I SA/Bd 14/12
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-01-12
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która samodzielnie dysponuje miesięcznym dochodem przekraczającym minimalne wynagrodzenie i posiada oszczędności, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ wnioskodawca, mimo przedstawienia wydatków, samodzielnie dysponuje miesięcznym dochodem znacznie przekraczającym minimalne wynagrodzenie i posiada oszczędności, co nie pozwala uznać, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być stosowane jedynie w sytuacjach, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe.Stan faktyczny
Wnioskodawca S. S. złożył do WSA w Bydgoszczy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na trudną sytuację finansową, bieżące utrzymanie i spłatę zobowiązań. Wskazał miesięczny dochód w euro, z którego część jest zajęta przez urząd skarbowy, a reszta przeznaczana na alimenty, czynsz, żywność, przejazdy i odzież. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia zażalenia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
W dniu 2 stycznia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu podał, że obecnie nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych, ponieważ większość dochodu przeznacza na bieżące utrzymanie oraz spłatę zobowiązań. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód wynosi [...] euro. Podał, że [...] euro zajmuje Naczelnik I Urzędu Skarbowego w B., około [...] euro stanowią alimenty, [...] euro czynsz, [...] euro żywność, [...] euro koszty przejazdu, [...] euro zakup odzieży. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
W świetle przedstawionej przez zainteresowanego sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazał on zasadności swojego wniosku. Skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które wskazywałyby na to, że ponosi ponadprzeciętne wydatki tj. np. związane ze swym leczeniem czy utrzymaniem domu.
Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżący samodzielnie dysponuje kwotą dochodu w wysokości [...] euro miesięcznie. Przyjmując, że kurs średni euro wg Tabeli kursów nr 8/A/NBP/2012 NBP z dnia 12 stycznia 2012 r. wyniósł 4,4532 zł to daje kwotę [...] zł. Jest to kwota, która znacznie przekracza wysokość minimalnego wynagrodzenia miesięcznego, które od stycznia 2012r. jest ustalone w wysokości 1.500,00 zł. Z danych przedstawionych przez skarżącego wynika, że miesięcznie pozostaje skarżącemu kwota w wysokości [...] euro oszczędności.
Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości wskazanej powyżej oraz posiada oszczędności – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie. Skoro wnioskodawca jest w stanie wygospodarować ze swojego budżetu oszczędności to trudno uznać, że jego sytuacja finansowa jest na tyle zła aby nie był on w stanie pokryć kosztów sprawy sądowoadministracyjnej.
Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych.
Strona zaś posiada środki pieniężne oraz oszczędności. Prawo pomocy zaś przysługuje osobom, które znajdują się w trudnej sytuacji życiowej jak np. bezrobocie, choroba, klęska żywiołowa, ogólna nieporadność życiowa czy też śmierć jedynego żywiciela rodziny.
Kolejną kwestią jest wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W tym przypadku również pod uwagę jest brany jedynie czynnik majątkowy a nie czynnik skomplikowania sprawy. Podobnie jak w przypadku zwolnienia od kosztów sądowych strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w celu ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło