I SA/Bd 143/10
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-03-10
Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba bezrobotna, której jedynym dochodem jest wynagrodzenie żony w kwocie 1155,36 zł netto, a która musi utrzymywać syna w wieku szkolnym, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, gdy wnioskujący wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy jedynym dochodem rodziny jest niskie wynagrodzenie żony, a wnioskujący jest bezrobotny, przeznaczenie środków na opłacenie kosztów sądowych wiązałoby się z uszczerbkiem dla podstawowych potrzeb bytowych, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący S.Z. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym. Wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a jego żona, zatrudniona na stanowisku sprzątaczki, zarabia 1155,36 zł netto. Rodzina musi również utrzymywać syna w wieku szkolnym. Skarżący nie wykazał posiadania oszczędności ani majątku przynoszącego dochód.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego S.Z. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E.Z. i S.Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania postanowił zwolnić skarżącego S.Z. od kosztów sądowych.
I SA/Bd 143/10
UZASADNIENIE
W dniu 08 marca 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wpłynął urzędowy formularz PPF, w którym S.Z. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Dodatkowo skarżący udokumentował, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a żona, E.Z., zatrudniona na stanowisku sprzątaczki otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 1155,36 zł netto.
Niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący przekonał, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania pomocy prawnej.
Zgodnie z dyspozycją art.199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., strony postępowania ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej.
Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji ( Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a.
Z kolei art. 246 p.p.s.a. określa przesłanki przyznania prawa pomocy. Zgodnie z § 1 pkt 2 wskazanego artykułu osobie fizycznej można przyznać pomoc prawną w zakresie częściowym dopiero wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym ( art.245 § 3 p.p.s.a.). Wyjaśnić należy też, że przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W orzecznictwie ugruntowany został pogląd, że omawiana instytucja ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko wobec osób znajdujących się w obiektywnie trudnej sytuacji materialnej.
Mając na względzie ustalenia faktyczne dokonane w niniejszym postępowaniu stwierdzić trzeba, że możliwości płatnicze S.Z. bez wątpienia są znacznie ograniczone. Należy zauważyć, że wnioskujący udokumentował, że jest osobą bezrobotną, a jedynym dochodem rodziny jest pensja żony, która wynosi 1155,36 zł netto. Dodatkowym obciążeniem budżetu domowego jest konieczność zapewnienia utrzymania synowi będącemu w wieku szkolnym. Nadto z wniosku nie wynika, żeby zainteresowany zgromadził oszczędności, czy dysponuje majątkiem przynoszącym jakikolwiek przychód.
Mając na względzie powyższe dane, a zwłaszcza, że kwota 385 zł przypada na miesięczne utrzymanie osoby w rodzinie, uznano zasadność zwolnienia wnioskującego od kosztów sądowych. Środki we wskazanej wyżej wysokości służą zazwyczaj zaspokojeniu elementarnych potrzeb bytowych, a przeznaczenie ich na opłacenie procesu wiązałoby się bez wątpienia z uszczerbkiem, o którym mowa w art.246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.
Kierując się powyżej wymienionymi względami, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło