I SA/Bd 127/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka Protokolant sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 04 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi B. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia ruchomości spod egzekucji oddala skargę Syg. akt I SA/Bd 127/09 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. odmawiające skarżącej wyłączenia spod egzekucji ruchomości stanowiących wyposażenie zakładu stolarskiego jej męża, A. W., oraz odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na następujące ustalenia faktyczne: Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. na podstawie zarządzenia zabezpieczenia, wydanego w związku z decyzją w sprawie zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych oraz Komornik Sądowy Rewiru II przy Sądzie Rejonowym w G. w sprawach egzekucji należności cywilnoprawnych dokonali w dniach 5 lutego 2002r. i 23 czerwca 2005r. u zobowiązanego A. W. zajęcia ruchomości: maszyn, narzędzi, wózka widłowego stanowiących wyposażenie należącego do zobowiązanego zakładu stolarskiego. W związku ze zbiegiem egzekucji sądowej i administracyjnej, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Grudziądzu z [...]r w sprawie [...], wspólne prowadzenie egzekucji przejął organ administracyjny. W ramach tego postępowania biegły skarbowy oszacował przedmiotowe ruchomości na kwotę 70.800 zł. i Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. wyznaczył na dzień 31 października 2006r. licytację ruchomości, przesyłając odpis obwieszczenia B. i A. W. Wnioskiem z dnia 29 sierpnia 2008r. skarżąca zwróciła się do organu egzekucyjnego o wyłączenie spod egzekucji zajętych ruchomości, ponieważ zostały nabyte w trakcie trwania małżeństwa, a egzekucja prowadzona jest wobec zobowiązań dotyczących męża, a nie jej. Jako podstawę prawną swojego żądania wskazała art. 38 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dalej pea. Organ egzekucyjny postanowieniem z [...]r. odmówił wyłączenia przedmiotowych ruchomości, jak i zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając rozstrzygnięcie w zakresie odmowy wyłączenia ruchomości organ I instancji stwierdził, iż skarżącej nie przysługiwał wnioskowany środek prawny, ponieważ zajęcie przedmiotowych rzeczy nastąpiło w związku z egzekucją zobowiązań ciążących również na niej. Ponadto wskazał na niezachowanie 14-dniowego terminu do złożenia żądania o wyłączenie. Natomiast w zakresie zawieszenia postępowania organ wskazał na brak przesłanek z art. 56 § 1 i 41 § 1 pea. Na powyższe postanowienie strona złożyła zażalenie wnosząc o jego zmianę i wyłączenie spod egzekucji wskazanych ruchomości, bądź o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skarżąca zakwestionowała jedynie podniesioną przez organ w postanowieniu sprawę niezachowania terminu do wystąpienia z żądaniem wyłączenia. Jej zdaniem nie przeprowadzono postępowania dowodowego w tym zakresie. Zarzuciła organowi, że pozbawił jej udziału w postępowaniu oraz zakwestionowała prawidłowość doręczenia obwieszczenia o licytacji. Ponadto stwierdziła brak tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę egzekucji należności cywilnoprawnych z jej majątku, a tym samym prowadzenie egzekucji z rzeczy objętych majątkiem wspólnym. Ponadto, zdaniem skarżącej, przepisy o egzekucji w administracji nie mogą mieć zastosowania do należności osób cywilnych. Stąd też 14-dniowy termin nie ma zastosowania. Organ odwoławczy powołując się na art. 38 § 1 stwierdził, iż wniosek o wyłączenie spod egzekucji przysługuje wyłącznie osobie trzeciej, która przedstawia dowody na poparcie żądania zwrotu przedmiotów należących do niej, a skarżąca w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym jest zarówno zobowiązaną, jak i osobą trzecią. W związku z powyższym organ zaznaczył, iż merytorycznie rozstrzygnąć mógł jedynie w związku z egzekucją należności z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń, luty, wrzesień i listopad 2000r. w łącznej kwocie należności głównej 38.069 zł objętych tytułami wykonawczymi z dnia [...]r. nr: [...], [...], gdzie wyłącznym zobowiązanym był A. W., mąż skarżącej. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie, uznał wniosek skarżącej z dnia 29 sierpnia 2008r. za złożony z uchybieniem 14-dniowego terminu, o którym stanowi cyt. art. 38 § 1. Strona potwierdziła odbiór zawiadomienia skierowanego do małżonków W. o obwieszczeniu licytacji przedmiotowych ruchomości w dniu 5 października 2006r. W ocenie organu, potwierdzenie to stanowiło niezbity dowód powzięcia przez skarżącą informacji o czynnościach egzekucyjnych skierowanych do przedmiotowych rzeczy. Natomiast w tytułach wykonawczych, wystawionych przez organ egzekucyjny dnia [...]r., zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. w kwocie 80.179,90 zł została określona w decyzji wydanej na oboje małżonków. Zatem skarżącej, jako zobowiązanej, nie przysługuje żądanie wyłączenia spod zajęcia w trybie art. 38 powołanej ustawy. Odnośnie należności cywilnoprawnych organ zaznaczył, iż Sąd Okręgowy tytułowi wykonawczemu, którym był prawomocny wyrok zasądzający od A. W. na rzecz T. P. P. D. kwotę 124.604,80 zł z odsetkami, nadał klauzulę wykonalności także przeciwko B. W. Oznacza to, że jej odpowiedzialność została ograniczona do majątku objętego wspólnością ustawową. W związku z tym, w ocenie organu, nie doszło do omyłkowego zajęcia ruchomości stanowiących własność osoby trzeciej. Natomiast w związku ze zbiegiem egzekucji sądowej z administracyjną i postanowieniem sądu rejonowego o łącznym prowadzeniu egzekucji przez organ administracji przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mają również zastosowanie do egzekucji należności cywilnoprawnych. Organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie nie zaszły także ustawowe przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Na postanowienie organu odwoławczego B. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniosła o uchylenie rozstrzygnięć obu instancji oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Postawiła zarzut uchybienia w postępowaniu przed organami obu instancji mające wpływ na wynik sprawy poprzez niewezwanie do udziału w postępowaniu dłużnika A. W.; niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy; nieuwzględnienie faktu i nierozważenie okoliczności, że skarżąca nie miała wiedzy i nie brała udziału w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko niej jako małżonce dłużnika; naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że w postępowaniu zarówno w I jak i II instancji nie brał udziału dłużnik, którego udział w jej opinii jest konieczny. Winien być wezwany do udziału w sprawie jako strona. Pominięcie go w sprawie skutkować może nieważnością postępowania. Ponadto skarżąca podniosła, że nie miała wiedzy o nadaniu przeciwko niej, jako małżonce dłużnika, klauzuli wykonalności, czego organy nie sprawdziły. Skarżąca zarzuca, ze nie można przyjąć w takiej sytuacji, że postanowienie o nadaniu klauzuli jest prawomocne i skuteczne. Następnie skarżąca podobnie ja w odwołaniu, podniosła, że pomimo wyznaczenia do łącznego prowadzenia egzekucji organu administracji, zastosowanie winny mieś przepisy kodeksu cywilnego. Podkreśliła również, że nigdy nie prowadziła działalności wspólnie z dłużnikiem. Nie była podatnikiem VAT i w związku z tym nie powinna być przeciwko niej prowadzona egzekucja należności z tytułu tego podatku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Należy wskazać, że sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) uchyla postanowienie, kiedy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie egzekucyjne, w ramach którego zajęte ruchomości mają zostać sprzedane, prowadzone jest przez administracyjny organ egzekucyjny. Jest to następstwem postanowienia Sądu Rejonowego w G. w sprawie [...], zgodnie z którym Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. zobowiązany został dalej do łącznego prowadzenia egzekucji sądowej i administracyjnej według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stąd zarzut skargi, że do należności cywilnoprawnych, które są egzekwowane w ramach łącznego postępowania egzekucyjnego winien znaleźć zastosowanie kodeks cywilny, w kontekście trybu postępowania, nie ma uzasadnienia. Organ egzekucyjny nie może badać jakości postępowania przeprowadzonego w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności na małżonka. Jeśli skarżąca uważa, że naruszone zostały jej prawa w tamtym postępowaniu, winna przeprowadzić w tym zakresie stosowne postępowanie zmierzające do wzruszenia prawomocnego postanowienia sądu okręgowego. Składając wniosek o wyłączenie ruchomości, którego skutkiem jest zaskarżone postanowienie skarżąca wskazała na art. 38 pea jako podstawę prawną żądania. Zgodnie z § 1 tego artykułu, kto nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego – w terminie 14 dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa – z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania. Wskazany przepis służy ochronie osób trzecich a nie zobowiązanych lub współzobowiązanych (ten ostatni status często dotyczy współmałżonka zobowiązanego). Organ I instancji wskazał, że postępowanie egzekucyjne dotyczy tytułu wykonawczego wystawionego dla obojga małżonków z tytułu zobowiązań w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok oraz należności cywilnoprawnej określonej wyrokiem Sądu Okręgowego w T. z [...]r., któremu postanowieniem nadano klauzulę wykonalności także przeciwko skarżącej, jako małżonce dłużnika. Z tytułu należności egzekwowanych w oparciu o te tytuły wykonawcze skarżąca miała więc status zobowiązanej, a nie osoby trzeciej. Konsekwencją takiego wniosku jest uznanie, że stanowisko organu I instancji dotyczące uchybienia terminowi do złożenia wniosku o wyłączenie, nie miało żadnej doniosłości dla rozstrzygnięcia. Kwestia terminu złożenia wniosku przez skarżącą zaktualizowała się w orzeczeniu organu odwoławczego, który ustalił, że zajętych ruchomości dotyczy też egzekucja prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległości męża skarżącej z tytułu VAT. W tym postępowaniu skarżąca rzeczywiście ma status osoby trzeciej. Zasadna zatem była ocena, czy skarżąca zachowała termin do realizacji swego uprawnienia z art. 38 § 1 pea. Wniosek w przedmiocie wyłączenia winien być złożony w terminie 14 dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do spornych ruchomości. Z akt sprawy wynika, że w dniu 5 października 2005r skarżąca podpisała potwierdzenie odbioru zawiadomienia o obwieszczeniu o licytacji przedmiotowych rzeczy (dowód: karta 146a akt). W tych okolicznościach wniosek o wyłączenie ruchomości spod zajęcia złożony 28 sierpnia 2008r z pewnością uchybia terminowi. Takie wnioski wywiodły w sprawie organy obu instancji. Niewątpliwie moment doręczenia obwieszczenia o licytacji stanowi wiadomość o czynności egzekucyjnej skierowanej do przedmiotowych rzeczy. Skarżąca składając zastrzeżenia, głównie w odwołaniu, co do ustalenia okoliczności zawiadomienia jej o licytacji w 2005r nie przedstawiła żadnych argumentów poza zanegowaniem zasadności takiego wniosku. Należy podkreślić, że zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki stanowi dokument urzędowy, co oznacza, że stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko takiemu dokumentowi, lecz wymaga to inicjatywy podmiotu, który na to się powołuje. Organ w ramach ogólnych zasad postępowania nie jest zobowiązany czynić tego z urzędu. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że w postępowaniu o wyłączenie ruchomości spod egzekucji nie uczestniczył jej mąż, jako zobowiązany, należy wskazać, że rozstrzygany wniosek o wyłączenie ruchomości spod egzekucji stanowi fragment jednego postępowania egzekucyjnego. Natomiast kwestia podmiotów, którym doręczane są podejmowane w tym postępowaniu rozstrzygnięcia regulowana jest w konkretnych przepisach. Zgodnie z tą zasadą na podstawie art. 40 § 1 pea na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie odmowy wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego przysługuje zażalenie osobie trzeciej, czyli skarżącej, która wskazując na taki swój status prawny złożyła wniosek. Należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 40 § 2 pea ustawodawca wyłączył możliwość wnoszenia do sądu administracyjnego skargi osoby trzeciej na ostateczne postanowienie o odmowie wyłączenia rzeczy spod egzekucji albowiem osobie takiej przysługuje droga postępowania przed sądem cywilnym o czym organy winny pouczyć skarżącą. Rozpoznanie niniejszej skargi przez Sąd wynika przede wszystkim z tego, że organy uznały, że skarżąca nie ma statusu osoby trzeciej, lecz jest zobowiązaną w postępowaniu egzekucyjnym. W tym zakresie rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Sąd za nie naruszające prawa uznał także rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W sprawie brak było spełnienia którejkolwiek z przesłanek zawieszenia postępowania przewidzianych w art. 56 § 1 pea. Skarżąca nie precyzowała nawet podstawy prawnej żądania. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.