I SA/Bd 127/22
WyrokWSA w Bydgoszczy2022-04-05
Skład orzekający: Urszula Wiśniewska, Jarosław Szulc, Leszek Kleczkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych, uznając, że nie zachodzą przesłanki ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły sytuację materialną i rodzinną skarżącej, stwierdzając brak wystarczających przesłanek do umorzenia kosztów egzekucyjnych. Choć sytuacja finansowa skarżącej jest trudna, nie stanowi ona zagrożenia dla egzystencji i jest potencjalnie przejściowa, a dochody partnera skarżącej powinny być brane pod uwagę. Brak jest również jednoznacznych dowodów całkowitej niemożności podjęcia zatrudnienia w przyszłości. Postępowanie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych jest odrębne od postępowania dotyczącego prawidłowości naliczenia tych kosztów.Stan faktyczny
Skarżąca M. L. wniosła o umorzenie kosztów egzekucyjnych związanych z postępowaniem egzekucyjnym dotyczącym nienależnie pobranego zasiłku chorobowego. Organy administracji odmówiły umorzenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki ważnego interesu zobowiązanego ani interesu publicznego. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące braku informacji o postępowaniu egzekucyjnym, nieprawidłowości w naliczaniu składek przez pracodawcę oraz trudnej sytuacji materialnej, zdrowotnej i rodzinnej. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędzia WSA Leszek Kleczkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kosztów egzekucyjnych oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. odmówił M. L. ("Strona", "Skarżąca") umorzenia należności z tytułu kosztów egzekucyjnych w kwocie [...]zł przypadających na rzecz organu egzekucyjnego, powstałych w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]. na należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń określonych w decyzji z dnia [...] r. za okres 7/2016-12/2016.
Rozpatrując złożone zażalenie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...]. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ podał, że podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 64e ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej: "u.p.e.a."). Wskazując na przesłanki ważnego interesu zobowiązanego oraz interesu publicznego organ podkreślił, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. wszczął wobec strony postępowanie egzekucyjne w związku z decyzją z dnia [...] r. orzekającą, że Strona nie ma prawa do zasiłku chorobowego za okres od [...]. do [...]. i postanawiającą zobowiązać stronę do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego z funduszu chorobowego w kwocie [...]zł za okres od [...]. do [...] r. Na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...] [...] i zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. dokonał w dniu [...] r. zajęcia rachunku bankowego w Banku Millennium S.A. w W.. W związku z wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego powstały koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł. W zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. wskazał aktualną kwotę zadłużenia dotyczącą kosztów egzekucyjnych, tj. kwotę [...]zł.
Organ wyjaśnił, że wniosek z dnia [...]. w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych Strona złożyła jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej. Dodatkowo we wniosku zwróciła się do Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. o umorzenie w całości nienależnie pobranego zasiłku chorobowego. Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił odstąpienia od żądania zwrotu należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń określonych w decyzji z dnia [...] r.
Odnosząc się do sytuacji materialnej, ekonomicznej i rodzinnej Strony organ podał, że zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, podpisanym w dniu [...]., Skarżąca nie pracuje zarobkowo i nie posiada dochodu z innych źródeł (działalność gospodarcza, zasiłek/świadczenie z urzędu pracy, wynajem, produkcja rolna, praca dorywcza, alimenty). Strona oświadczyła, że pobiera zasiłki z pomocy społecznej (zasiłek rodzinny i zasiłek pielęgnacyjny) w łącznej wysokości [...] zł oraz zasiłek okresowy z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości [...] zł (zasiłek okresowy od sierpnia do października 2021r.). Na potwierdzenie otrzymywania świadczeń Strona przedłożyła stosowne dokumenty. Wśród członków swojej rodziny wymieniła: córki A. S. (9 lat), A. S. (7 lat), A. S. (4 lata), A. S. (2 lata), syna M. S. (2 lata), oraz partnera L. S. (39 lat). Miesięczne stałe wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego Skarżąca określiła w sposób następujący: opłaty (czynsz, bez opłat eksploatacyjnych) - [...] zł; opłaty eksploatacyjne (energia elektryczna, gaz, woda, węgiel itp.) - ok. [...] zł; koszty związane z leczeniem (wykup leków, badania, wizyty lekarskie) - ok. [...] zł; inne (wynajem mieszkania, czesne za szkołę lub przedszkole, alimenty) - ok. [...] zł (łącznie [...] zł). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zwrócił uwagę na sprzeczności w oświadczeniach, bowiem w zażaleniu z dnia [...] r. Skarżąca podała inne kwoty wydatków, które ponosi co miesiąc na rzecz rodziny, w tym: czynsz z opłatami doliczonymi do czynszu - [...] zł, woda - [...] zł, przedszkole - [...] zł, szkoła - [...] zł, środki czystości - [...] zł, apteka - [...] zł, jedzenie - [...] zł, ubrania - [...] zł, rozwijanie zainteresowań dzieci - [...] zł, pozostałe opłaty - [...] zł. W oświadczeniu z dnia [...]. w zakresie zobowiązań pieniężnych skarżąca wskazała na zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów w kwocie ok. [...] zł. Nie wypowiedziała się czy wyżej wymienione zobowiązania są spłacane i w jakiej wysokości, niemniej zaznaczyła, że wobec zobowiązań jest prowadzona egzekucja przez Komorników Sądowych. W zakresie majątku nieruchomego, ruchomego i innych praw majątkowych Strona oświadczyła, że nie posiada: domu, mieszkania, gospodarstwa rolnego, innych nieruchomości, praw majątkowych oraz maszyn, urządzeń, środków transportu, innych składników mienia ruchomego (np. komputer, sprzęt RTV/AGD), jak również wierzytelności. W części oświadczenia dotyczącej sytuacji zdrowotnej Skarżąca opisała, że wychowuje pięcioro dzieci. Dzieci są pod kontrolą poradni alergologicznej i pulmonologicznej. Córka A. jest dodatkowo pod kontrolą okulisty, córka A. jest osobą niepełnosprawną od urodzenia (rozszczep wargi po przejściu zabiegu operacyjnego), ponadto syn M. jest pod kontrolą poradni neurochirurgicznej i fizjoterapeutycznej, a córka A. również pod kontrolą poradni fizjoterapeutycznej. Poza tym, Strona poinformowała o swoim stanie zdrowia: problemy z kręgosłupem (dyskopatia - w trakcie dalszej diagnozy) oraz wrodzony astygmatyzm oczu (w trakcie kolejnej wizyty). Na poświadczenie sytuacji zdrowotnej załączono szereg dokumentów.
W opinii Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, organ pierwszej instancji w oparciu o przedłożone przez Stronę oświadczenia i dowody należycie ustalił sytuację finansową, materialną i zdrowotną Skarżącej, jednakże uznał, że przedstawione dowody nie mogą stanowić podstawy do umorzenia kosztów egzekucyjnych. Organ wskazał, że zarówno aktualne miesięczne dochody rodziny (zasiłki z pomocy społecznej w łącznej kwocie [...]zł, zasiłek okresowy w wysokości [...] zł, dochody zamieszkującego ze stroną partnera w wysokości [...] zł) oraz stałe miesięczne wydatki w wysokości [...] zł, zostały ustalone przez organ pierwszej instancji zgodnie z oświadczeniem skarżącej. Organ pierwszej instancji zasadnie wliczył również do kwoty dochodów łączną kwotę [...]zł z tytułu przyznanego świadczenia Rodzina 500+, które stanowi dla strony wsparcie i źródło utrzymania rodziny.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że na chwilę obecną ze względu na opiekę nad pięciorgiem dzieci, w tym troje niesamodzielnych, podjęcie pracy zarobkowej przez Skarżącą może być utrudnione. Zwłaszcza, że córka A. S. - zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w I. z dnia [...] r. - jest dzieckiem niepełnosprawnym, które wymaga szczególnej opieki i troski. Jednakże, na podstawie oświadczenia oraz dokumentacji medycznej, którą przedstawiono, nie można jednoznacznie stwierdzić czy aktualne problemy zdrowotne pozbawiają Stronę całkowitej możliwości podjęcia zatrudnienia w przyszłości, które umożliwiłoby uregulowanie kosztów egzekucyjnych. W aktach sprawy brak jest dowodów wykluczających zarówno Stronę, jak i jej partnera z aktywności na rynku pracy. Z kolei obecna sytuacja finansowa i majątkowa, choć są obciążeniem, jest stanem o charakterze przejściowym.
Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie znalazł wystarczających przesłanek, tj. ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, pozwalających udzielić tak daleko idącej ulgi, jaką jest umorzenie kosztów egzekucyjnych. Sytuacja finansowa, materialna oraz rodzinna Skarżącej nie należy do łatwych, zważywszy, że głównym źródłem utrzymania są świadczenia przyznane ze strony Państwa i Gminy oraz dochód partnera, co daje łączną kwotę [...]zł. Niemniej jednak jest wystarczająca na pokrycie comiesięcznych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, a zadeklarowanych w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej w wysokości [...] zł, które to organ pierwszej instancji wziął pod uwagę wydając zaskarżone postanowienie. Z powyższego wynika, że rodzina Strony nie znajduje się w sytuacji zagrożenia egzystencji i sytuacji nieodwracalnej. Poza tym, realną perspektywą poprawy sytuacji materialnej jest fakt, że ani Skarżąca ani jej partner nie mają przeciwwskazań do podjęcia w przyszłości pracy zarobkowej. Tym samym, organ odwoławczy za słuszne uznał stanowisko Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B., że decyzja o udzieleniu wnioskowanej ulgi byłaby aktem przedwczesnym.
W skardze, stanowiącej powtórzenie zarzutów zażalenia, Skarżąca podniosła, że od 2017r. nie otrzymała żadnego pisma w sprawie zadłużenia oraz nie miała wiedzy o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, w wyniku którego został zajęty rachunek bankowy. Skarżąca podała, że przed wydaniem decyzji o przyznaniu jej zasiłku chorobowego, nie była informowana o tym, że pracodawca, tj. Firma [...] sp. z o. o., nie opłacała składek za pracownika. Zaznaczyła, że w latach 2013-2015 prowadziła działalność gospodarczą, a składki na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - związane z tą działalnością - zostały uregulowane w 2018 r. w formie układu ratalnego (nr [...]). Skarżąca zwróciła uwagę, że od września 2014 r. do maja 2017r. podlegała ubezpieczeniom w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych; w latach 2012-2017 nie figurowała jako osoba, która nie posiada ubezpieczenia; od lipca 2016 r. do grudnia 2016 r. nie była informowana o braku prawa do zasiłku chorobowego. W zakresie sytuacji rodzinnej Strona podkreśliła, że w chwili obecnej wychowuje pięcioro dzieci w wieku od 2 do 9 lat i jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Wobec powyższego, nie zgodziła się z twierdzeniem organu, że w każdej chwili może podjąć pracę. Takie stanowisko jest sprzeczne z logiką życiową. Skarżąca nie zgodziła się również ze stanowiskiem organu w kwestii brania pod uwagę dochodów partnera L. S.. Podała, że nie dysponuje żadnym majątkiem, natomiast posiada zobowiązania wobec komorników, które jej zdaniem powstały nie z jej winy, tylko z winy [...] sp. z o. o. W zakresie sytuacji zdrowotnej zaznaczyła, że przedstawiła Dyrektorowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dokumentację medyczną swoją, jak i najbliższej rodziny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021r., poz. 137), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz.329, dalej jako: "p.p.s.a."). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sprawa niniejsza została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia - w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew jej twierdzeniom, postanowienie nie narusza prawa.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 64e § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Z powołanego przepisu wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy, o czym świadczy użycie określenia "może". Istota uznania administracyjnego polega na tym, że samo stwierdzenie przez organ ziszczenia się ustawowych przesłanek może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek strony. Nie może to jednak oznaczać dowolności organu egzekucyjnego. Winien on rzetelnie, z poszanowaniem zasad procesowych, wyjaśnić w ustalonym stanie faktycznym, motywy swego rozstrzygnięcia. Tak więc nawet w przypadku, gdy organ egzekucyjny stwierdzi istnienie przesłanek z art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a. może - działając w ramach uznania administracyjnego - odmówić ich umorzenia, co oznacza, że odmowa umorzenia nie narusza prawa zarówno wówczas, gdy wystąpią przesłanki do ich umorzenia jak i wtedy, gdy nie mają one miejsca (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2016r., sygn. II FSK 3740/13, wszystkie orzeczenia dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzeczenie uznaniowe może być przez sąd uchylone w wypadkach stwierdzenia, że zostało wydane z takim naruszeniem przepisów postępowania lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.
W tego rodzaju sprawach sądowa kontrola legalności rozstrzygnięć uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organy egzekucyjne prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie rozstrzygnięcia o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, a także czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach (zgodnie z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 u.p.e.a.). Sąd poprzestaje na ocenie, czy wydane postanowienie poprzedzono prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, tzn. czy organ egzekucyjny w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i przeanalizował wszystkie okoliczności mogące mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd nie może natomiast badać wydanych postanowień pod kątem ich słuszności, czy sprawiedliwości.
W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, a tym samym nie uchybiły wskazanym przepisom kodeksu postępowania administracyjnego, wyznaczającym zasady gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Organy uczyniły zadość stawianym wymogom i wyczerpująco - na ile umożliwiła to Strona - ustaliły jej sytuację rodzinną i materialną. Prawidłowo ustalony stan faktyczny stał się zaś podstawą oceny tego, czy w rozpoznawanej sprawie ziściły się przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych.
Wyliczenie przesłanek umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego zawarte jest w art. 64e § 2 u.p.e.a. i jest ono wyczerpujące. Zgodnie z art. 64e § 2 u.p.e.a. koszty egzekucyjne mogą być umorzone:
na wniosek:
zobowiązanego, jeżeli za umorzeniem przemawia ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny,
wierzyciela, na którego wniosek została wszczęta egzekucja:
sądowa przejęta przez organ egzekucyjny w wyniku zbiegu - jeżeli za umorzeniem przemawia ważny interes wierzyciela,
administracyjna - jeżeli za umorzeniem przemawia interes publiczny;
z urzędu, jeżeli wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym nie przekracza czterokrotności kosztów upomnienia.
W ocenie Sądu nie wykracza poza granice uznania administracyjnego wyjaśnienie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, dlaczego za umorzeniem nie przemawia ważny interes publiczny. Organ wskazał , że interes publiczny nie może być utożsamiany z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności umorzenia kosztów egzekucyjnych. Pojęcie to ocenia się z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, tj. sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Należy rozważyć zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa. W każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty powyższych wartości. Organ odwoławczy zasadnie wskazał, że koszty egzekucyjne są należnością związaną z przymusowym dochodzeniem zobowiązań publicznoprawnych. W interesie publicznym jest zrealizowanie celów egzekucji administracyjnej. Umorzenie zaś kosztów egzekucyjnych jest instytucją szczególną i może nastąpić jedynie w przypadkach, gdy występuje rzeczywisty brak możliwości zapłaty przez zobowiązanego tych należności. Organ ocenił, że podane przez stronę okoliczności nie mogą być uzasadnieniem dla umorzenia kosztów egzekucyjnych ze względu na "interes publiczny". Mając na względzie tak zaprezentowane wyjaśnienia Sąd stwierdza, że nie noszą one cechy dowolności.
Za prawidłowe i zgodne z zebranym materiałem dowodowym, Sąd uznał stanowisko organu co do braku wystąpienia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego. Jak wyjaśnił organ w sprawach o umorzenie należności dokonuje się oceny aktualnej (na datę podejmowania rozstrzygnięcia) sytuacji życiowej, w tym również majątkowej wnioskodawcy. Dlatego przy rozpatrywaniu wniosku w tym przedmiocie organ ma obowiązek brać pod uwagę przede wszystkim sytuację, w jakiej strona znajduje się w chwili, gdy podejmowana jest decyzja w sprawie umorzenia należności. W tym zakresie organ wskazał, iż zgodnie z oświadczeniem Skarżącej podpisanym w dniu [...] r. dochody miesięczne stanowią pobierane zasiłki z pomocy społecznej w łącznej wysokości [...] zł (zasiłek rodzinny i zasiłek pielęgnacyjny). Dalej organ prawidłowo wyjaśnił, że świadczenie wychowawcze przyznawane na podstawie ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j. Dz. U z 2019 r. poz. 2407), nie jest świadczeniem socjalnym. Otrzymywanie świadczenia wychowawczego nie zastępuje finansowej pomocy państwa, np. w postaci zasiłków z pomocy społecznej. Te systemy są od siebie niezależne. Świadczenie wychowawcze jest finansowane ze środków z budżetu państwa, a świadczenia z pomocy społecznej przede wszystkim ze środków własnych gminy. Dlatego też, świadczenie wychowawcze nie jest wliczane do dochodu przy ustalaniu prawa do świadczeń z innych systemów wsparcia, co oznacza, że nie będzie miało wpływu na prawo do świadczeń z pomocy społecznej, świadczeń rodzinnych, świadczeń z funduszu alimentacyjnego, czy dodatków mieszkaniowych. Świadczenie wychowawcze 500+ jest zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych, jednakże, jak słusznie podkreślił organ, nie można pominąć faktu, że stanowi dla Skarżącej wsparcie i źródło utrzymania rodziny. W zakresie miesięcznych wydatków Skarżąca w dniu [...]. wymieniła: czynsz, bez opłat eksploatacyjnych opłaty eksploatacyjne (energia elektryczna, gaz, woda, węgiel itp.) - ok. [...] zł; koszty związane z leczeniem (np. wykup leków, badania, wizyty lekarskie) - ok. [...] zł; inne (np. wynajem mieszkania, czesne za szkołę lub przedszkole, alimenty) - ok. [...] zł. Łączna kwota wydatków to [...] zł (k. 61 akt admin.). Z kolei w piśmie z dnia [...] r. Skarżąca oprócz przedstawionych wyżej wydatków wskazała wydatki, które nie zostały w ogóle ujęte w pierwszym oświadczenia, w tym: środki czystości - [...] zł, jedzenie - [...] zł, ubrania - [...] zł, rozwijanie zainteresowań dzieci - [...] zł, pozostałe opłaty - [...] zł. Zgodzić się należy ze Stroną, że wysokość niektórych kosztów utrzymania zmienia się w ciągu roku (dane na dzień [...] r i [...] r.-) np. czynsz, energia elektryczna, gaz, woda: było - [...] zł, jest - [...] zł; przedszkole, szkoła: było - [...] zł, jest - [...] zł, wykup leków/apteka: było - [...] zł, jest - [...] zł. Niemniej jednak, Skarżąca odpowiadając na pismo Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia [...]. (k. 57 akt admin.) w zakresie możliwości przedłożenia przez Skarżącą dokumentów dotyczących oceny zdolności płatniczych nie poinformowała, że korzysta z innych form pomocy, aniżeli zasiłki rodzinne i pielęgnacyjne otrzymywane ze strony Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w I. i Prezydenta Miasta I., które wspierałyby sytuację materialną Strony. Skarżąca również nie wypowiedziała się, czy zobowiązania wobec Komorników Sądowych są regulowane i w jakiej wysokości (k. 61 akt admin.). Skarżąca nie posiada majątku ruchomego oraz nieruchomego (k. 60-61 akt admin.). Oceniając natomiast sytuację zdrowotną rodziny organ podkreślił, że na chwilę obecną ze względu na opiekę nad pięciorgiem dzieci, w tym troje niesamodzielnych, podjęcie pracy zarobkowej byłoby utrudnione. Jednakże, zasadna jest konkluzja organu, iż na podstawie oświadczenia z dnia [...] r. (problemy z kręgosłupem - dyskopatia, w trakcie diagnozy) oraz dokumentacji medycznej, którą Strona przedstawiła (recepta wystawiona przez lekarza specjalistę chorób oczu z Publicznego Specjalistycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w I. potwierdzająca astygmatyzm nadwzroczny obu oczu), nie można jednoznacznie stwierdzić czy aktualne problemy zdrowotne pozbawiają Skarżącą całkowitej możliwości podjęcia zatrudnienia w przyszłości, które umożliwiłoby uregulowanie kosztów egzekucyjnych. Brak dokumentów poświadczających przeciwwskazania do wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej dotyczą także partnera - L. S..
Sąd nie stwierdził naruszenia prawa poprzez przyjęcie do dochodów rodziny dochodów uzyskiwanych przez partnera Strony L. S.. Skarżąca w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej, wśród członków rodziny wymieniła partnera L. S.. Powyższe potwierdziła poprzez zaakceptowanie umieszczonego na oświadczeniu sformułowania: "Za rodzinę uważamy wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z nim w faktycznym związku" (k. 59-62 akt admin.). Fakt, że członkiem rodziny Skarżącej jest wyżej wymieniona osoba potwierdził Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w I.. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...]. (k. 78 akt admin.) i decyzji z dnia [...]. (k. 77 akt admin.) wskazał
na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego w dniu [...]. oraz zebranej dokumentacji - że rodzina Skarżącej składa się z 7 osób. W aktach sprawy znajdują się także potwierdzenia odbioru korespondencji kierowanej do Skarżącej na adres: ul. [...], [...] I.), na których widnieje podpis L. S. (potwierdzenie odbioru: decyzji Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B.; decyzji [...] r.; zawiadomienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (k. 41-42 akt admin.); postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. (k. 52-56 akt admin.). Ponadto w piśmie z dnia [...] r. Poczta Polska S.A. Biuro Wsparcia Klientów Regionalny Dział Obsługi Klienta w S. zaznaczyła, że L. S. występował jako pełnoletni domownik przy odbiorze przesyłki listowej numer [...] (k. 107-108 akt admin.). Niezaprzeczalne zatem jest , że L. S. jest członkiem rodziny Skarżącej i partycypuje w kosztach utrzymania, zatem jego dochody powinny być również brane pod uwagę przy analizie sytuacji finansowej Skarżącej.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organ rzetelnie i wyczerpująco – na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego -uznał i co w rezultacie przedstawił w motywach rozstrzygnięcia- że w sprawie nie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 64 e § 2 u.p.e.a. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi w zakresie niepoinformowania Skarżącej o niedokonywaniu należnej wpłaty składek przez [...] sp. z o.o. wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawie ustalenia wysokości kosztów jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych i nie stanowi przedmiotu oceny w sprawie o umorzenie kosztów egzekucyjnych. W postępowaniu o umorzenie tych należności organ bada przesłanki, które pozwalają mu zastosować instytucję umorzenia kosztów; nie rozstrzyga bowiem w tym postępowaniu o wysokości kosztów i prawidłowości ich naliczenia.
W tym stanie sprawy Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Wydając zaskarżone postanowienie Dyrektor, po uprzednim umożliwieniu stronie wykazania spełnienia przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych, rozstrzygając sprawę odmownie nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło