I SA/Bd 153/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 maja 2013 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz Prezydenta Miasta T. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku R. W. celem wyegzekwowania należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia - kosztów szkolenia, objętego tytułem wykonawczym z dnia [...] r. nr [...] wystawionym przez Prezydenta Miasta T. Zawiadomieniem z dnia 01 czerwca 2006 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, w wyniku czego uzyskano kwotę [...] zł. Poborcy skarbowi wielokrotnie podejmowali próby dokonania czynności w miejscu zamieszkania zobowiązanego. Z informacji przekazanych przez ojca R. W. wynika, że wyjechał on na stałe zagranicę. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne z uwagi na jego bezskuteczność. W złożonym zażaleniu Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy dla Miasta T. podniósł, że umorzenie egzekucji jest przedwczesne. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. W niniejszej sprawie wierzycielem jest Prezydent Miasta T., a zatem temu organowi przysługiwało prawo wniesienia zażalenia. Środek zaskarżenia został natomiast wniesiony przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy dla Miasta T., a jednocześnie z pisma nie wynika by osoba ta działała w imieniu wierzyciela. W skardze Prezydent Miasta T. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia zarzucając mu naruszenie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez niewłaściwe zastosowanie prowadzące do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia; art. 64 § 2 k.p.a. poprzez niewezwanie strony do uzupełnienia braków formalnych zażalenia; art. 7 k.p.a. poprzez wydanie orzeczenia z pominięciem koniecznych czynności proceduralnych, prowadzące do naruszenia zasady praworządności działania organów administracji publicznej, zasady dążenia do prawdy obiektywnej oraz uwzględniania interesu stron i obywateli. W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że w przedmiotowym postępowaniu Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy dla Miasta T. nie został wezwany do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Skarżący podniósł, że skoro strona może działać przez pełnomocnika na podstawie art. 32 k.p.a., a pełnomocnictwo powinno zostać przy wniesieniu podania wykazane, to organ stwierdzając na podstawie akt, że podanie w przedmiotowej sprawie wniosła osoba nie będąca stroną, działająca bez wykazania stosowanego umocowania, powinien wezwać składającego podanie do złożenia pełnomocnictwa lub określenia, czy działa samodzielnie, czego w postępowaniu nie uczyniono. Istotna w przedmiotowym postępowaniu okoliczność, że Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy dla Miasta T. działa na podstawie upoważnienia Prezydenta Miasta T. wynika z akt prowadzonych w sprawie przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. Ponadto, postanowienie z dnia [...] r. w sprawie umorzenia egzekucji adresowane jest do Powiatowego Urzędu Pracy dla Miasta T. określonego jako wierzyciel w tym postępowaniu. Wnikliwa analiza dokumentów oraz wiedza wynikająca z przepisów powszechnie obowiązujących w zakresie ustroju i funkcjonowania samorządu gminy, promocji zatrudnienia oraz instytucjach rynku pracy o tym, że Dyrektorzy Urzędów Pracy reprezentują starostów, w tym prezydentów miast na prawach powiatów, nie pozwala przyjąć, że zażalenie, którego niedopuszczalność stwierdzono, zostało wniesione przez podmiot nieuprawniony, niemający interesu prawnego, czy osobę nieumocowaną. Zdaniem skarżącego, braki w zakresie właściwego oznaczenia strony postępowania można było konwalidować w trybie art. 64 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny w istotnych dla rozstrzygnięcia okolicznościach nie był sporny. W dniu [...] r. Prezydent Miasta T. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], który stanowił podstawę do prowadzenia przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego –R. W. Postanowieniem z dnia[...] r. organ egzekucyjny umorzył prowadzone postępowanie z uwagi na jego bezskuteczność. Pismem z dnia 21 listopada 2012r. Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy dla Miasta T. złożył na powyższe postanowienie zażalenie w trybie art. 59 § 5 u.p.e.a. Dyrektor Izby Skarbowej w B. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia z uwagi na brak legitymacji prawnej po stronie Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy, który w niniejszej sprawie nie posiada statusu wierzyciela. Powstały miedzy stronami spór sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo stwierdził niedopuszczalność zażalenia czy też mając na uwadze ustrój samorządu gminy i charakter funkcjonowania Dyrektorów Powiatowych Urzędów Pracy powinien wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych poprzez złożenie pełnomocnictwa. Zgodnie z treścią art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. W świetle art. 27 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera oznaczenie wierzyciela, a także odcisk jego pieczęci urzędowej. Organem uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku wynikającego z decyzji organu jednostki samorządu terytorialnego jest właściwy do orzekania organ I instancji (art. 5 § 1 pkt.1 u.p.e.a.). W myśl art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr. 99 poz. 1001, ze zm.) do zadań samorządu powiatu w zakresie polityki runku pracy należy wydawanie decyzji o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku, dodatku szkoleniowego, stypendium, innych nienależnie pobranych świadczeń lub kosztów szkolenia finansowanych z Funduszu Pracy (art. 6 ust. 1 pkt 15 lit. c poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu). Stosownie do ust. 2 zadania o których mowa w ust. 1 są wykonywane przez powiatowe urzędy pracy wchodzące w skład powiatowej administracji zespolonej. Na podstawie zaś art. 9 ust. 7 powołanej ustawy starosta może, w formie pisemnej, upoważnić dyrektora powiatowego urzędu pracy lub na jego wniosek innych pracowników tego urzędu do załatwiania w imieniu starosty spraw, w tym wydawania decyzji, postanowień oraz zaświadczeń w trybie przepisów o postępowaniu administracyjnym. W art. 2 pkt. 36 cyt. ustawy wskazano zaś, że ilekroć w ustawie jest mowa o staroście- oznacza to starostę powiatu lub prezydenta miasta na prawach powiatu, sprawującego zwierzchnictwo nad powiatowym urzędem pracy. Wskazać w tym miejscu należy, że miasto T. jest gminą mającą status miasta na prawach powiatu. Funkcje organów powiatu w miastach na prawach powiatu sprawuje prezydent miasta i rada miasta (art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 05 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym, tekst jedn. Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1592 ze zm.). W myśl art. 92 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym, miasto na prawach powiatu jest gminą wykonującą zadania powiatu na zasadach określonych w tej ustawie. Miasto takie realizuje zarówno zadania określone ustawą z dnia 08 marca 1990r. i samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) jak i określone ustawą o samorządzie powiatowym. W związku z tym Prezydentowi Miasta T. przysługują uprawnienia starosty wynikające z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c oraz art. 9 ust. 7 cyt. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jak wynika z akt administracyjnych na tytule wykonawczym z dnia [...] r. widniej pieczęć okrągła Prezydenta Miasta T. oraz pieczątka Powiatowego Urzędu Pracy w T. W części "D" tytułu wykonawczego , który stanowi wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji widnieje pieczęć Prezydenta Miasta T. (poz. 45 tytułu) oraz pieczątka imienna Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy dla Miasta T. wraz z jego podpisem (poz. 52 tytułu). Natomiast należność będąca przedmiotem egzekucji stanowi "nienależnie pobrane świadczenie – koszty szkolenia "(poz. 31 tytułu) określone decyzją z dnia [...]r. Poza sporem pozostaje fakt, że wierzycielem w niniejszej sprawie jest Prezydent Miasta T. Mając jednak na uwadze wskazany wyżej ustrój i charakter działań Dyrektora Powiatowego Pracy w zakresie zadań wynikających z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zasadnym było przyjęcie , że wnosząc zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego o umorzeniu postępowania Dyrektor działa z upoważnienia wierzyciela- Prezydenta Miasta T. W konsekwencji organ rozpatrujący zażalenie zobowiązany był wezwać w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia braków formalnych poprzez złożenie stosownego upoważnienia. Nie dokonanie tego stanowiło naruszenie art. 64 par. 2 k.p.a. co w konsekwencji naruszyło art. 134 k.p.a. albowiem wydanie postanowienia o niedopuszczalności zażalenia było przedwczesne. Na marginesie już tylko wypada zauważyć, brak konsekwencji organów egzekucyjnych. Postanowienie o umorzeniu postępowania przesłane zostało do Powiatowego Urzędu Pracy dla Miasta T. jako wierzyciela. Natomiast w postępowaniu zażaleniowym organ nie przyjął nawet stanowiska, że Dyrektor Powiatowego Urzędu pracy działa z upoważnienia Prezydenta Miasta T. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy.