I SA/Bd 137/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant sekretarz sądowy N. N. po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi R. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] r. nr [...] 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku R. Z. na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego nr [...] z dnia [...] r. wystawionego przez Bank [...] S.A. Przejęcie egzekucji należności cywilnoprawnych przez organ nastąpiło mocą postanowienia Sądu Rejonowego we Włocławku z dnia 24 października 2005 r., sygn. akt I Co 1462/05, w związku ze zbiegiem egzekucji sądowej i administracyjnej do świadczenia rentowego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. W wyniku realizacji zajęcia świadczenia emerytalnego i przekazania na rachunek wierzyciela wyegzekwowanych kwot, Bank wycofał wskazany tytuł egzekucyjny. Pismem z dnia 13 września 2011 r. wierzyciel wniósł o kontynuowanie postępowania egzekucyjnego z majątku zobowiązanego na podstawie dotychczasowego tytułu wykonawczego. W związku z powyższym pismem, zawiadomieniem z dnia 20 lipca 2012 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia przysługującej stronie renty w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Na czynność tę, pismem z dnia 02 sierpnia 2012 r. zobowiązany złożył skargę, która przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. została uznana za zasadną. Organ nadzoru stwierdził, że dla dochodzenia należności Banku właściwy jest obecnie tryb egzekucji sądowej, a zatem niedopuszczalne jest dokonanie zajęcia renty przez organ egzekucyjny w trybie egzekucji administracyjnej. W związku z powyższym, pismem z dnia 25 października 2012 r. strona wniosła o zwrot potrąconego świadczenia rentowego za sierpień 2012 r. wraz z należnymi odsetkami od dnia 25 sierpnia 2012 r. Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. przekazał wskazany wniosek do organu właściwego do jego rozpatrzenia tj. Banku [...] S.A. w B. Organ wyjaśnił, że żądana kwota [...] zł została przez organ egzekucyjny przekazana wierzycielowi w dniu 31 sierpnia 2012 r., a zatem ten podmiot właściwy jest do rozpoznania wniesionego żądania. Jednocześnie pouczył stronę, że na postanowienie przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Skarbowej w B. za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. W złożonym zażaleniu skarżący zarzucił niezgodne z prawem działanie zarówno organu egzekucyjnego jak i wierzyciela w zakresie dokonania zajęcia świadczenia rentowego oraz brak ostatecznego rozliczenia z dokonywanych potrąceń. Skarżący wniósł o jak najszybsze zrealizowanie wniosku z dnia 25 października 2012 r., stwierdzając jednocześnie, że tworzenie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego po postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej kontynuuje czynności, które już raz zostały uchylone i przedłuża tok załatwienia sprawy. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu organ powołując się na art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: "k.p.a.") w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r. stwierdził, że organ niewłaściwy przekazuje złożone przez wnioskodawcę podanie do organu właściwego pismem, o którym strona zostaje powiadomiona i na które nie przysługuje środek zaskarżenia. W niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego przekazał wniosek strony z dnia 25 października 2012 r. do wierzyciela w drodze postanowienia, pouczając jednocześnie o prawie wniesienia zażalenia. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że organ nie powinien był wydawać w tej sprawie postanowienia, lecz jedynie przekazać podanie pismem, równocześnie powiadamiając wnioskodawcę o tym fakcie. Organ jednocześnie stwierdził, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. odpowiada wymogom zawiadomienia o przekazaniu podania według właściwości z art. 65 § 1 k.p.a., a zatem pismo z dnia 25 października 2012 r. zostało skutecznie przekazane do wierzyciela, pomimo niezachowania właściwej formy tej czynności przez organ egzekucyjny. Ponieważ wskazany przepis obecnie nie przewiduje możliwości zaskarżania pisma o przekazaniu podania według właściwości, tym samym wniesienie zażalenia w niniejszej sprawie jest niedopuszczalne. W skardze strona zarzuciła, że skoro została pouczona o prawie wniesienia zażalenia przez organ egzekucyjny, to niezasadnym jest stwierdzenie jego niedopuszczalności przez organ odwoławczy. Skarżący wskazał na okoliczności związane z powstaniem jego zobowiązania w Banku [...] S.A. oraz zakwestionował prawidłowość postępowania wierzyciela i organu egzekucyjnego w związku z dochodzeniem należności. W tym zakresie zarzucił kontynuowanie egzekucji wcześniej zakończonej, sprzeczność żądanej kwoty z kwotą wskazaną w tytule egzekucyjnym, brak załączenia do zawiadomienia o wszczęciu egzekucji tytułu wykonawczego, brak powiadomienia go o zgłoszeniu zadłużenia do Biura Informacji Kredytowej. Ponadto zarzucił brak rozliczenia z dokonywanych potrąceń świadczenia emerytalno-rentowego oraz wniósł o dokonanie zwrotu bezprawnie zajętego świadczenia wraz z odsetkami. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, ponieważ w sprawie naruszono art. 65 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik. WSA wyjaśnia, że granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny są wyznaczone przez granice sprawy administracyjnej, która stosownie do art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2012r. Prawo o postępowaniu przed sądami a administracyjnymi (Dz.U.2012. poz. 270 -j.t.) dalej p.p.s.a, powinna być rozumiana w znaczeniu materialnoprawnym (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod redakcją R. Hausera. Beck 2011r, s. 508). W przypadku postępowania przed organem egzekucji administracyjnej, chodzi o granice instytucji, jakie znajdują się w ustawie z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2012.1015 -j.t.). W sprawie pismem z dnia 25 października 2012 r. strona wniosła o zwrot potrąconego w trybie powyższej ustawy, świadczenia rentowego za sierpień 2012 r. wraz z należnymi odsetkami od dnia 25 sierpnia 2012 r. (k. 22 akt administracyjnych). Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. przekazał wskazany wniosek Banku [...] S.A. w B., a organ drugiej instancji stwierdził niedopuszczalność złożonego na nie zażalenia. Zatem granicami sprawy jest kwestia wstępnego badania i orzekania o wniosku, który wszczął postępowanie administracyjne (art. 61 § 1 k.p.a.). W sprawie można byłoby zastosować art. 65 § 1 k.p.a. gdyby zaszła konieczność przekazania sprawy innemu organowi administracji publicznej. Tylko w przypadku organu administracji takie przekazanie nie kończy postępowania w sprawie i dlatego nie ma potrzeby by było zaskarżalne. Na organie, do którego wniosek przekazano spoczywa obowiązek jej zakończenia w trybie administracyjnym. W kontrolowanej sprawie organ stwierdził, że żądana kwota [...] zł została przez organ egzekucyjny przekazana wierzycielowi w dniu 31 sierpnia 2012 r., a zatem ten podmiot właściwy jest do rozpoznania wniesionego żądania. Organ zapomniał jednak, że wierzycielem nie był organ administracji. Bank [...] S.A. nie jest organem administracji publicznej i nie ma obowiązku zakończenia sprawy administracyjnej. Trudno też mówić o "właściwości" spółki akcyjnej. "Właściwość" w pojęciu prawa administracyjnego nie może być przypisana podmiotowi prywatnemu. Zatem po "przekazaniu" sprawy do banku, wniosek skierowany do naczelnika urzędu skarbowego zostaje załatwiony tylko pozornie. Organy zarówno pierwszej jak i drugiej instancji mogą opierać się na art. 65 k.p.a. tylko wówczas, gdy ostatecznie wniosek skierowany do administracji publicznej, znajdzie swe rozstrzygnięcie w trybie postępowania administracyjnego. Kontrolowane postanowienie przeczy takiemu rozwiązaniu. Przeczy też temu postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Dlatego, korzystając z tego, że WSA działa w granicach sprawy oraz art. 135 p.p.s.a. oba orzeczenia zostały uchylone. Na koniec Sąd wskazuje, że sprawa z wniosku z dnia 25 października 2012 r. wraca do rozpoznania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. WSA nie przesądza o zasadności czy bezzasadności samego zwrotu pieniędzy przez organ egzekucyjny, gdyż nie stanowiło to przedmiotu badania organów i orzekanie o tym na obecnym etapie postępowania nie byłoby kontrolą działania organu ale jego niedopuszczalnym zastępowaniem. Mając na względzie treść skargi oraz samego wniosku, WSA podkreśla, że rozpoznając sprawę, organ nie tylko ma obowiązek odnieść się do samego zwrotu kwoty, ale również zarzuconej bezzasadności jej poboru. Na marginesie jedynie, gdyż w związku ze wcześniej przedstawionym rozumowaniem, nie ma to istotnego znaczenia dla sprawy, w odpowiedzi na zarzuty skargi należy wyjaśnić, że prawo do złożenia zażalenia na postanowienie kreuje przepis prawa, a nie orzeczenie administracyjne. Pouczenie o środkach zaskarżenia zawarte np. w postanowieniu, może być jedynie wyrazem zapisów ustawowych. Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) oraz art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Nie złożono wniosku o zwrot kosztów postępowania. H. Adamczewska-Wasilewicz E. Kruppik-Świetlicka M. Łent