I SA/Bd 1327/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-02-11
Skład orzekający: Ewa Kruppik-Świetlicka, Urszula Wiśniewska, Halina Adamczewska-Wasilewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasadnie nadano rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym, gdy podatnik w trakcie postępowania podatkowego zbył znaczną część swojego majątku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe zasadnie nadały rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, ponieważ spełnione zostały przesłanki określone w art. 239b § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej. Podatnik zbył majątek o znacznej wartości na rzecz członków rodziny, a posiadany przez niego majątek był niewystarczający do pokrycia zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami, co uzasadniało obawę niewykonania zobowiązania.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, wskazując m.in. na brak podstaw do nadania rygoru, gdyż zbycie majątku miało miejsce dawno przed wydaniem decyzji, a jego obecna działalność gospodarcza jest terminowo regulowana. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając działania organów za zasadne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego w T.
określił P.P.H.U. "P., K. M. (skarżącemu) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od marca do grudnia 2008 roku. Ww. decyzja, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji była decyzją nieostateczną.
Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie występuje uzasadniona obawa, iż zobowiązanie nie zostanie wykonane z powodu zbywania w trakcie trwania postępowania podatkowego przez podatnika oraz jego małżonkę majątku na rzecz innych członków rodziny. Ponadto w ocenie organu podatnik nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę.
W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] organ, działając na podstawie art. 239b § 1 pkt 2 i pkt 3 oraz § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) nadał ww. decyzji z dnia [...] rygor natychmiastowej wykonalności.
Nie zgadzając się z ww. postanowieniem strona złożyła zażalenie, zarzucające rozstrzygnięciu naruszenie: art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie rygoru natychmiastowej wykonalności nieprawomocnej decyzji podatkowej, w sytuacji kiedy podatnik przez okres 6 lat nie podjął żadnych działań opisanych w cytowanym przepisie prawa, a tylko one uprawniają zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności, oraz art. 187 § 1 i § 3 i art. 188 Ordynacji podatkowej, poprzez nie uwzględnienie i nie rozpatrzenie faktu, że pomiędzy sumą zabezpieczenia ze stycznia 2013 roku (4.880.000 zł), a sumą objętą rygorem natychmiastowej wykonalności (3.497.717 zł) istnieje różnica 1.382.283 zł na korzyść podatnika, a decyzja podatkowa nie jest jeszcze prawomocna.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ przywołał stan faktyczny sprawy oraz przebieg postępowania. Wskazał na okoliczność, że organ I instancji ustalił, iż że strona postępowania podatkowego w trakcie jego trwania dokonywała czynności polegających na zbywaniu majątku (nieruchomości oraz pojazdów) o łącznej wartości 2.512.109,29 zł, poprzez dokonywanie w sierpniu 2009r i marcu 2010r. darowizn na członków rodziny. Ponadto ustalono, że obdarowani przez skarżącego oraz jego żonę w
tym samym dniu w którym przyjęli darowiznę ustanowili na rzecz darczyńcy nieodpłatną służebność osobistą na zabudowanej nieruchomości położonej we wsi L., obejmującą działkę o powierzchni 4900 m2 zabudowaną budynkiem mieszkalnym i budynkiem, polegającą na prawie dożywotniego nieodpłatnego wyłącznego korzystania z budynku mieszkalnego z prawem swobodnego poruszania się po podwórzu i po całej nieruchomości.
Wskazano ponadto, że z bilansu z dnia 17 kwietnia 2014 roku, wynika, iż strona na koniec 2013 roku dysponowała majątkiem w kwocie 1.051.415,73 zł., zaś ciążą na niej zobowiązania podatkowe określone 3 nieprawomocnymi decyzjami z dnia 31 lipca i 13 czerwca 2014 roku, w łącznej kwocie 3.541.453 zł.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że zgodnie z art. 239a ustawy Ordynacja podatkowa decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie podlega wykonaniu, chyba że nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. Dyrektor przedstawił następnie przesłanki, które umożliwiają nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wymienione w art. 239b § 1 pkt 1-4 ww. ustawy oraz wskazał, że zgodnie z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ustawodawca uzależnił zatem od spełnienia łącznie dwóch przesłanek: musi zaistnieć co najmniej jeden z czterech warunków określonych w art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej oraz organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Za chybiony organ uznał zarzut, że nie zachodzi obawa, że skarżący nie wykona swojego zobowiązania podatkowego ponieważ strona posiada majątek o łącznej wartości 1.051.413 zł. W ocenie Dyrektora Izby Celnej organ pierwszej instancji słusznie zauważył, że wobec skarżącego zostały wydane trzy decyzje określające zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym:
- [...] z dnia [...], w kwocie 338.622 zł,
- [...]/MM z dnia [...], w kwocie 3.152.098 zł,
- [...] z dnia [...], w kwocie 50.733 zł
w łącznej kwocie 3.541.453 zł, które o 2.490.040 zł przekraczają posiadany przez skarżącego majątek. W konsekwencji w ocenie organu odwoławczego w związku z faktem, że skarżący nie posiada majątku o wartości odpowiadającej ciążącym na nim zaległościom podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, na których można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia należy uznać, że w postępowaniu podatkowym występują przesłanki wskazane w art.239b §1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, dające organowi podatkowemu podstawę do nadania nieostatecznej decyzji z dnia [...] roku rygoru natychmiastowej wykonalności.
Organ nie zgodził się również z argumentem zawartym w zażaleniu, że zbyty przez skarżącego majątek o łącznej wartości 2.512.109 zł był majątkiem o przeznaczeniu wyłącznie gospodarczym, który służył i służy do prowadzenia działalności gospodarczej, w ten sposób, że został on wydzierżawiony firmie "P.", której skarżący jest udziałowcem. Odnosząc się do powyższego organ podał, że wśród składników majątkowych przekazanych przez skarżącego (oraz jego żonę) w formie aktu darowizny na rzecz synów P. i M. M. znalazła się zabudowana (budynek mieszkalny i budynek gospodarczy) nieruchomość położona we wsi L., wobec której obdarowani w tym samym dniu, w którym przyjęli darowiznę ustanowili na rzecz darczyńcy nieodpłatną służebność osobistą, polegającą na prawie dożywotniego nieodpłatnego wyłącznego korzystania z budynku mieszkalnego z prawem swobodnego poruszania się po podwórzu i
po całej nieruchomości.
Organ stwierdził, że skarżący nie przekazał swojego majątku w formie dzierżawy na rzecz firmy "P.", której jest udziałowcem, ale wyzbył się go w formie darowizny na rzecz członków własnej rodziny.
Odpierając zarzut naruszenia przepisów art.187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa dotyczący nie uwzględnienia i nie rozpoznania faktu, że pomiędzy sumą zabezpieczenia ze stycznia 2013 roku (4.880.000 zł), a sumą objętą rygorem natychmiastowej wykonalności (3.497.717 zł) istnieje różnica 1.382.283 zł na korzyść podatnika, organ wyjaśnił, że decyzja zabezpieczająca z dnia 27 grudnia 2012 roku, na podstawie art.33a §1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa wygasła w dniu 4 sierpnia 2014 roku, tj. w dniu doręczenia skarżącemu decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego nr [...] i nr decyzji [...] z dnia [...].
Ponadto organ wyjaśnił, że określenie w decyzji zabezpieczającej przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego ma charakter informacyjny w tym znaczeniu, że wskazuje kwotę podlegającą zabezpieczeniu na majątku podatnika. Nie oznacza to, iż jest to kwota rzeczywiście obciążającego podatnika zobowiązania, to bowiem określi dopiero decyzja wymiarowa. Decyzja wydana na podstawie przepisu art.33 ustawy Ordynacja podatkowa jest odrębną decyzją, nieprzesądzającą treści decyzji wymiarowej.
Konkludując Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w sprawie został zgromadzony materiał dowodowy, który pozwalał na rzetelne i nie budzące wątpliwości ustalenie zaistnienia przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, a także przyjęcie usprawiedliwionej, bo realnej, prognozy o niewykonaniu zobowiązania określonego w decyzji nieostatecznej. Zdaniem Dyrektora organ I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie dokonał analizy posiadanych informacji o stanie majątkowym podatnika oraz o osiągniętych przez niego dochodach. Strona w okresie prowadzonego postępowania podatkowego dokonała zbycia majątku znacznej wartości i dwukrotnie uchylała się od wskazania nieruchomości i praw majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczy ruchomych oraz zbywalnych praw majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła
o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia jak również postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w T.z dnia [...]., nadającego rygor natychmiastowej wykonalności decyzji. z dnia [...]
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art.187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, polegające na wadliwym rozpatrzeniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności poprzez:
a) przyjęcie przy wydaniu zaskarżonego postanowienia, za podstawę orzeczenia
okoliczności faktycznych z przed 5 lat, nie odnoszących się do stanu faktycznego w dacie wydania cytowanego rozstrzygnięcia;
b) nie uwzględnienie okoliczności, iż na majątku strony dokonano zabezpieczenia na sumę nie mniejszą niż 1.200.000 zł;
c) nie uwzględnienie okoliczności, że rozpatrzenie odwołania strony od decyzji
wymiarowej, będącej podstawą orzeczenia rygoru natychmiastowej wykonalności, wniesione dnia 14.08.2014 roku zostało przedłużone do 29.12.2014r., które to naruszenia zasad postępowania doprowadziły do wydania postanowienia z naruszeniem art.239a i 239 b ustawy Ordynacja podatkowa.
Ponadto na podstawie art. 106 §3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi, skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów - postanowień o przedłużeniu okresu rozpatrzenia odwołania oraz pisma Ministerstwa Finansów z lipca 2010 roku w sprawie zasad odpowiedzialności podatników dokonujących obrotu olejem opałowym w przedmiocie podatku akcyzowego, na okoliczności podniesione w uzasadnieniu skargi.
W ocenie skarżącego organy nie wykazały w żaden sposób
okoliczności, że istnieje obawa, iż podatnik nie wykona w przyszłości swych, dodatkowych zobowiązań podatkowych. Skarżący podał, że przeniesienie części majątku, którego dokonanie, według oceny organów ma stanowić zasadniczą podstawę faktyczną nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, miały miejsce w roku 2009/2010 czyli przed ponad 4-5 laty. Od tej daty, do chwili obecnej, podatnik bez żadnej zwłoki regulował wszelkie swoje zobowiązania podatkowe uiszczając łącznie w zakresie podatków sumę 1.625.342 zł.
Ponadto skarżący, mimo dokonanego na jego majątku zajęcia, na sumę 1.200.000 zł powiązanego z blokadą środków obrotowych na jego koncie, mimo odmowy uwolnienia tych środków celem ich wykorzystania do bieżącej działalności gospodarczej, działalność tą nadal prowadzi i odprowadza bieżące zobowiązania budżetowe, podatkowe, jak i ZUS w terminie.
Skarżący podkreślił, że majątek będący w roku 2009 przedmiotem
przeniesienia nadal jest wykorzystywany zgodnie z jego gospodarczym
przeznaczeniem w firmie "P." sp z o.o., w której skarżący ma udziały i jest prezesem jej zarządu, a która w okresie 2010 - 2014 r odprowadziła w terminie podatki na sumę 2.848.343 zł.
Ponadto strona podała, że w okresie od daty zawiadomienia skarżącego o zakończeniu postępowania wymiarowego, poprzez datę wydania decyzji wymiarowej, nieostatecznej i nieprawmocnej na skutek odrębnego odwołania strony, do dnia wydania postanowienia o nadaniu tejże decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, nie wystąpiła żadna okoliczność faktyczna i prawna wskazująca na możliwość uchylenia się podatnika od obowiązku zapłaty dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Zdaniem strony organy nie wzięły pod uwagę możliwości uregulowania przyszłych zobowiązań podatnika dobrowolnie, na co wskazuje jednoznacznie jego działanie w zakresie prowadzenia firmy "P." po roku 2009 i okoliczność terminowego regulowania przez to przedsiębiorstwo swych zobowiązań budżetowych w tym i podatkowych.
W konsekwencji zdaniem strony twierdzenie, iż nie wykona ona w przyszłości swego dodatkowego zobowiązania podatkowego dobrowolnie jest w świetle przytoczonych wyżej okoliczności jedynie nieuprawnionym domysłem organów, a nie okolicznością uprawdopodobnioną w rozumieniu art. 239 b ustawy Ordynacja podatkowa.
Skarżący wskazał ponadto, że postępowanie wymiarowe toczyło się przez
okres ponad 5 lat, a przewlekłość ta nie nastąpiła bynajmniej na skutek działań, czy zaniechań strony.
Strona stwierdziła, że nieprawdą jest, jakoby utrudniała postępowanie w zakresie ustalenia jej majątku odmawiając złożenia formularza ORD. Po pierwsze Urząd wezwał skrażącego do złożenia ww. formularza po raz pierwszy dopiero w styczniu 2013 r, a więc w terminie 3-4 lat po dacie częściowego przeniesienia majątku. Po drugie w toku postępowania, mocą odrębnego pisma strona poinformowała Urząd, iż jest właścicielem dwóch działek niezbudowanych, podając ich numery ksiąg wieczystych i co
charakterystyczne do dnia sporządzenia przedmiotowego pisma nie została na nich ustanowiona hipoteka.
Strona stwierdziła, że organy czynią jej zarzut, iż utrudnia postępowanie zabezpieczające, jednocześnie jednak nie podejmują żadnych działań w tym zakresie, co do nieruchomości, które zgłosił sam podatnik. Dla poparcia swoich tez strona przywołała orzecznictwo sądów administracyjnych.
W ocenie skarżącego samo przeniesienie części majątku PPHU "P." jeszcze w roku 2009/2010, na ponad 4-5 lat przed wydaniem decyzji wymiarowej i postanowienia o rygorze natychmiastowej wykonalności nie jest przesłanką, która uprawdopodabnia nie zapłacenie przez podatnika swego zobowiązania podatkowego. Tym bardziej, że przez okres tychże 5 lat prowadził on i nadal prowadzi swoją działalnośc gospodarczą, a na jego majątku, który nadal jest w jego posiadaniu ustanowiono zabezpieczenie na sumę 1.200.000 zł stanowiącą ok. 40 % ewentualnych, jeszcze nie ustalonych prawomocnie – ostatecznie zobowiązań podatkowych.
Jeżeli nadto uwzględni się fakt, że w tym okresie czasu 2009 - 2014 podatnik regulował swe zobowiązania budżetowe - podatkowe i ZUS w terminie i w pełnej wysokości, to konieczne do zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności, kodeksowe "uprawdopodobnienie" obawy o nie wywiązanie się podatnika - strony z przyszłych ewentualnych zobowiązań podatkowych w rozpatrywanej sprawie w ogóle nie ma miejsca.
Skarżący wyjaśnił, że przeniesienie majątku w swej istocie miało na celu
zrestrukturyzowanie działalności gospodarczej podatnika poprzez
powołanie spółki z o.o. działającej obok przedsiębiorstwa osoby fizycznej, co jest normalnym, powszechnie stosowanym przesięwzięciem gospodarczym. Jest to niezwykle ważna okoliczność, której w ogóle nie uwzględniono przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy, co jest naruszeniem zasad postępowania zawartej w art. 187 § 1 ordynacji, w kontekście ustalenia zaistnienia przesłanek art. 239 a i 239 b.
Skarżący podkreślił, że w dacie dokonania przeniesienia części swego majątku nie mógł się spodziewać tak wysokiego przypisu w podatku akcyzowym, jaki ustalono w decyzji wymiarowej z lipca 2014r. Fakt ten potwierdza argumentację strony, co do
okoliczności, że przeniesienie majątku w roku 2009/2010 nie może
stanowić przesłanki nadania nieprawomocnej - nieostatecznej decyzji rygoru
natychmiastowej wykonalności w roku 2014. Trudno bowiem w wyżej opisanej sytuacji założyć, że podatnik "wyzbywał" się majątku w warunkach i w celu opisanym w art. 239 a i 239 b ustawy Ordynacja podatkowa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa.
Sądy administracyjne badają zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego
z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy podatkowe zasadnie uznały, iż należy nadać rygor natychmiastowej wykonalności decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia 31 lipca 2014 r. określającej wobec P.P.H.U. "P." K.M. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od marca do grudnia 2008 r. w kwocie 3.152.089 zł.
Zatem ocenie Sądu podlega fakt nadania rygoru decyzji nieostatecznej dotyczącej podatku akcyzowego za miesiące od marca do grudnia 2008 r. w kwocie 3.152.089 zł. Zdaniem Sądu nie można pominąć faktu genezy powstania tego zobowiązania oraz wydania dwóch pozostałych decyzji z [...] na kwotę 338.622 zł. oraz z dnia 13 czerwca 2014 r. na kwotę 50.733,00 zł. Aby rozstrzygnąć ten problem należy przywołać przede wszystkim podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia tj. art. 239 b § 1 pkt 1 -4 oraz § 2 cyt. ustawy.
Zgodnie z brzmieniem wskazanego przepisu decyzji nieostatecznej można nadać rygor natychmiastowej wykonalności , gdy organ posiada informacje, z których wynika, że :
Pkt 1) wobec podatnika toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych;
Pkt 2 ) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia
; lub
Pkt 3 ) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości
Pkt 4 ) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania jest krótszy niż 3 miesiące.
Natomiast § 2 cyt. przepisu wskazuje, ze § 1 stosuje się wówczas, gdy organ podatkowy uprawdopodobni, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Jak wynika z akt sprawy organ w celu sprawdzenia, czy nie zachodzą wskazane wyżej przesłanki – zwrócił się do stosownych urzędów o udzielenie informacji czy podatnik posiada zaległości podatkowe oraz czy w stosunku do niego są prowadzone postępowania egzekucyjne, czy nie zalega z płatnościami na rzecz ZUS.
Udzielone informacje z ww. organów potwierdziły, że strona nie posiada zaległości bieżących, co należy podkreślić.
Zdaniem Sądu ważne jest ustalenie jaki strona posiada majątek i czy dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, jak również ważny jest okres, jaki pozostał do przedawnienia zobowiązania.
Wypada podkreślić, że natychmiastowa wykonalność decyzji, wynikająca z nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest przejawem tymczasowej ochrony prawnej i ma charakter zapobiegawczy. Nadanie niestatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności może nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. Takim dobrem prawnie chronionym jest w świetle regulacji przewidzianej w art. 239b § 1 pkt 4 O.p. potrzeba ochrony interesów fiskalnych w trakcie postępowania podatkowego. Zwracano na to uwagę w trakcie prac legislacyjnych nad ustawą nowelizującą Ordynację podatkową, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 r., wskazując m.in, że art. 239b §1 pkt 4 O.p. jest związany z oczywistą sytuacją, w której należy chronić interesy fiskalne w trakcie postępowania podatkowego. Nie można bowiem dopuścić do tego, żeby odwołanie, czyli element powodujący niewykonalność decyzji nieostatecznej, stało się jednocześnie instrumentem prowadzącym do przedawnienia się zobowiązania podatkowego, stąd potrzeba nadawania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, kiedy okres do przedawnienia jest zbyt krótki. Podkreślano także, że art. 239b § 2 O.p. jest jednym z przepisów kluczowych. To swoistego rodzaju przepis wymagający indywidualizacji postępowania w zakresie nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności (zob. druk sejmowy kadencja VI nr 951, http:orka.sejm.gov.pl).
Tyle przepisy będące podstawą do nadania decyzji pierwszoinstancyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności. Stan faktyczny będący podstawa rozstrzygnięcia, co do którego skarżący nie wniósł zastrzeżeń wygląda następująco :
Skarżący w okresie trwania postępowania podatkowego , co wynika z pisma Naczelnika US we W. dokonał szeregu darowizn na rzecz najbliższej rodziny synów P. i M., uszczuplając w ten sposób posiadany majątek o wartość ponad dwóch milionów. Były to darowizny a darowizna łączy się z przeniesieniem własności na obdarowanego. Zatem wszystkie stacje benzynowe wraz z całą infrastrukturą już nie są własnością skarżącego a obdarowanych. W tym miejscu nie można się zgodzić z twierdzeniem pełnomocnika , że są używane w drugiej firmie P.. Nie ma to znaczenia dla sprawy, czy skarżący nimi dysponuje ważne jest tylko to, że przedmioty tych darowizn nie są już jego własnością.
Jak wynika z akt sprawy skarżący zbył w dniu 12 sierpnia 2009 r. na rzecz najbliższej rodziny tj. na rzecz syna P.i M. w formie darowizny nieruchomości o wartości 2.068,041,29 zł. gdzie obaj obdarowani mają udziały po ½ każdy, w następujących nieruchomościach zabudowanych:
1. w zabudowanej nieruchomości we wsi L. działka 63/3 o powierzchni 4.900 m2 zabudowanej budynkiem mieszkalnym i gospodarczym.
2. w działce o numerze 63/8 o pow. 4700 m2 we wsi L. na której usadowiony jest budynek stacji paliw, parking, utwardzone drogi i wiata , oświetlenie i zbiornik na paliwo;
3. w działce położonej w tej samej wsi L. o numerze 69/10, 69/7, 69/6 – o pow. 5.787 m2, której częścią składową jest budynek stacji paliw, wiata utwardzona droga, parking, oświetlenie i zbiornik na paliwo.
4. w zabudowanej nieruchomości położonej we wsi P., gmina B. działka nr 268/2 o pow. 16. 000 m2. , gdzie częścią składową działki jest budynek stacji paliw, wiata, utwardzona droga, parking, oświetlenie i zbiornik na paliwo.
5. w zabudowanej nieruchomości położonej we wsi B. , Gmina B. ,działka o nr 224/4 o pow. 3.369 m2 w użytkowaniu wieczystym , własność strony w postaci : budynku stacji paliw o pow. 100 m2, dwóch wiat stalowych , utwardzona droga, parking, oświetlenie i zbiornik na paliwo.
6. zabudowanej nieruchomości położonej we wsi I. działki o numerach 323/1 i 323/3 o łącznej pow. 1.561 m2 zabudowana budynkiem magazynu paliw.
7. zabudowanej działce położonej w C. działka o numerze 501/10 o pow. 1426 m2w użytkowaniu wieczystym, gdzie własnością strony jest budynek stacji paliw, , utwardzona droga, parking, oświetlenie i zbiornik na paliwo.
Ponadto skarżący w dniu 14 sierpnia 2009 r. dokonał na rzecz syna M. następujących darowizn w postaci :
1. 1/8 części samochodu marki Mercedes Benz , rok produkcji 1991 , nr rej. [...] i 1/8 części samochodu marki SCANIA , rok produkcji 2000, nr rej. [...] o łącznej wartości – 19.375,00 zł.;
2. 1/8 części pojazdów o wartości 63.437,50 zł. SD-Z2;
Natomiast na rzecz syna P. w tym samym dniu dokonał darowizny o wartości 19.375,00 zł.; w postaci :
1. 1/8 części samochodu marki Mercedes Benz , rok produkcji 1991 , nr rej. [...] i 1/8 części samochodu marki SCANIA , rok produkcji 2000, nr rej. [...];
2. 1/8 części pojazdów o wartości 63.437,50 zł.;
Ponadto oboje małżonkowie dokonali w dniu 25 marca 2010 r. darowizny o wartości 278.443,00 zł. na rzecz synów P. i M. - w udziałach po ½ każdy w nieruchomości położonej we wsi L. w postaci działki o numerze 63/7 o pow. 11.200 m2, zabudowanej budynkiem gospodarczym i halą, dla której jest urządzona księga wieczysta o numerze KW nr [...] ;
Podkreślenia wymaga fakt, że w tym samym dniu, obdarowani ustanowili na rzecz darczyńców nieodpłatną służebność osobistą na zabudowanej działce we wsi L., obejmującą działkę o numerze 63/3 o pow. 4900 m2 zabudowanej budynkiem mieszkalnym i budynkiem gospodarczym [...] polegającej na dożywotnim nieodpłatnym wyłącznym korzystaniem z budynku mieszkalnego z prawem swobodnego poruszania się po podwórzu i po całej nieruchomości.
Tyle fakty, które nie zostały podważone przez skarżącego, a które znalazły potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. W tym miejscu uzasadniony jest wniosek, że skarżący w czasie trwania postępowania podatkowego dokonał takich rozporządzeń majątkiem, które pozbawiły go majątku o znacznej wartości: dom + 6 stacji benzynowych wraz z całą infrastrukturą i samochodami o znacznej wartości. A zatem prawidłowo zdaniem Sądu, Naczelnik Urzędu Celnego w T. w związku z takimi działaniami skarżącego wydał decyzję zabezpieczającą w dniu [...] na podstawie której Urząd Skarbowy we W.wydał postanowienie w sprawie zarządzenia zabezpieczenia nr [...] z dnia [...].
Organ podkreślił, że wyzbywanie się majątku poprzez darowizny na rzecz synów w okresie od 12 sierpnia 2009 roku do 25 marca 2010 roku miało miejsce w okresie trwania postępowania podatkowego i nie wynikało z formy prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego. Wówczas organ uznał, że te działania stworzyły uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązań. Na uwagę zasługuje fakt, ze organ dwukrotnie wzywał stronę do złożenia oświadczenia ORD – HZ, które to wezwania pozostały bez reakcji ze strony skarżącego. Wezwanie to dotyczyło wskazania nieruchomości i praw majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczy ruchomych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego.
Zatem bezsprzecznie zaszła przesłanka wyzbywania się majątku tj. przesłanka, o której mowa w art. 239 b § pkt 3.
Zdaniem Sądu w sprawie dodatkowo zaszła również przesłanka, o której mowa w art. 239 b § 1 pkt 2 tj. strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można by było ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, a które to zabezpieczenia mogłyby korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia. Gdyż jak wynika z bilansu sporządzonego w dniu 17 kwietnia 2014 r., przekazanego przez US we W. skarżący dysponuje majątkiem o wartości 1.051.415,73 zł. Natomiast na skarżącym ciążą zobowiązania określone nieprawomocnymi decyzjami :
[...] z dnia [...] w kwocie 338.622,00 zł;
[...] z dnia [...] w kwocie 3.152.098,00 zł;
[...] z dnia [...] w kwocie 50.733,00 zł;
W związku z powyższym zdaniem Sądu zostały spełnione przesłanki o których mowa w § 1 pkt 2 i 3 a zatem istnieje uzasadniona obawa, o której mowa w § 2 cyt. przepisu. Że zobowiązanie to nie zostanie uregulowane. Zatem zasadnie Naczelnik Urzędu Celnego w T. w dniu [...] wydał postanowienie nadające decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności.
Przy czym należy wskazać, że ustawodawca w § 2 nie użył określenia udowodni a jedynie uprawdopodobni i są to dwa różne pojęcia, znacząco się od siebie różniące. Reasumując zdaniem Sądu organ, mając na uwadze działania skarżącego, że po wyzbyciu się znacznej części majątku jak również po stwierdzeniu, ze posiadany majątek jest niewystarczający do opłacenia zadłużenia zasadnie uznał, że wystąpiły przesłanki z punktu 2 i 3 jak również istnieje uzasadniona obawa co do uregulowania zadłużenia, zważywszy również na fakt, ze zobowiązanie za styczeń i luty 2008 r do tej pory nie zostało uregulowane w żadnej części.
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło