I SA/Bd 147/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska po rozpoznaniu w dniu 09 kwietnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy Wskutek wniesionej skargi Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 26 lutego 2013r. wezwał K. K. (Skarżący, Strona) do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na powyższe Strona wniosła o udzielenie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach sporządzonym na urzędowym formularzu PPF wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód stanowi kwota 3200 zł brutto z tytułu świadczenia emerytalnego. Jako majątek Strona wskazała dom o pow. 234 m² oraz działkę o pow. 1290 m². Skarżący oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Wskazał, że płaci miesięczne raty kredytu w kwocie 1950 zł. Na utrzymanie domu wnioskodawca przeznacza kwotę 850 zł. Pozostałe opłaty tj. PZU, energia, woda, gaz, śmieci strona określiła na kwotę 300 zł. Postanowieniem z dnia 15 marca 2013r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł sprzeciw, w którym podał, że głównym powodem zwrócenia się o zwolnienie od kosztów sadowych jest fakt, iż wysokość wpisu sądowego jest dwukrotnie wyższa od wartości sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprzeciw wniesiony w niniejszej sprawie nie został odrzucony. Jednocześnie, w ocenie Sądu, wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych jest niezasadny. W świetle art. 199 p.p.s.a. zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznej, stąd zwolnienie od ich wniesienia stanowi odstępstwo od obowiązku ich powszechnego, równego ponoszenia i jest stosowane w sytuacji wyjątkowej opisanej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych następuje, gdy strona postępowania wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powyższego przepisu wynika, że to strona ma przekonać Sąd, iż znajduje się w takiej sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jednocześnie ustawodawca wskazuje, że chroni jedynie środki utrzymania koniecznego strony i jej rodziny. Tym samym ubiegający się o taką pomoc powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania, w celu wywiązania się z obowiązku uiszczenia należnych kosztów sądowych. Przy czym zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy została ustanowiona celem zabezpieczenia realizacji zasady prawa do sądu osobom ubogim, pozbawionym środków do życia, bezrobotnym, bez prawa do zasiłku. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że Skarżący dysponuje stałym miesięcznym dochodem z emerytury w wysokości 3200 zł brutto. Gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Posiada także majątek w postaci dwóch nieruchomości: domu o pow. 234 m2 oraz działki o pow. 1290 m2. Natomiast wysokość kosztów związanych z utrzymaniem domu określił na kwotę 850 zł miesięczne oraz dodatkowo 300 zł tytułem różnych opłat (m.in. gaz, prąd, woda, śmieci). Dodatkowo, jak wskazał, spłaca miesięcznie 1950 zł tytułem raty kredytu. W ocenie Sądu sytuacja majątkowa Skarżącego jest stabilna z uwagi na osiągany stały miesięczny dochód. Nie można uznać go także za osobę ubogą, z uwagi na posiadany majątek. Natomiast konieczność spłaty kredytu nie może przesądzić o zwolnieniu strony postępowania z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego. Przepisy prawa nie przewidują bowiem pierwszeństwa spłaty zobowiązań prywatnoprawnych przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, takimi jak koszty postępowania sądowego. Jednocześnie wysoka rata kredytu, w ocenie Sądu, wskazuje na możliwości płatnicze Skarżącego, albowiem w przeciwnym wypadku bank analizując sytuację majątkową Strony nie przyznałby jej kredytu. Odnosząc się do argumentu strony, że wysokość wpisu jest dwukrotnie wyższa od wartości sprawy, Sąd wyjaśnia, że stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm) w przypadku zaskarżenia postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, zabezpieczającym czy też egzekucyjnym wpis stały, bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi 100 zł. Zatem, w niniejszej sprawie, skoro Strona skarży postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym Sąd nie ma możliwości pobrania wpisu w innej wysokości niż stanowi powyższy przepis. Na marginesie już tylko Sąd wskazuje, że zważając na przedmiot postępowania, pozostałe ewentualne koszty także nie przekroczą każdorazowo tej kwoty (§ 3 w.wym. rozporządzenia oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. z 2003r., Nr 221, poz. 2192). Sąd zwraca również uwagę, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W ocenie Sądu, natomiast, Skarżący w swojej sytuacji materialno - finansowej jest w stanie wygospodarować kwotę wpisu (100 zł) bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie. Z tych względów, nie znajdując przesłanek dla przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.