I SA/Bd 139/15
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2015-09-23
Skład orzekający: Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji majątkowej i finansowej pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania referendarza sądowego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w trybie art. 255 PPSA, nie przedstawiła wystarczających danych pozwalających na ocenę jej sytuacji majątkowej i finansowej. Brak wykazania przesłanek ustawowych do przyznania prawa pomocy, w połączeniu z faktem uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym podał jedynie posiadany dom i działkę, nie wskazując dochodów. Referendarz sądowy wezwał do złożenia dodatkowych informacji, jednak wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Następnie skarżący uiścił wpis od skargi kasacyjnej. W związku z niewykonaniem wezwania i uiszczeniem wpisu, sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 23 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu przychodów z nieujawnionych źródeł lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2007 r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy
W dniu 17 sierpnia 2015r. wpłynął do tut. Sądu złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Rubryka dochody poza wskazaniem imienia i nazwiska skarżącego pozostała niewypełniona. Jako majątek wnioskodawca wskazał dom o pow. 70 m² na działce o pow. 998 m². Oświadczył, że nie posiada oszczędności, przedmiotów wartościowych oraz innych nieruchomości.
Zarządzeniem z dnia 21 sierpnia 2014r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do złożenia dodatkowych informacji o sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego.
Powyższe wezwanie pozostało bez odpowiedzi.
W dniu 16 września 2015r. skarżący uiścił wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 1000 zł.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący złożył formularz PPF w odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 06 lipca 2015r. po terminie. Unikając nadmiernego formalizmu procesowego, kierując się względami ekonomiki procesowej przyjęto, że w niniejszej sprawie mamy doczynienia z jednym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, który złożony został na urzędowym formularzu i który powinien być objęty jednym rozstrzygnięciem. Gdyby w przedmiotowej sprawie pozostawić wniosek o przyznanie prawa bez rozpoznania z uwagi na chybienie terminu do jego wniesienia to wniosek o przyznanie prawa pomocy, który wpłynął na urzędowym formularzu PPF a więc w prawidłowej formie i tak musiałby być rozpoznany. Zatem o czym mowa powyżej kierując się zasadą ekonomiki procesowej należało wniosek rozpoznać merytorycznie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) – dalej zwana "p.p.s.a." - prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domagał się skarżący, może zostać przyznane, w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe udowodnienie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony. Art. 246 § 1 p.p.s.a. bowiem - dla przyznania prawa pomocy - wymaga wykazania, nie zaś innego - sumarycznego i uproszczonego dowiedzenia istnienia wskazanych w jego treści przesłanek.
W razie jednak, gdyby treść oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, obligatoryjnie składanego wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (art. 252 § 1 p.p.s.a.) nie zawierała danych wystarczających do oceny, bądź też nasuwała by wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony i jej zdolności płatniczych, referendarz sądowy zgodnie z art. 255 p.p.s.a. zobligowany jest do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia tych okoliczności poprzez wezwanie strony do złożenia konkretnie określonych dokumentów i oświadczeń i dopiero w oparciu o taki materiał dowodowy wydaje rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy.
Niezastosowanie się przez stronę do wezwania referendarza sądowego wystosowanego w trybie wyznaczonym przez art. 255 p.p.s.a. ma ten skutek, że Referendarz sądowy nie może skorzystać ze wszystkich koniecznych do rozstrzygnięcia wniosku oświadczeń bądź dokumentów źródłowych. Ich brak powoduje, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Konsekwencją procesową takiego stwierdzenia może być nieuwzględnienie wniosku w jego pełnym zakresie, a nawet odmowa przyznania prawa pomocy (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, Warszawa 2008, str. 613-614 i powołane tam orzecznictwo).
W przedmiotowej sprawie, oświadczenia zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF, były niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie strony skarżącej do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej i finansowej. Mając na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez skarżącego wykonane, uznać należy, że nie wykazał on, iż ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych, z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wskazać również należy, że w dniu 16 września 2015r. skarżący uiścił wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 1000 zł. Z powyższego wynika, że ze skarżący odstąpił od wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy.
Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło