieszkanie jest opłacany przez I. K. – razem z nim zamieszkującą. Ponadto z przedłożonych przez skarżącego zeznań podatkowych PIT – 37 wynika, że w 2009 i 2010 roku skarżący uzyskał dochód w wysokości odpowiednio: [...] zł i [...] zł. Z przedłożonych dokumentów wynika również, że wnioskodawca spłaca kredyt konsumpcyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej: p.p.s.a.). Z dyspozycji art. 243 § 1, oraz art. 245 § 1-3 p.p.s.a. wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony, złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku, przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ocena okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku uzasadnia przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w żądanym zakresie. Należy bowiem stwierdzić, że dochód, którym wnioskodawca obecnie dysponuje nie pozwala na poczynienie oszczędności, które mogłyby zostać przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych. Dochód miesięczny wynosi [...] zł, natomiast potrącenie z wynagrodzenia wynosi 384,72 zł, ponadto skarżący ponosi koszty związane z utrzymaniem. Nie dysponując ani zasobami pieniężnymi, ani wartościowymi przedmiotami, skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Zatem uiszczenie kosztów przez stronę jest niemożliwe, zaś skarżący nie mając środków na ich pokrycie zostałby pozbawiony prawa do sądu, które jest zagwarantowane przez Konstytucję RP.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło