I SA/Bd 156/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości postanawia zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, w wysokości[...]ł, na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz pełnoletnim synem. Jako dochody rodziny wymieniła świadczenia rentowe małżonka w wysokości [...] zł i własne w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Wśród praw majątkowych wyszczególniła: mieszkanie o pow. [...] m2 we współwłasności, nieruchomość zabudowaną o pow. [...] ha, na której znajduje się Ośrodek Wypoczynkowy "W." oraz samochód Mercedes Vito rok produkcji 2006. Wnioskująca podała, że zarówno samochód jak i Ośrodek zakupione zostały na kredyt, a raty wynoszą odpowiednio 1.400 zł i 25.000 zł miesięcznie. Podkreśliła, że działalność gospodarcza, którą prowadzi – Firma H.-U. "S." – wystarcza jedynie na pokrywanie bieżących zobowiązań i nie przynosi zysku. W odpowiedzi na wezwanie Referendarza sądowego do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskująca oświadczyła, że Ośrodek "W." nie przynosi zysków netto. Podała, że renta przekazywana jest na jej konto osobiste, a konta związane z prowadzoną działalnością zajęte są przez Komornika sądowego. Strona w załączeniu przedłożyła: - fakturę VAT za zakup przez "S." energii elektrycznej na kwotę 12.601,87 zł, - kopię odcinka renty męża ze wskazaniem [...]zł netto, - kopię umowy kredytowej z dnia [...] r. potwierdzającą udzielenie Firmie Handlowo Usługowej " S." kredytu inwestycyjnego w kwocie 600.000 zł (miesięczna rata 3.400 zł), - kopię umowy kredytu plan inwestycyjny potwierdzającą udzielenie Firmie H. U. "S." kredytu w kwocie 1.485.631,12 zł z przeznaczeniem na spłatę zadłużenia z tytułu kredytów inwestycyjnych (miesięczna rata 6.260 zł), - kopie zeznań o wysokości osiągniętego dochodu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej za rok 2008 i 2009. Postanowieniem z dnia 12 maja 2010 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia, pismem z dnia [...]r. M. S. wniosła sprzeciw, w którym podniosła, że Referendarz sądowy zbyt optymistycznie ocenił jej możliwości finansowe. Wskazała, że specyfika prowadzonej przez nią działalności gospodarczej z zakresu wypoczynku i rekreacji uzależniona jest całkowicie od pogody. Sezon zaczyna się w czerwcu i trwa do końca sierpnia. W okresie wrzesień-maj trwa sezon martwy. Inna uboczna działalność w ramach firmy "S." jest mało dochodowa. Z tego powodu skarżąca ma zaległości podatkowe wobec Urzędu Gminy W. na około 120.000 zł za lata 2007-2009. Strona podniosła, że nie jest w stanie spłacić zaległości nawet w ratach, w związku z czym stara się o ich umorzenie. Wskazała, że kwota 412 zł jest dla niej znacznym wydatkiem pomimo przychodów wykazanych w PIT. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Pismem z dnia [...] r. strona wniosła sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 maja 2010 r., który nie został odrzucony przez Sąd. W świetle art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 wskazanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Z nadesłanego przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy, późniejszych wyjaśnień złożonych w piśmie z dnia 03 maja 2010 r. oraz nadesłanych dokumentów wynika, że jedyny stały dochód, jaki uzyskuje skarżąca i jej małżonek to łącznie [...] zł z tytułu świadczeń rentowych, albowiem działalność gospodarcza prowadzona przez wnioskodawcę nie przynosi żadnego dochodu. W zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2009 (PIT-36) skarżąca wykazała stratę z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 455.320,26 zł. W opinii Sądu istotne znaczenie w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy ma fakt, że przed tut. Sądem zawisła także sprawa małżonka skarżącej – H. S. – w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości (sygn. akt I SA/Bd 157/10), w której wpis wynosi również [..] zł. W związku z tym budżet rodziny obciąża kwota [...] zł, co przy łącznym dochodzie z tytułu renty w wysokości 1.300 zł należy uznać za znaczną. W oparciu o przedstawioną sytuację finansową i materialną Sąd stwierdza, że sytuacja skarżącej jest na tyle trudna, iż uzasadnia umożliwienie stronie obrony swoich praw przed sądem bez sfinansowania przez nią udziału w postępowaniu sądowym. W ocenie Sądu, skarżąca wykazała, że znajduje się w kręgu osób, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe, Sąd na postawie art. 260, art. 245 § 1 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji orzeczenia.