I SA/Bd 155/10
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-04-07
Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykaże niskie dochody i brak majątku, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli kwota tych kosztów przekracza jego możliwości finansowe?Ratio decidendi
Skarżący, osoba fizyczna, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku, gdy suma kosztów sądowych (w tym wpisów w połączonych sprawach) znacząco przekracza miesięczne dochody strony i nie dysponuje ona majątkiem, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wskazał na niskie dochody (1300 zł brutto miesięcznie), brak majątku oraz utrzymywanie się z wynagrodzenia i zasiłku chorobowego. Koszty sądowe w połączonych sprawach wynosiły łącznie 7065 zł. Skarżący mieszka z bezrobotną konkubiną i rodzicami, którzy nie są w stanie udzielić mu wsparcia finansowego.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 07 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2005 r. postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych
I SA/Bd 155/10
UZASADNIENIE
Skarżący ubiega się w niniejszej sprawie o zwolnienie od kosztów sądowych. Opisując we wniosku swoją złą sytuację finansową podał, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności oraz osiąga bardzo niskie dochody w wysokości 1300 zł brutto miesięcznie. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę oraz zasiłku chorobowego, bowiem oczekuje na przyznanie renty rehabilitacyjnej. W ubiegłym roku uzyskał ze stosunku pracy przychód w kwocie 6911,94 zł, z kolei z tytułu zasiłku pieniężnego z ubezpieczenia społecznego - 5537,28 zł. Wnioskodawca zamieszkuje z bezrobotną konkubiną oraz rodzicami w lokalu stanowiącym ich własność, i którzy, według oświadczenia, zarabiają łącznie 2700 zł brutto, przy czym ze względu na zadłużenie w banku, nie są w stanie udzielić synowi wsparcia finansowego.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art.199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., strony postępowania ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej.
Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji ( Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a.
Z kolei art. 246 p.p.s.a. określa przesłanki przyznania prawa pomocy. Zgodnie z § 1 pkt 2 wskazanego artykułu osobie fizycznej można przyznać pomoc prawną w zakresie częściowym dopiero wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym ( art.245 § 3 p.p.s.a.).
Podnieść również należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach- z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej realnych możliwości finansowych. Analizując możliwości skarżącego w tym kontekście , w pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że ciąży na nim obowiązek opłacenia wpisu w dwóch sprawach zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy. W sprawie o sygn. akt I SA/Bd 154/10 wynosi on 5.065 zł, natomiast w postępowaniu zarejestrowanym pod sygnaturą I SA/Bd 155/10 - 2000 zł.
Mając z kolei na względzie ustalenia faktyczne dokonane w niniejszym postępowaniu stwierdzić trzeba, że wydatek rzędu 7.065 zł przekracza możliwości finansowe strony. Zła sytuacja materialno - bytowa skarżącego wynika z tego, że posiada on znikome dochody i nie dysponuje żadnym majątkiem ruchomym, czy nieruchomościami. Tym bardziej, że prowadzi gospodarstwo domowe z osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Nie budzi więc wątpliwości, że 1300 zł pozwala rodzinie na zaspokojenie najbardziej podstawowych i niezbędnych potrzeb życiowych. Z tego względu przeznaczenie części tej kwoty na opłacenie kosztów sądowych wiązałoby się z niewątpliwym uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania.
Niniejszą sprawę rozważono całościowo, również na tle trwającego wobec skarżącego postępowania podatkowego i dla potrzeb wniosku uwzględniono informacje wynikające z akt administracyjnych. Ustalenia dokonane przez organ w ramach prowadzonych czynności egzekucyjnych potwierdzają zaprezentowaną przez wnioskującego argumentację odnośnie niemożności pozyskania zasobów pieniężnych z jakichkolwiek źródeł. Skoro zatem status majątkowy strony nie budzi wątpliwości i wskazuje na zasadność zwolnienia od kosztów sądowych to znaczy, że wniosek należało uwzględnić w całości.
Za mającą drugorzędne znaczenie w tej sprawie uznano kwestię dodatkowego badania sytuacji majątkowej rodziców wnioskodawcy, albowiem ustalenia te rzutowałyby ewentualnie na przyznanie prawa pomocy, lecz w szerszym zakresie.
Kierując się powyżej wymienionymi względami, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło