I SA/Bd 133/17

WyrokWSA w Bydgoszczy2017-05-23

Skład orzekający: Halina Adamczewska – Wasilewicz, Leszek Kleczkowski, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, pomimo istnienia wątpliwości co do prawidłowości rejestracji odbiorników RTV i tożsamości zobowiązanego, które były przedmiotem wcześniejszych postępowań sądowych?
Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej narusza przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Sąd stwierdził, że organy administracji publicznej nie sprostały wymogom dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, w szczególności w zakresie ustalenia faktu rejestracji odbiornika przez Skarżącego. Wskazano na konieczność uwzględnienia ustaleń z prawomocnego wyroku WSA w Gliwicach, który stwierdził istnienie błędu co do osoby zobowiązanego i nakazał wierzycielowi wykazanie faktu rejestracji odbiorników w sposób niebudzący wątpliwości.
Stan faktyczny
Skarżący A. Ż. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłat abonamentowych, podnosząc zarzuty dotyczące m.in. fałszerstwa dokumentów, błędu co do osoby zobowiązanego, przedawnienia wierzytelności oraz niedopełnienia obowiązków przez wierzyciela. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy odmawiali umorzenia, utrzymując w mocy swoje postanowienia. Skarżący kwestionował prawidłowość rejestracji odbiorników RTV i swoje zamieszkiwanie pod wskazanym adresem w okresie objętym egzekucją. Wcześniejsze postępowania sądowe (WSA w Bydgoszczy i WSA w Gliwicach) uchylały postanowienia organów, wskazując na konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i istnienie wątpliwości co do tożsamości zobowiązanego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2016r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. (obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B.) z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku A. Ż. (Skarżącego), na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez P. P. S.A. D. C. O. F. w dniu [...] marca 2014r., obejmujących zobowiązania z tytułu opłaty abonamentowej za okres od stycznia 2009r. do marca 2014r., w łącznej kwocie należności głównej 1.118,70 zł. Organ egzekucyjny w celu wyegzekwowania zaległości, zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2014r. dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego. Zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostało doręczone Skarżącemu w dniu [...] lipca 2014r. Pismem z dnia [...] maja 2015r. Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Podniósł, że P. P. S.A. celowo wprowadziła w błąd Urząd Skarbowy podając, iż tytuły wykonawcze doręczono w dniu [...] lutego 2015r. Ponadto "złamała prawo" i dopuściła się uchybień, a postanowienie doręczono osobie trzeciej, co wpłynęło na jego nieskuteczność. Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. w dniu [...] września 2015r. wydał postanowienie, którym odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W wyniku złożonego zażalenia postanowieniem z dnia [...] października 2015r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie to zostało przez stronę zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia [...] stycznia 2016r. sygn. akt I SA/Bd 1049/15 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji z dnia [...] września 2015r. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organy w związku ze złożonym wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie poczyniły żadnych ustaleń odnośnie do wskazanych przesłanek umorzenia. Ponadto nie zawarły w wydanych rozstrzygnięciach żadnych rozważań w tym przedmiocie ograniczając się jedynie do wskazania na toczące się wcześniej postępowanie, zainicjowane wniesionymi przez stronę zarzutami w sprawie prowadzenia egzekucji. Powyższe w istocie prowadzi do konkluzji, że miarodajne i wiążące były dla organów ustalenia i rezultat prowadzonego w tym zakresie postępowania, w tym stanowisko zajęte przez wierzyciela. Ponownie rozpoznając sprawę Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego z majątku strony. Postanowienie to zostało uchylone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2016r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W toku tego postępowania organ egzekucyjny pismem z dnia [...] października 2016r. wezwał Skarżącego do sprecyzowania podnoszonych we wcześniejszym wniosku przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi strona wskazała, że traci zaufanie do organów państwa, żądanie od niej podstawy prawnej złożenia wniosku jest nieuzasadnione, a żądanie sprecyzowania wniosku z dnia [...] maja 2015r. jest wielkim nieporozumieniem i nieznajomością zgromadzonego w sprawie materiału. Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia [...] listopada 2016r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego z majątku Skarżącego. W złożonym zażaleniu Skarżący zarzucił m.in., że Naczelnik Urzędu Skarbowego oraz wierzyciel, mimo iż są poinformowani o sfałszowanych dokumentach i dowodach w sprawie, nie zawiadomili Prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Zarzucił też niedopełnienie przez P. P. S.A. obowiązku wynikającego z rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007r., zgodnie z którym wszystkie dowody zarejestrowania odbiorników RTV straciły ważność w listopadzie 2008r. Operator publiczny do tego momentu miał obowiązek nadać posiadaczom odbiorników nowe numery identyfikacyjne i powiadomić ich o tym, czego nie uczynił. Zdaniem strony, Naczelnik Urzędu Skarbowego nadal nie dokonał w sprawie własnej i niezależnej analizy oraz oceny wszystkich przesłanek. Skarżący wskazał na błąd co do osoby zobowiązanego, gdyż nie składał wniosku o nadanie numeru abonenta RTV oraz nie zamieszkiwał pod wskazanym adresem w I., lecz w K.. Podniósł również zarzut przedawnienia wierzytelności, nieistnienia obowiązku zapłaty i niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Uważa, że na dokumentach przedstawionych przez P. P. S.A. brak jest podpisów "rzekomego" dłużnika, a złożone podpisy nie są podpisami Skarżącego. Podał, że osobiście nie odbierał korespondencji, upomnień, wezwań i innych dokumentów w okresie od 1989r. do połowy 2014r. Rozpatrując złożone zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ podniósł, że umorzenie postępowania egzekucyjnego stanowi wyjątek od zasady przymusowego doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, w związku z tym może nastąpić tylko w wyjątkowych sytuacjach, enumeratywnie wymienionych w art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 599 ze zm.), dalej: "u.p.e.a." Organ podał, że dokonał analizy i oceny przesłanek umorzenia wskazanych w art. 59 § 1 u.p.e.a., w kontekście podnoszonych przez Skarżącego przesłanek umorzenia. Wskazał, że ustawa o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005r. (Dz.U. z 2014r., poz. 1204) nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek ich rejestrowania oraz uiszczania opłaty abonamentowej, począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Trwa on do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej P. P. S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Wskazany obowiązek wynika z mocy prawa. Ponadto zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007r. Nr 187, poz. 1342) P. P. S.A. została zobowiązana w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejście w życie rozporządzenia, do nadania posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia o tym użytkowników. Wnioski rejestracyjne składane do tej pory przez użytkowników nie utraciły ważności, a jedynie zastąpiono je indywidualnym numerem identyfikacyjnym. W konsekwencji osoby, które dokonały rejestracji odbiorników na podstawie przepisów poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, do których należy Skarżący, w związku z dokonaną w dniu [...] grudnia 1988r. rejestracją odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, są nadal obowiązane do uiszczenia opłat. Ponadto wierzyciel P. P. S.A. zawiadomieniem z dnia [...] maja 2008r. powiadomiła Skarżącego o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego ([...]), tym samym wykonała ciążący na niej obowiązek wynikający z powyższego rozporządzenia. W ocenie organu fakt, że w okresie objętym tytułami wykonawczymi Skarżący nie zamieszkiwał pod adresem wskazanym w zgłoszeniu rejestracyjnym, nie ma znaczenia dla istnienia obowiązku. Miał on prawny obowiązek zgłoszenia zmiany swoich danych, w tym adresu zamieszkania oraz o zaprzestaniu używania odbiorników. Niedopełnienie formalności w postaci wyrejestrowania odbiorników radiowo-telewizyjnych spowodowało, że Skarżący zobowiązany jest do uiszczenia opłaty abonamentowej. Organ podał, że z akt sprawy nie wynika, iż obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Nie ustalono również, że obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu, albo obowiązek w ogóle nie istniał. Nie zachodzi błąd co do zobowiązanego, gdyż egzekucja prowadzona jest z majątku osoby wskazanej w tytułach wykonawczych jako zobowiązany. Odnosząc się do kwestii autentyczności podpisu złożonego na wniosku rejestracyjnym, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ egzekucyjny nie jest właściwy do przeprowadzenia postępowania w tym zakresie. W odniesieniu do argumentacji o nieistnieniu obowiązku organ podniósł, że nie potwierdza jej materiał dowodowy zebrany w sprawie. Na dzień wystawienia tytułów wykonawczych, tj. [...] marca 2014r. o numerach od [...] do [...] Skarżący był obowiązany do uiszczania opłat za abonament radiowo-telewizyjny, a obowiązek ten wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Ponadto organ egzekucyjny zgodnie z art. 29 ustawy postępowaniu egzekucyjnym w administracji po otrzymaniu od wierzyciela wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego zbadał z urzędu dopuszczalność egzekucji oraz stwierdził, że tytuły wykonawcze zostały sporządzone według ustalonego przepisami prawa wzoru i zawierają wszystkie elementy określone w art. 27 § 1 u.p.e.a. Zatem nie zachodzi przesłanka niedopuszczalności egzekucji. Odnosząc się do przedawnienia dochodzonych należności organ wyjaśnił, że do opłat abonamentowych ma zastosowanie art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), określający pięcioletni termin przedawnienia. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia w związku z doręczeniem Skarżącemu w dniu 24 lipca 2014r. zawiadomienia z dnia [...] lipca 2014r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego. Z informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że zastosowano skuteczny środek egzekucyjny umożliwiający uzyskanie kwot, które w całości pokryją zobowiązanie. Podsumowując Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w sprawie nie zaistniały przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. W złożonej do tut. Sądu skardze strona zarzuciła, że organ odwoławczy nie wnosi do sprawy żadnych nowych faktów i okoliczności, a jedynie powiela dotychczasowe błędy wskazane w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2016r. Organ nie dokonał własnej, samodzielnej, niezależnej analizy i oceny wszystkich przesłanek w prowadzonym postępowaniu o umorzeniu i o zawieszeniu postępowania. Zdaniem Skarżącego, organ podtrzymuje wywody wierzyciela, który posługuje się fałszywym dokumentem. Organ I instancji, mimo że posiada wiedzę o sfałszowanych dowodach i dokumentach w sprawie, nadal prowadzi postępowanie. Sfałszowane dokumenty nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Ponadto organy miały obowiązek niezwłocznie zawiadomić prokuraturę o przestępstwie sfałszowania dokumentu i podpisu, a tego nie dopełniły. Skarżący zarzucił niedopełnienie przez P. P. S.A. obowiązku wynikającego z rozporządzenia Ministra Transportu z dnia [...] września 2007r., zgodnie z którym wszystkie dowody zarejestrowania odbiorników RTV straciły ważność w listopadzie 2008r. Operator publiczny do tego momentu miał obowiązek nadać posiadaczom odbiorników nowe numery identyfikacyjne i powiadomić ich o tym, czego nie uczynił. Zdaniem strony, postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa, zawiera wadę powodującą jego nieważność z mocy prawa. W sprawie nie rozpatrzono całego materiału dowodowego. Zarzucono błąd co do osoby zobowiązanego (Skarżący nie składał wniosku o nadanie numeru abonenta RTV oraz nie zamieszkiwał pod wskazanym adresem w I., lecz w K., co wykazała kserokopia dowodu osobistego w aktach sprawy P. P. S.A.). Powyższe zostało przez Dyrektora Izby Skarbowej przemilczane. Strona uważa, że doszło do przedawnienia wierzytelności (od 1989r.), nie istnieje obowiązek zapłaty, zachodzi niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (fałszerstwo dokumentu), a na przedstawionych przez P. P. S.A. dokumentach brak jest podpisów dłużnika. Nadto tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Stąd zgodnie z art. 33 tej ustawy brak jest podstaw prawnych do prowadzenia egzekucji administracyjnej przeciwko Skarżącemu. Zachodzi też niezgodność przepisów ustawy abonamentowej z Konstytucją RP (z art. 217 Konstytucji), występuje błąd w ustaleniach faktycznych (Skarżący nie zamieszkiwał wówczas w I., gdzie miał rzekomo korzystać z odbiorników RTV, lecz w K.; wierzyciel zaś nie zwrócił się do odpowiednich organów celem ustalenia adresu zamieszkania zobowiązanego). Doszło do bezpodstawnego wystawienia tytułów egzekucyjnych w oparciu o dokumenty sprzed kilkunastu lat, których Skarżącemu nie doręczono oraz brak jest dowodów na okoliczność doręczenia tych dokumentów (o istnieniu dokumentów Skarżący powziął wiadomość dopiero od komornika skarbowego z Urzędu Skarbowego). Na wniosku o nadanie abonamentu RTV brak jest podpisu Skarżącego. Dokument nadania numeru identyfikacyjnego ma datę wydania [...] maja 2005r. i brak jest dowodu na okoliczność doręczenia tego dokumentu. W związku z tak sformułowanymi zarzutami Skarżący wniósł o umorzenie lub o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, stwierdzenie przedawnienia należności, o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości lub jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie z dnia [...] maja 2017r. Skarżący popierając stanowisko zawarte w skardze, wskazał na brak podstaw prawnych do obciążenia go opłatami abonamentowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: I. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podać, że stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2016r., poz. 718 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."). II. Zdaniem tut. Sądu, zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2016r. narusza przepisy postępowania w stopniu, który uzasadnia jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że organ egzekucyjny, zgodnie z wnioskiem Skarżącego, przedmiotem rozstrzygania na gruncie kontrolowanej sprawy uczynił kwestię umorzenia postępowania egzekucyjnego w części w jakiej jest ono prowadzone na podstawie wyszczególnionych we wniosku tytułów wykonawczych. Problematyka umorzenia postępowania egzekucyjnego uregulowana została w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który w § 1 przewiduje, że postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. III. Przedmiotowa sprawa dotyczy wniosku Skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do [...] z dnia [...] marca 2014r. W pismach kierowanych do wierzyciela, do organu egzekucyjnego, jak również w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2017r. Skarżący m.in. podnosi, że zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego (ar. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). Zauważyć należy, że zagadnienie to było przedmiotem analizy przez WSA w Gliwicach ze skargi A. Ż. w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym na postanowienie P. P. S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] lipca 2015r. Wówczas to został wydany wyrok przez WSA w Gliwicach z dnia [...] lipca 2016r. sygn. akt I SA/Gl 1009/15, którym uchylono ww. postanowienie. W uzasadnieniu tego wyroku WSA w Gliwicach podniósł, co następuje: "W aktach przekazanych Sądowi znajduje się co prawda "Wniosek o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego" z dnia [...] grudnia 1998r. podpisany nazwiskiem Ż.. Jako zgłaszający podany jest A. Ż. (zał. numer [...] akt). Zasadne jest w tym miejscu wskazanie, że Skarżący od chwili podjęcia wobec niego czynności egzekucyjnych kwestionował fakt wypełnienia wniosku przez niego, podnosząc ponadto istotny fakt a to taki, że w czasie, za które wystawione zostały tytuły wykonawcze nie zamieszkiwał w I.. Na tę okoliczność przedłożył kserokopię dowodu osobistego (załącznik numer [...]). Z załączonej kserokopii wynika, że skarżący w dacie wydania dowodu tj. w dniu [...] stycznia 2008r., był zameldowany na okres czasowy w K., przy ul. [...] [...]. Przyjdzie ponadto wskazać, że podpis Skarżącego na wszystkich pismach kierowanych do P. P. S.A., w tym na dowodzie osobistym diametralnie różni się od tego, który widnieje na wniosku. Gołym okiem (prima facia) widać, że są to inne podpisy i że wniosek podpisała osoba, która go wypełniła. Uwagę Sądu zwróciło przy tym duże podobieństwo tego podpisu do podpisu składanego na zwrotnych potwierdzeniach odbioru, kierowanych na adres I., ul. [...] (załącznik numer 3 i załącznik numer [...] akt). Jak wynika z adnotacji P. P. korespondencja została odebrana przez "pełnoletniego domownika". Wymaga też zaakcentowania, że Skarżący w dacie składania zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne mieszkał w P.. Dodatkowo, przyjdzie wskazać, że w aktach przekazanych Sądowi znajduje się "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia [...] maja 2008r., jednakże jego adresatem była osoba zamieszkała w R. o zupełnie innym nazwisku (załącznik numer [...]). Wskazane powyżej okoliczności przedwczesnym czynią twierdzenie organu, co do braku błędu, co do osoby zobowiązanej, a to oznacza, że wywiedziony przez Dyrektora COF wniosek, że fakt ten został udokumentowany w sposób bezsporny (podkreślenie Sądu) jest nieuzasadniony." Następnie WSA w Gliwicach podniósł: "Skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji – to rolą wierzyciela jest wykazanie tego faktu w sposób nie budzący wątpliwości, a więc poprzez dołączenie do akt wniosku o rejestrację odbiorników, gdyż to rejestracja przesądza o istnieniu/lub nieistnieniu egzekwowanego obowiązku. W sytuacji, gdy wniosek jest kwestionowany przez zobowiązanego zwłaszcza, co do jego wypełnienia i podpisania to rolą P. P. S.A. jest wyjaśnienie tej okoliczności, zwłaszcza zaś wykazanie innymi środkami dowodowymi, że to dana osoba jest osobą zobowiązaną. Pozostałe zarzuty nie zostały uwzględnienie, gdyż – co wymaga zaakcentowania – ich ocena uzależniona jest od "udowodnienia" faktu rejestracji przez Skarżącego odbiorników rtv. Rozstrzyganie ich zatem na tym etapie uznać należy za przedwczesne." Z tego też powodu "Dyrektor COF rozpoznając ponownie sprawę przede wszystkim zgromadzi pełny materiał dowodowy, w tym dowód przesądzający o istnieniu obowiązku ponoszenia opłat rtv tj. wykaże, że wniosek o rejestrację odbiorników rtv, został wypełniony i podpisany przez Skarżącego. Dyrektor COF odniesie się przy tym do wszystkich argumentów podniesionych w zażaleniu, a zastosowane w sprawie przepisy odniesie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego tj. do konkretnych okoliczności ustalonych w wyniku przeprowadzonego postępowania." IV. Mając na uwadze powyższe organ zwróci się w przedmiotowej sprawie (dotyczącej wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego) do wierzyciela o podanie w jaki sposób zostały wykonane zalecenia zawarte w ww. prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach. Zażąda dokumentacji potwierdzającej ostateczne ustalenia dotyczące tego zagadnienia. Ustali też, czy sprawa zarzutów została zakończona, w jaki sposób i czy prawomocnie. Nie budzi bowiem wątpliwości, że wierzyciel został zobowiązany do dokonania czynności, które mają wyeliminować wątpliwości czy Skarżący jest zobowiązanym do zapłaty abonamentu. Uwaga ta jest o tyle istotna w badanej sprawie, że wierzycielowi przysługuje prawo egzekwowania opłat z mocy ustawy. Oznacza to, że podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest przepis prawa, a nie akt administracyjny, to z kolei oznacza, iż zobowiązany może bronić swoich racji tylko w drodze zarzutów zgłoszonych na prowadzone postępowanie egzekucyjne. V. Wskazane ustalenia, wynikające z treści przywołanego orzeczenia, tut. Sąd zobligowany jest uwzględnić z urzędu w rozpoznawanej obecnie sprawie, zważywszy na treść art. 170 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia, określona w cytowanym przepisie, w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dane zagadnienie, nie może być już ono ponownie badane. Wprawdzie związanie prawomocnym orzeczeniem odnosi się, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, jednak dla prawidłowego odczytania tejże sentencji należy się kierować treścią uzasadnienia (zob. A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, B. Gruszczyński, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009 r., s. 452-453 oraz powołane tam orzecznictwo). W ten sposób moc wiążąca orzeczenia może rozciągać się pośrednio na przyjętą w nim podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. VI. W tej sytuacji tut. Sąd stwierdza, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 kpa, w odniesieniu do ustalenia okoliczności przesądzającej o obowiązku ponoszenia opłat z tytułu Rtv, a mianowicie faktu rejestracji przez Skarżącego odbiornika. Na podstawie tych przepisów - mających odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym stosownie do art. 18 u.p.e.a. - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7); organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1). Wskazanym wymogom organy nie sprostały wobec niewyczerpującego stanowiska wierzyciela w kontekście ww. wyroku WSA w Gliwicach. VII. W opisanej powyżej sytuacji uzasadniony jest wniosek, że wystąpiła przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a to obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia. L. Kleczkowski H. Adamczewska – Wasilewicz U. Wiśniewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło