I SA/Bd 1332/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu [...] czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka masy upadłości Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "Mag-Trans" M. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "Mag-Trans" M. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za okres od stycznia do listopada 2008 r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej strona wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu syndyk wskazał, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, jest postawiona w stan upadłości. Wszelkie środki pozyskiwane ze sprzedaży majątku upadłego przekazywane są na zabezpieczenie spłaty zobowiązań oraz pokrycie kosztów postępowania egzekucyjnego. W chwili obecnej upadły nie dysponuje wolnymi środkami umożliwiającymi zapłatę wpisu sądowego. Z informacji zawartych na urzędowym formularzu PPF wynika, że upadły nie posiada nieruchomości, papierów wartościowych oraz wierzytelności. Jednocześnie syndyk wskazał, że wysokość środków zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz w gotówce to kwota [...]zł. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego syndyk przedłożył sprawozdanie rachunkowe masy upadłości za okres od dnia [...] października 2015r. do dnia [...] maja 2016r. z którego wynika, że saldo na dzień [...] maja 2016r. wynosi [...] zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) – dalej zwana p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Należy zaznaczyć, że strona skarżąca, składając wniosek o prawo pomocy, zażądała zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku złożonego przez stronę skarżącą, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że, strona skarżąca nie wykazała, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z poglądem ugruntowanym w orzecznictwie, koszty sądowe w postępowaniu przed sądami administracyjnymi należą do pierwszej kategorii należności podlegających zaspokojeniu z funduszów masy upadłości, bo mimo że nie są to koszty postępowania upadłościowego, to są kosztami powstałymi wskutek czynności syndyka w myśl art. 342 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2015 r., poz. 233 ze zm. - dalej "p.u.n."). Niewątpliwie przez czynność syndyka należy rozumieć wniesienie skargi kasacyjnej. Koszty związane z uczestnictwem strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym są zatem kosztami, które należy zrównać z innymi wydatkami ponoszonymi przez syndyka masy upadłości na poczet prowadzonego postępowania upadłościowego. (zob. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt I GZ 740/15 6 grudnia 2012 r. I FZ 431/12, publ http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem orzekającego nie sposób stwierdzić, że syndyk nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów sądowych związanych z przedmiotową sprawą, skoro upadły posiada środki finansowe w kwocie [...]natomiast wpis od skargi kasacyjnej wynosi [...] zł. Obowiązek ich poniesienia przez syndyka jako stronę postępowania wynika z art. 199 p.p.s.a., zaś art. 342 ust. 1 pkt 1 p.u.n. nie jest przepisem szczególnym, wyłączającym zastosowanie tej normy. W takiej sytuacji stosownie do art. 343 ust. 1 p.u.n. obowiązkiem syndyka jest zaspokojenie tych kosztów w pierwszej kolejności, w miarę wpływu do masy upadłości stosownych sum; jeżeli należności te nie zostaną zaspokojone w ten sposób, zaspokaja się je w drodze podziału funduszów masy upadłości. Przepis ten odnosi się do zobowiązań upadłego należących do pierwszej kategorii (art. 342 ust. 1 pkt 1 p.u.n.), a nie do wszystkich jego zobowiązań, w tym także cywilnoprawnych. Brak jest podstaw do przyjęcia, że wierzytelności związane z postępowaniem upadłościowym oraz wierzytelności o charakterze cywilnoprawnym korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzytelnościami Skarbu Państwa wynikającymi z obowiązku finansowania przez stronę kosztów prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym. Skoro zatem syndyk wniósł w niniejszej sprawie skargę kasacyjną, to wydatki z tym związane, choć nie dotyczą samego postępowania upadłościowego, należą w rezultacie do pierwszej kategorii należności zaspokajanych z masy upadłości wskazanych w powołanym przepisie. Mając powyższe na względzie stwierdzić trzeba, że skoro strona skarżąca posiada środki finansowe, to w tym stanie rzeczy nie można uznać, że syndyk wykazał, że spełniona została przesłanka wskazana w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co implikowałoby konieczność udzielenia stronie pomocy ze środków budżetowych. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.