I SA/Bd 149/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Liwacz po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskiem z dnia 19 kwietnia 2008r., uzupełnionym następnie, nadesłanym w wykonaniu wezwania referendarza sądowego wypełnionym formularzem PPF J. S. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, albowiem z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości 850 zł netto. Oświadczył, iż zamieszkuje u syna i ponosi koszty za korzystanie z mieszkania w wysokości 300 zł. Ponadto leczy się psychiatrycznie, na zakup leków wydaje 50 zł miesięcznie. Podał również, iż ciążą na nim zobowiązania w wysokości 2.000.000 zł z tytułu wyroków sądowych. Postanowieniem z dnia 06 czerwca 2008r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, podnosząc w uzasadnieniu, iż skarżący w przedmiotowej sprawie nie przedstawił swojej sytuacji majątkowej w sposób wyczerpujący, albowiem w odpowiedzi na wezwanie nie przesłał stosownych dokumentów pozwalających na zestawienie wysokości dochodów oraz ponoszonych kosztów utrzymania umożliwiających obiektywną ocenę jego sytuacji finansowej. Na powyższe postanowienie pismem z dnia 28 czerwca 2008r. skarżący wniósł sprzeciw w którym wskazał, iż nie otrzymuje wyciągów z rachunków bankowych, albowiem nie posiada na nich żadnych środków pieniężnych. Ponadto oświadczył, iż w toczących się procesach przed sądami cywilnymi w B., na podstawie takich samych oświadczeń każdorazowo uzyskuje zwolnienie od kosztów. Do przedmiotowego pisma załączył zeznania podatkowe, z których wynika, że w roku 2006 osiągnął łączny dochód w wysokości 8.110,87 zł, natomiast w roku 2007r. 4.107,13 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze . zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30.sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 p.p.s.a. wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 p.p.s.a.). Z kolei koszty sądowe obejmują opłaty sądowe, w tym wpis i opłatę kancelaryjną, oraz zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.). Treść powołanych wyżej przepisów art. 246 § 1 ustawy wskazuje, iż prawo pomocy zarówno w pełnym w zakresie jak i w częściowym stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Jak zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. (GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8), udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe". Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz sprzeciwu wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwie domowe. Zamieszkuje u syna i ponosi z tego tytułu koszty w wysokości 300 zł. Aktualnie otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 850 zł, z czego 500 zł wydaje na własne miesięczne utrzymanie oraz 50 zł na leki. Jak wynika z załączonych zeznań podatkowych, podatnik w 2006r. osiągnął dochód w wysokości 8110,87 zł co daje miesięcznie 675,90 zł., natomiast w 2007r. osiągnął dochód w wysokości 4107,13 zł co daje miesięcznie 342,26 zł. W tej sytuacji, Sąd uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie Sądu przedstawiona we wniosku niewątpliwie trudna sytuacja majątkowa i życiowa skarżącego powoduje, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Reasumując, Sąd ocenił, że skarżący nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie i zwolnił skarżącego do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W konsekwencji, mając na uwadze, że wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika przewyższa znacznie wysokość wpisu od skargi, Sąd uznał, że skarżący nie jest również w stanie pokryć także kosztów działania pełnomocnika procesowego. Mając na uwadze powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.