I SA/Bd 145/09
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-04-22
Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba osadzona w areszcie śledczym, posiadająca na utrzymaniu dzieci i żonę pracującą za niskie wynagrodzenie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, mimo nieprzedłożenia zaświadczenia z aresztu?Ratio decidendi
Osoba osadzona w areszcie śledczym, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych. Nawet brak zaświadczenia z aresztu nie stoi na przeszkodzie przyznaniu prawa pomocy, jeśli inne dowody wskazują na trudną sytuację materialną wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący R.O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy odroczenia zapłaty podatku. Wnioskodawca przebywa w areszcie śledczym, ma na utrzymaniu dwoje dzieci, a jego żona pracuje za niskie wynagrodzenie. Mimo wezwania do przedłożenia zaświadczenia z aresztu, skarżący go nie dostarczył. Wnioskodawca posiada emeryturę podlegającą zajęciu i zadłużenia objęte postępowaniem egzekucyjnym.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r., wrzesień, październik i grudzień 2005 r. oraz rok 2006 postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
I SA/Bd 145/09
UZASADNIENIE
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na wskazaną powyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. R.O. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W urzędowym formularzu PPF zawarł informacje obrazujące jego stan rodzinny i majątkowy. Wnioskodawca przebywa w chwili obecnej w Areszcie Śledczym w B. Oświadczył, że posiada na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci. Żona zainteresowanego jest zatrudniona w Szpitalu Wojskowym w B. i uzyskuje wynagrodzenie w wysokości około 1400 zł. Skarżący wyjaśnił, że pobyt w areszcie uniemożliwia mu podjęcie pracy i uzyskanie dochodów. Nie posiada oszczędności. Jako majątek wskazał mieszkanie.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że wpis od skargi na zakwestionowaną decyzję, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz.2193 ze zm.) wynosi 500 zł.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a, zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy.
Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części
albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże ona , że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej, nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja ta stanowi wyjątek, zapewniając możność obrony swoich praw, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że skarżący pozostawił bez odpowiedzi wezwanie do przedłożenia zaświadczenia wydanego przez Dyrektora Aresztu Śledczego w Bydgoszczy z dnia 15 marca 2009 r., które miało na celu wyjaśnienie, czy zainteresowany pozostaje odpłatnie zatrudniony, jaki jest stan jego konta depozytowego oraz czy posiada środki pieniężne do własnej dyspozycji.
Jednakże w ocenie referendarza informacje zawarte w urzędowym formularzu oraz w treści zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, pozwalają na ustalenia rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy. Tym bardziej, że skarżący jako osoba osadzona posiada obiektywnie ograniczone możliwości uzyskiwania i gromadzenia środków pieniężnych.
W procesie badania zasadności wniosku zwrócono uwagę na treść dokumentów źródłowych, znajdujących się w aktach sprawy, a przedstawiających sytuacje życiową strony. Ustalono, że emerytura stanowiąca obecnie jedyny dochód wnioskodawcy, w kwocie 1200 zł, podlega zajęciu w Wojskowym Biurze Emerytalnym. Podatnik posiada zadłużenia wobec Drugiego Urzędu Skarbowego w B., Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy, Urzędu Gminy W., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B., które zostały objęte postępowaniem egzekucyjnym.
Rozważając wszystkie racje, wniosek R.O. należało uwzględnić, albowiem nie jest on w stanie dokonać nakładów na proces obejmujących opłacenie kosztów sądowych i tym samym spełnia on przesłanki zawarte w powołanym przepisie art.246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.
Z tych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło