I SA/Bd 146/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia 1. oddala skargę 2. zasądza od Skarbu Państwa (Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz pełnomocnika skarżącego, adwokat G. M. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez T. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] umarzające postępowanie odwoławcze. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny sprawy: Naczelnik Urzędu Skarbowego w A. K. prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] oraz nr [...] z dnia [...] wystawionych przez Urząd Miejski i Burmistrza Miasta A. K. na łączną kwotę [...] zł obejmującą należności z tytułu podatku od nieruchomości. Osobą zobowiązaną jest T. G. Organ w celu wyegzekwowania zaległości, zawiadomieniami z dnia 08 i 19 stycznia 2009 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność pieniężną u B. M., zam. w A. K. przy ul. [...] – najemcy T. G. W związku z tym organ wezwał B. M. do comiesięcznego przekazywania części czynszu w kwocie [...] zł na konto organu egzekucyjnego. Wobec braku wpłaty, Naczelnik Urzędu Skarbowego w A. K. pismami z dnia 02 kwietnia i 21 października 2009 r. wystosował wobec B. M. ponaglenia, na które nie otrzymał odpowiedzi. Organ wskazał, że podstawą prawną ww. rozstrzygnięcia jest przepis art. 71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 2229, poz. 1954 ze zm.) w myśl, którego "Jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie." Organ w związku z tym określił B. M. wysokość nieprzekazanej kwoty na [...] zł. Na powyższe postanowienie w dniu 25 listopada 2009 r. zażalenie złożył T. G. W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze stwierdzając, iż wnoszący zażalenie nie jest stroną postępowania, w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Jednocześnie organ pouczył o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. W dniu 11 stycznia 2010 r., pomimo prawidłowego pouczenia skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie do organu, który wydał ww. postanowienie. W uzasadnieniu podniósł, że zaskarżone postanowienie jest nieporozumieniem, gdyż osoba, do której zostało skierowane to rozstrzygnięcie tj. B. M. nie jest właścicielem a tylko najemcą, zatem postanowienie powinno być skierowane do niego, jako właściciela nieruchomości. Podał, iż zaległy podatek zapłaci sam po uregulowaniu wszystkich spraw z którymi zwraca się do Burmistrza Miasta A. K.. W treści ww. zażalenia zwrócił się do Dyrektora Izby Skarbowej w B. o oddanie do dyspozycji nieruchomości, w granicach, jakie kupił w biurze notarialnym oraz o wypłacenie odszkodowania. Wniósł także o zmianę dotychczasowego stanowiska organu odwoławczego do czasu wniesienia skargi do Sądu, a także o wydanie pouczenia służbowego Burmistrzowi Miasta A. K., aby ten załatwił jego sprawę w trybie natychmiastowym. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Organ wskazał, że zgodnie z art. 141 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, tylko wówczas, gdy kodeks tak stanowi. Natomiast w myśl art. 127 § 1 w zw. z art. 144 powołanej ustawy, od postanowienia wydanego w pierwszej instancji służy stronie zażalenie tylko do jednej instancji. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie zostało wydane przez organ drugiej instancji, zatem nie przysługuje na nie zażalenie. Organ wskazał, że przepisy nie uprawniają go do rozpoznania zażalenia na swoje rozstrzygnięcie. Organ podkreślił, że ustawa nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie umarzające postępowanie odwoławcze. Zaznaczył, że sama sentencja niniejszego orzeczenia wskazuje na to, iż w sprawie toczyło się postępowanie odwoławcze i zostało ono umorzone. Zatem skoro postępowanie odwoławcze zakończyło się, to strona nie może wnieść zażalenia. Organ odwoławczy wskazał, że rozpoznając sprawę w drugiej instancji na skutek zażalenia wniesionego przez T. G., na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w A. K. z dnia [...] nr [...], określające wysokość nieprzekazanej kwoty na [...] zł, umorzył postępowanie odwoławcze. Postanowienie to jest ostateczne w administracyjnym toku instancji. Oznacza to, iż nie przysługuje na nie zwyczajny środek zaskarżenia, jakim jest zażalenie. Organ wskazał, że jedyną możliwością zaskarżenia niniejszego orzeczenia jest wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy - w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania. Organ podniósł, że z akt sprawy wynika, że w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] znalazło się stosowne pouczenie w tej kwestii. W opinii organu skarżący zrozumiał treść pouczenia i zdawał sobie sprawę z tego, ze na niniejsze postanowienie o umorzeniu postępowania odwoławczego zażalenie nie przysługuje a wyłącznie skarga do WSA w Bydgoszczy. Ten fakt potwierdza treść zażalenia, w którym skarżący stwierdził, że wnosi zażalenie a nie skargę i do czasu gdy wniesie skargę na postanowienie - jak w pouczeniu, uprzejmie prosi Dyrektora Izby Skarbowej w B. o zmianę swego dotychczasowego stanowiska, gdyż sądy są ostatecznością. Zwrócił się także z prośbą o szybkie rozpoznanie zażalenia, nie czekając na rozstrzygnięcie sądowe. Organ skonstatował, że zobowiązany rozumie różnicę między zażaleniem a skargą do sądu. W takiej sytuacji, w której autor zażalenia wyraźnie stwierdza, że wnosi zażalenie a nie skargę do Sądu organ wywiódł , że nie może traktować ww. pisma jako skargi a zatem uznając go za zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że nie może przekazać niniejszego pisma do sądu jako skargi a w konsekwencji stwierdził jego niedopuszczalność. Na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący zarzucił organowi, że nie rozpoznał jego zażalenia merytorycznie. Nie zgodził się z formalnym rozstrzygnięciem stwierdzającym niedopuszczalność zażalenia. Uważa, że organ powinien rozpatrzyć wniesiony środek zaskarżenia, gdyż jak wskazał, administracja jest powołana do tego, aby załatwiać sprawy obywateli zgodnie z obowiązującym prawem. Skarżący podniósł, że nigdy nie wydawał zgody organowi egzekucyjnemu na dokonanie zajęcia czynszu w kwocie [...] zł i pozbawienia go środków do życia. Podnosi także, iż B. M. nie jest niczemu winien a zaległy podatek zapłaci sam po załatwieniu spraw przez organy. Skarżący po raz kolejny wskazał, że w dniu 16 września 1987 r. nabył nieruchomość położoną przy ul. [...] w A. K., jako niepodzielną całość i zasiedział ją w dobrej wierze. W związku z tym zwrócił się do Sądu z prośbą o : 1. nakazanie Dyrektorowi Izby Skarbowej w B., aby wydał polecenie służbowe Burmistrzowi Miasta A. K. załatwienia jego sprawy w trybie natychmiastowym; 2. wyłączenie jego domu ze wspólnoty mieszkaniowej, 3. wykreślenie z ewidencji gruntów Z. M. i I. K. jako współwłaścicielki jego nieruchomości; 4. wymeldowanie z domu przy ul. [...] i eksmitowanie A. Ś. z córką, gdyż naruszają jego własność. 5. odszkodowanie za poniesione straty i szkody 6. powołanie komisji, która oceni stopień zniszczenia jego nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje : Przede wszystkim należy wskazać, że sąd administracyjny dokonuje kontroli działań i rozstrzygnięć administracji pod kątem ich legalności tj. ich zgodności z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie organu odwoławczego tj. Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...], w którym organ ten stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie tego organu z dnia [...] w którym umorzył postępowanie odwoławcze z uwagi na fakt, że wnoszący zażalenie nie był stroną w rozumieniu art. 28 kpa. Stan faktyczny przedstawia się następująco. Skarżący jest właścicielem zabudowanej nieruchomości położonej w A. K. przy ul. [...]. Z tego tytułu zobowiązany jest ustawowo do ponoszenia kosztów podatku od nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy zaległość z tego tytułu wynosi [...] zł. Wierzyciel, którym jest Burmistrz Miasta A. K. wystawił tytuły wykonawcze, obejmujące ww. zaległość a organ egzekucyjny wszczął w oparciu o tytuły wykonawcze, stosowną egzekucję w celu wyegzekwowania zaległej należności w podatku od nieruchomości. W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ stwierdził, że zobowiązany jako właściciel nieruchomości otrzymuje czynsz dzierżawny od najemcy sklepu, znajdującego się w jego nieruchomości. Czynsz ten stanowi wierzytelność T. G. a dłużnikiem jego jest B. M., który na rzecz T. G. płaci comiesięczny czynsz w kwocie [...] zł. Organ w związku z tym zawiadomił dłużnika o zajęciu wierzytelności. B. M. uznał wierzytelność ale wskazał, że istnieje zbieg egzekucji a ponadto podał, że przez T. G. został zobowiązany, pod groźbą rozwiązania umowy do uiszczania czynszu bezpośrednio do jego rąk. Organ w odpowiedzi poinformował B. M., że jest organem właściwym do prowadzenia egzekucji w związku z czym nakłada na niego obowiązek comiesięcznego przekazywania kwoty [...] zł na konto organu. Ponieważ B. M. nie dokonał wpłaty organ postanowieniem z dnia [...] na podstawie prawidłowo przywołanej podstawie prawnej tj. art. 71 a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 20043r. Nr 98, poz. 959 ze zm. ) adresowanym do B. M. określił wartość nieprzekazanej kwoty w wysokości [...] zł. wskazując jednocześnie, że na powyższe postanowienie organu przysługuje stronie możliwość złożenia zażalenia. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył właściciel nieruchomości – T. G. wskazując, że to on winien być adresatem pisma. Wskazał, że nie zgadza się na przekazywanie jakiejkolwiek kwoty organowi egzekucyjnemu. Podał, że to on jest dłużnikiem a B. M., jego najemca, który z długiem nie ma nic wspólnego. Podał, że ureguluje dług względem miasta pod ściśle określonymi warunkami, gdy organy wypełnią jego żądania. Organ postanowieniem z dnia [...] uznał, że skarżący nie jest stroną w sprawie i jako osoba, która nie posiada legitymacji do złożenia zażalenia nie może takie zażalenie złożyć i umorzył postępowanie odwoławcze, stwierdzając, iż w sprawie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości ze względu na brak podmiotowości ze strony osoby, która wniosła zażalenie. Postanowienie to zawierało pouczenie o przysługującym prawie do złożenia skargi do WSA w Bydgoszczy. Pomimo pouczenia skarżący złożył jednak zażalenie do organu odwoławczego, ponawiając argumenty zawarte w pierwszym zażaleniu. W związku z powyższym organ zaskarżonym do tut. Sądu postanowieniem z dnia [...] nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W skardze do tut. Sądu skarżący zarzucił organowi, że nie rozpoznał jego zażalenia merytorycznie pomimo obowiązku. W uzasadnieniu ponownie wskazał te same argumenty jak w zażaleniu. Zażądał aby Sąd nakazał organom natychmiastowe rozstrzygnięcie jego spraw, związanych z przedmiotową nieruchomością a dotyczących wielu nieregulowanych stanów prawnych. Skarżący, jak wynika z akt sprawy uzależnia wypełnienie przez siebie ustawowego obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości od załatwienia spraw przez urzędy. Takie stanowisko strony nie może zasługiwać na aprobatę. Płacenie podatków jest obowiązkiem, jaki na obywateli nakładają ustawy, w tym przede wszystkim Konstytucja RP. Dlatego stanowisko reprezentowane przez skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Nie można tworzyć własnej procedury, w sytuacji, gdy żaden przepis takiego postępowania nie przewiduje, jak wskazano powyżej. Nie można także wbrew zasadom prawnym warunkować zapłatę podatku od wymuszenia oczekiwanego postępowania ze strony urzędów, żądając tak jak czyni to skarżący, stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości, wymeldowania i eksmisji lokatorów, wykreślenia ze wspólnoty mieszkańców domu skarżącego czy wreszcie powołanie komisji, która oszacuje szkody wyrządzone w nieruchomości i przyzna takie odszkodowanie. Sąd stwierdza, że żądania skarżącego świadczą o niezrozumieniu trybu niniejszego postępowania, która zasadza się wyłącznie na ocenie dopuszczalności złożonego zażalenia, w sytuacji gdy przepisy nie przewidują takiego trybu. Dlatego mając na uwadze sytuację skarżącego i kierując się prawem do Sądu przyznał skarżącemu prawo pomocy w pełnym zakresie tj. poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu i poprzez zwolnienie skarżącego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Oceniając zaskarżone postanowienie należy stwierdzić, że jest ono prawidłowe, nie narusza prawa ani materialnego ani procesowego. Należy wskazać, że zażalenie jako środek zaskarżenia służy stronie jedynie wówczas, gdy stosowne przepisy w tym wypadku kodeksu postępowania administracyjnego przewiduje taki tryb wzruszenia rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 141 § 1 Kpa, na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, tylko wówczas, gdy kodeks tak stanowi. W myśl art. 127 § 1 w zw. z art. 144 kpa, od postanowienia wydanego w pierwszej instancji służy stronie zażalenie tylko do jednej instancji. W związku z tym należy stwierdzić, że organ zatem prawidłowo wskazał, że w niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie zostało wydane przez organ drugiej instancji, co oznacza, że nie przysługuje na nie zażalenie a jedynie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, co prawidłowo zostało wskazane w pouczeniu. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postanowiono w oparciu o przepis art. 205 §2 cyt. ustawy.