I SA/Bd 142/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Mirella Łent po rozpoznaniu w dniu 27 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. postanawia: zwolnić skarżącego od wpisu sądowego W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od dochodowego od osób fizycznych za 2004 r., strona złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z prac dorywczych, z których uzyskuje dochód około [...] zł miesięcznie. Ponadto uzyskuje pomoc finansową i rzeczową od brata. Poza tym nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego, przez co toczy się wobec niego postępowanie egzekucyjne. Wnioskodawca faktycznie prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, ponieważ jego żona zamieszkuje ze swoją matką a pełnoletni syn w Poznaniu. Podał również, iż nie posiada żadnych nieruchomości oraz oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów wartościowych. Na wezwanie Referendarza pełnomocnik skarżącego podał, że wnioskodawca nie uzyskał w 2010r. dochodów podlegających opodatkowaniu, w związku z czym nie składał zeznania podatkowego za ten rok. Ponadto przedłożył kopie dokumentacji dotyczącej toczących się wobec skarżącego postępowań egzekucyjnych (z tytułu obowiązku alimentacyjnego, orzeczeń karnych i należności podatkowych) oraz kserokopię wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 19 grudnia 2008r. orzekającego o separacji skarżącego i jego żony oraz zasądzającego na rzecz E. O. alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie. Rozpatrując złożony wniosek, Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2011 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Referendarz wskazał, że wnioskodawca nie wykazał, że nie może ponieść pełnych kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W złożonym sprzeciwie skarżący zarzucił, że w przedmiotowej sprawie Referendarz sądowy nie przeprowadził wnikliwej analizy jego sytuacji majątkowej, w kontekście treści oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym. Strona podniosła, że Referendarz sądowy nie wyjaśnił, w jakim zakresie oświadczenie skarżącego jest niewystarczające do oceny jego sytuacji majątkowej, skoro de facto nie kwestionuje wskazanych przez skarżącego faktów, m.in. statusu osoby bezrobotnej. Zdaniem strony, w przedmiotowej sprawie żądanie dodatkowych dokumentów w trybie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi wyraz zakwestionowania przez Referendarza sądowego treści złożonego oświadczenia, bez jednoczesnego szczegółowego uzasadnienia powziętych w zakresie tego oświadczenia wątpliwości, tj. wskazania w jakim zakresie treść oświadczenia jest niewystarczająca do oceny aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego. Ponadto strona podała, że miesięcznie ponosi wydatki średnio w wysokości [...] zł, przede wszystkim z tytułu utrzymania mieszkania, opłat za media, zakupu artykułów żywieniowych, odzieży oraz leków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko, któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Na wstępie należy zauważyć, iż przesłanki przyznania przez Sąd prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym określono w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie, z którym przyznanie tego przywileju w tym zakresie następuje, gdy osoba wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To strona bowiem powinna we wniosku wykazać, że istnieje przesłanka pozytywna dla przyznania prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony rzetelnie i powinny w nim się znaleźć wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę w tym zakresie. Zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w późniejszych pismach (w tym w sprzeciwie) informacje, dotyczące sytuacji materialnej skarżącego uzasadniają - zdaniem Sądu - przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd wziął pod uwagę, że zgodnie z oświadczeniem skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, nie osiąga stałych dochodów - utrzymuje się z prac dorywczych, z których uzyskuje dochód około [...] zł miesięcznie. Ponadto uzyskuje pomoc finansową i rzeczową od brata. Jednocześnie wobec wnioskodawcy toczy się szereg postępowań egzekucyjnych. Oceniając sytuację materialną wnioskodawcy i biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku (złożone pod odpowiedzialnością karną za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy z art. 233 § kodeksu karnego), że utrzymuje się z kwoty [...] zł uzyskiwanej z wykonywanych prac dorywczych oraz pomocy finansowej i rzeczowej brata, to należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie wygospodarować dodatkowych kwot na opłacenie pełnych kosztów postępowania, a w szczególności wpisu sądowego bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Twierdzenie to jest uzasadnione w szczególności w konfrontacji z podanymi we wniosku i sprzeciwie kosztami ponoszonymi przez skarżącego na zakup żywności, leków oraz opłacenie rachunków. Zdaniem Sądu powyższe okoliczności nie powodują trudności w obiektywnej ocenie jego realnych możliwości finansowych. W związku z tym Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.