I SA/Bd 164/10

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-04-14

Skład orzekający: Sędzia WSA Dariusz Dudra, Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.), Sędzia WSA Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty jest zasadne, jeśli rolnik nie zrealizował jednego z dwóch zadeklarowanych przedsięwzięć, tj. ukończenia szkolenia, które nie spełniało wymogów określonych w przepisach wykonawczych do ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy zasadnie wstrzymały płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, ponieważ skarżący nie spełnił warunku realizacji obu zadeklarowanych przedsięwzięć. Chociaż zrealizował zakup maszyn rolniczych, to przedłożone zaświadczenie o ukończeniu szkolenia nie potwierdzało jego zgodności z wymogami określonymi w przepisach wykonawczych do ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, co było warunkiem koniecznym do dalszego otrzymywania płatności.
Stan faktyczny
Skarżący T. K. ubiegał się o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych, deklarując zakup maszyn rolniczych oraz ukończenie szkolenia. Po otrzymaniu pierwszej płatności, organ I instancji wstrzymał dalsze wypłaty, uznając, że skarżący nie udokumentował prawidłowo ukończenia szkolenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ II instancji utrzymał w mocy decyzję o wstrzymaniu płatności. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i nieprawidłową wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: Asystent sądowy Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu w na rozprawie w Wydziale I w dniu 14 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektor Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego oddala skargę Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. Nr [...] z dnia [...] o wstrzymaniu T. K. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że w dniu [...] T. K. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR we W. "Wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych" wraz z "Planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego". Organ podniósł, że we wniosku strona zadeklarowała do realizacji dwa następujące przedsięwzięcia: 1) zakup maszyn rolniczych oraz 2) ukończenie szkolenia prowadzonego zgodnie z warunkami, sposobem i trybem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) lub realizowanego w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania "Szkolenia". W wyniku pozytywnej weryfikacji wniosku w dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o przyznaniu T. K. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, wypłacanej przez 5 kolejnych lat, z zastrzeżeniem, że zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286 poz. 2870 ze zm.), warunkiem płatności w czwartym i w piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności. W dniu [...] do Biura Powiatowego ARiMR we W. wpłynęło "Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i Planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego". Na potwierdzenie zrealizowania przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, strona dołączyła zaświadczenie Nr [...] o ukończeniu szkolenia oraz umowę kupna-sprzedaży maszyny rolniczej. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji dołączonych do oświadczenia załączników organ I instancji stwierdził, że przedłożone przez producenta dowody nie potwierdzają zrealizowania wszystkich przedsięwzięć, a mianowicie przedsięwzięcia nr 6. W odpowiedzi na wezwanie organu strona oświadczyła, że nie posiada innego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. decyzją z dnia [...] wstrzymał T. K. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w związku z niespełnieniem przesłanek warunkujących wypłatę czwartej i piątej raty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W wyniku rozpatrzenia złożonego przez stronę odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ramach powtórnego rozpatrzenia sprawy Kierownik BP we W. wystąpił do Kujawsko-Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w M. Oddział w Z. o wskazanie, czy szkolenie ukończone przez wnioskodawcę zostało zatwierdzone decyzją Dyrektora Centrum Doradztwa Rolniczego w B., ewentualnie potwierdzenie, że szkolenie było prowadzone zgodnie z warunkami, sposobem i trybem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) lub zrealizowane w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie "Szkolenia". W odpowiedzi na powyższe Dyrektor ODR w M. wskazał, że szkolenie z zakresu "Stosowanie środków ochrony roślin sprzętem naziemnym" zrealizowane było zgodnie z ustawą z dnia 18 grudnia 2003r. o ochronie roślin (Dz. U. Nr 11, poz. 94 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 maja 2004r. w sprawie szczegółowych wymagań dla jednostek organizacyjnych prowadzących szkolenia w zakresie obrotu, konfekcjonowania lub stosowania środków ochrony roślin, programów tych szkoleń oraz wzoru zaświadczeń o ukończeniu szkolenia (Dz. U. Nr 140, poz. 1490 ze zm.). Decyzją z dnia [...] Kierownik BP we W. ponownie wstrzymał płatności dla gospodarstwa niskotowarowego z uwagi na brak realizacji wszystkich przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych. W złożonym odwołaniu T. K. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy zarzucając jej naruszenie przepisów § 8 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. poprzez nieuprawnione uznanie, że producent rolny nie zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego oraz naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w szczególności art. 6, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. rozpatrując odwołanie wskazał, że stosownie do § 8 ust. 3 ww. rozporządzenia Rady Ministrów, do oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, dołącza się dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Z kolei zgodnie z § 9 ust. 1 tego aktu wykonawczego płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2. W ocenie organu w przedmiotowym przypadku, warunkiem otrzymania płatności przez producenta w czwartym i piątym roku było zrealizowanie i udokumentowanie wszystkich zadeklarowanych przedsięwzięć poprzez przedstawienie dokumentu potwierdzającego zakup maszyn rolniczych oraz zaświadczenia o ukończeniu szkolenia prowadzonego zgodnie z warunkami, sposobem i trybem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) lub zrealizowanego w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania "Szkolenia" Organ podkreślił, że we wniosku oraz w przepisach rozporządzenia nie ma żadnego rozróżnienia na przedsięwzięcia obligatoryjne i nieobligatoryjne. Błędne jest twierdzenie producenta, że zadeklarowanie udziału w szkoleniu było jedynie dodatkowym, nieobowiązkowym przedsięwzięciem. Jak podkreślił organ, decyzja o wyborze konkretnego przedsięwzięcia należała do producenta rolnego i miała charakter dobrowolny. Jednakże każde przedsięwzięcie wskazane we wniosku i w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego wymaga realizacji w określonym terminie. Organ odwoławczy wskazał, że trzecia rata płatności niskotowarowej została wypłacona skarżącemu w dniu 21 kwietnia 2008r. Wobec powyższego termin na realizację przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i w planie upłynął w dniu 21 października 2008r., z kolei termin na złożenie oświadczenia wraz z załącznikami w dniu 28 października 2009r. Strona przed upływem terminu, tj. w dniu [...], złożyła oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego wraz z umową kupna-sprzedaży maszyny rolniczej oraz zaświadczeniem o ukończeniu szkolenia. Organ I instancji w ramach przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego dokonał weryfikacji przedłożonych przez beneficjenta dowodów realizacji zadeklarowanych przedsięwzięć, w wyniku której ustalił, że szkolenie z zakresu "Stosowanie środków ochrony roślin sprzętem naziemnym" nie było prowadzone zgodnie z warunkami, sposobem i trybem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) lub realizowane w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania "Szkolenia". Organizator szkolenia, tj. Kujawsko-Pomorski ODR w M. Oddział w Z. wskazał, że odbyło się ono na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o ochronie roślin oraz rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy. Zdaniem organu odwoławczego szkolenie, które byłoby honorowane przez organy ARiMR winno być przeprowadzone na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 stycznia 2005r. w sprawie szkoleń podmiotów, których dotyczą działania objęte planem rozwoju obszarów wiejskich oraz doradzania tym podmiotom, wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 9 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 28 listopada 2008r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Szkolenie, którego uczestnikiem był skarżący nie uwzględnia zakresu tematycznego określonego ww. rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 stycznia 2005r. Organ odwoławczy podkreślił, że uzasadnienia dla realizacji tylko jednego przedsięwzięcia nie można wywodzić z literalnego brzmienia pouczenia zawartego w decyzji z dnia [...] o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, zgodnie z którym "wymaganym załącznikiem (...) będzie dokument potwierdzający zrealizowanie zadeklarowanego przedsięwzięcia", gdyż wnioskodawca może deklarować realizację tylko jednego przedsięwzięcia, jeżeli jednak podejmie się realizacji większej ilości przedsięwzięć, warunkiem koniecznym wypłaty czwartej i piątej raty płatności niskotowarowej jest realizacja wszystkich zadeklarowanych przedsięwzięć. Brak realizacji chociażby jednego z zadeklarowanych we wniosku i w planie przedsięwzięć skutkuje wstrzymaniem płatności niskotowarowej, bez względu na to, jakie przedsięwzięcie zostało zrealizowane, a jakie nie. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego strona złożyła skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego - w szczególności § 8 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich wynikające z błędnego ustalenia stanu faktycznego, poprzez nieuprawnione uznanie, że producent rolny nie zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego; 2) przepisów procedury administracyjnej - w szczególności art. 6, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że w decyzji z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. przyznał płatność dla gospodarstwa niskotowarowego i jednocześnie w sentencji decyzji pouczył, że warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. W ocenie skarżącego znaczenie ma użycie liczby pojedynczej, tj. "przedsięwzięcia", a nie mnogiej – "przedsięwzięć". Strona wskazała, że bezsprzecznie zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, zobowiązała się do realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego dotyczących prowadzenia działalności rolniczej, zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. W ocenie skarżącego wywiązał się on z zobowiązania, gdyż zrealizował przedsięwzięcie dotyczące prowadzenia działalności rolniczej poprzez zakup maszyny rolniczej (§ 5 pkt 3 lit. b rozporządzenia), co było zgodne z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Strona podkreśliła, że złożyła w wymaganym terminie oświadczenie i dołączyła dokumenty potwierdzające wykonanie zobowiązań. Skarżący wyjaśnił, że w "Planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego" w tytule VIII, w polu 12 "wskazanie przedsięwzięcia" zaznaczył zakup maszyn. Zaznaczył również ukończenie szkolenia prowadzonego zgodnie z warunkami, sposobem i trybem określonym w przepisach wydanych na postawie art. 9 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...). Następnie skarżący wyjaśnił, że wiedział, iż w dniach 9-10 lutego 2005r. będzie słuchaczem szkolenia organizowanego przez Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego, a pracownicy zarówno ODR, jak i ARiMR poinformowali go, że szkolenie to spełnia stosowne wymagania. W ocenie strony, zrealizowała przedsięwzięcie zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, bowiem było ono zadeklarowane w planie. Zdaniem skarżącego utożsamianie pojęcia "zgodnie" z pojęciem "w pełni zgodnie", "wszystkie wymienione/deklarowane", wskazuje na dowolną (nie swobodną) interpretację przepisu prawa w kontekście zaistniałego stanu faktycznego. Skarżący zauważył, że do dokonania prawidłowej wykładni przepisu prawa i jej uzasadnienia zobowiązany jest organ w decyzji, czego nie uczynił, zasłaniając się pojęciem tzw. decyzji związanej. Powyższe spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego, a tym samym nieprawidłową subsumcję faktu pod stosowną normę prawną, Konkludując skarżący podkreślił, że bezsprzecznie zrealizował przedsięwzięcie mające na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego dotyczące prowadzenia działalności rolniczej, tj. zakup maszyn. Uzyskaną pomoc zainwestował, przedsięwzięcia zrealizował oraz złożył oświadczenie w terminie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wstępnie Sąd zauważa, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy uzależnione jest od udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie skarżącemu wstrzymano płatności do gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty w związku z niespełnieniem przesłanek warunkujących jej dalsze wypłacanie. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2. W myśl § 8 ust. 1 płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny: 1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz 2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Zdaniem Sądu, organy rozpatrujące sprawę w stanie faktycznym sprawy zasadnie orzekły o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego skarżącego. Skarżący nie spełnił bowiem warunków zaciągniętego zobowiązania w postaci realizacji przedsięwzięć. Strona zadeklarowała we wniosku o przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego dwa przedsięwzięcia. Pierwsze przedsięwzięcie wymienione we wniosku z dnia 8 lutego 2005r. w tytule VIII nazwanym "Przedsięwzięcia określone w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego" pod poz. 4 obejmowało "zakup maszyn rolniczych". Drugie zaś wymienione pod poz. 6 tytułu VIII tego wniosku dotyczyło ukończenia szkolenia: a) prowadzonego zgodnie z warunkami, sposobem i trybem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub b) realizowanego w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania "Szkolenia". Bezsporne w sprawie jest, że strona skarżąca wykonała pierwsze zobowiązanie, tj. zakupiła maszyny rolnicze. Sporna natomiast jest ocena, czy wykonała drugie przedsięwzięcie, do którego się zobowiązała, tj. dotyczące ukończenia szkolenia. Zdaniem tut. Sądu w sporze tym rację należy przyznać organowi. W aktach administracyjnych znajduje się zaświadczenie nr [...] o ukończeniu kursu przez skarżącego w dniach 9-10 luty 2005r. zorganizowanego przez Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w M. Oddział w Z. z zakresu "Stosowania środków ochrony roślin sprzętem naziemnym". Nie budzi wątpliwości, że strona skarżąca nie przedłożyła innego zaświadczenia o ukończeniu kursu, nie przedłożyła także żadnego innego dowodu, z którego wynikałoby, że wymienione zaświadczenie potwierdza ukończenie szkolenia prowadzonego zgodnie z warunkami, sposobem i trybem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub realizowanego w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania "Szkolenia". Podkreślić należy, że organ - w ramach prowadzonego postępowania - podjął czynności mające na celu ustalenie rzeczywistego charakteru i zakresu ukończonego szkolenia. W związku z tym, zwrócił się do strony skarżącej, a także wystąpił do Kujawsko-Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w M. Oddział w Z. z pytaniem o decyzję Dyrektora Centrum Doradztwa Rolniczego w B. w sprawie zatwierdzenia programu szkolenia. W odpowiedzi ODR wyjaśnił pismem z dnia [...], że T. K. ukończył szkolenie "Stosowanie środków ochrony roślin sprzętem naziemnym" w dniach 9-10 luty 2005r. w Ś. – gmina C. Szkolenie zorganizowane było zgodnie z ustawą z dnia 18 grudnia 2003r. o ochronie roślin (Dz.U. z 2004r. Nr 11, poz. 94 ze zm.) i rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 maja 2004r. w sprawie szczegółowych wymagań dla jednostek organizacyjnych prowadzących szkolenia w zakresie obrotu, konfekcjonowania lub stosowania środków ochrony roślin, programów tych szkoleń oraz wzoru zaświadczeń o ukończeniu szkolenia (Dz.U. Nr 140, poz. 1490). Program szkolenia był zgodny z załącznikiem nr 2 w/w rozporządzenia. Następnie podmiot ten potwierdził tę odpowiedź w piśmie z dnia [...] traktując ją jako ostateczną. Sąd zauważa, że aktem prawnym wykonawczym regulującym zagadnienie szkolenia, które powinno być ukończone przez skarżącego jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 stycznia 2005r. w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte planem rozwoju obszarów wiejskich, oraz doradzania tym podmiotom (Dz.U. z 2005 Nr 13, poz.100 ze zm.), a które zostało wydane na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, czyli na podstawie przepisu wymienionego we wniosku skarżącego. Organ podał szczegółowy zakres tematyczny wymaganego szkolenia, a który nie obejmuje szkolenia ukończonego przez skarżącego. W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że przedłożone przez stronę skarżącą zaświadczenie nie czyni zadość wymogom wykonania przedsięwzięcia w zakresie ukończenia szkolenia, do którego wykonania strona się zobowiązała. Nie potwierdza ono ukończenia szkolenia: a) prowadzonego zgodnie z warunkami, sposobem i trybem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub b) realizowanego w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania "Szkolenia". Nie ma znaczenia dla sprawy okoliczność, czy strona mogła nie zobowiązać się do wykonania tego przedsięwzięcia. Przesądzające w sprawie jest, że we wniosku z dnia [...] skarżący zobowiązał się do ukończenia szkolenia, wniosek ten własnoręcznie podpisując. Powyższe zobowiązanie Wnioskodawcy ma oparcie w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r., zgodnie z którym przedsięwzięciami, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) są m.in.: 1) zakup zwierząt gospodarskich, maszyn rolniczych, gruntu rolnego lub jego dzierżawa (pkt 3), a także 2) ukończenie szkolenia (pkt 4): a) prowadzonego zgodnie z warunkami, sposobem i trybem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub b) realizowanego w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania "Szkolenia" - stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 września 2004 r. w sprawie przyjęcia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (Dz.U. Nr 197, poz. 2032). Na pozytywną ocenę – zdaniem Sądu – zasługuje stanowisko organów wyrażone w przedmiocie obowiązków spoczywających na wnioskodawcy podczas wypełniania i składania wniosku o płatności. Wnioskodawca jako osoba ubiegająca się o przyznanie płatności winna dołożyć należytej staranności by zrealizować deklarowane przedsięwzięcia. Zobligowana jest postępować zgodnie z wymogami zakreślonymi przez prawodawcę w powołanym wyżej rozporządzeniu. Sąd zauważa, że skarżący składając wniosek oświadczył, iż zna zasady przyznawania płatności dla gospodarstw niskotowarowych i jest świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania "wspieranie gospodarstw niskotowarowych" (s. 5. wniosku, tytuł XI "Oświadczenia i zobowiązania" - pkt 15). Stwierdzić dalej należy, że to wnioskodawca zobowiązany jest ustalić, jakie przedsięwzięcia chce realizować i sprawdzić, czy kwalifikują się one do przyznania płatności. Przyszłego beneficjenta płatności obciąża obowiązek prawidłowego wypełnienia wniosku pod względem warunków formalnych, jak i merytorycznych. W konsekwencji należy stwierdzić, że brak realizacji zadeklarowanego we wniosku przedsięwzięcia obligował organ rozstrzygający sprawę do wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego skarżącemu w czwartym i piątym roku jej wypłaty. Zauważyć w tym miejscu wypada, że w stanie faktycznym sprawy nie zaszła żadna z sytuacji określonych w § 9 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r., z którego to przepisu wynika, iż w przypadku, o którym mowa w ust. 1, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego może być wypłacona, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z następujących okoliczności: 1) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego; 2) wystąpienie klęski żywiołowej; 3) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych; 4) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym producenta rolnego. Istotną dla oceny sprawy jest treść wniosku strony, w którym wymieniono do realizacji dwa przedsięwzięcia, a nie użycie w liczbie pojedynczej wyrazu "przedsięwzięcie". Ponadto należy stwierdzić, że ogólne powołanie się na udzielenie błędnej informacji przez pracownika organu bez wskazania dowodu na poparcie tej okoliczności nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi. Odnośnie powołania się na Rozporządzenie Rady (WE) z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz.U.UE L 1999 Nr 160, poz. 80) należy wskazać, że stosownie do postanowień preambuły, ewolucja i specjalizacja rolnictwa wymaga właściwego poziomu szkolenia ogólnego, technicznego i ekonomicznego dla osób zaangażowanych w działalność związaną z rolnictwem czy leśnictwem, szczególnie w zakresie nowego podejścia do zarządzania, produkcji i wprowadzania do obrotu (pkt 21), a ponadto szczególny wysiłek jest potrzebny dla kształcenia rolników i informowania ich o metodach prowadzenia gospodarki rolnej przyjaznych dla środowiska (pkt 22). Stosownie natomiast do art. 9 tego Rozporządzenia "Wsparcie kształcenia zawodowego przyczynia się do zwiększenia wiedzy i umiejętności zawodowych rolników i innych osób zaangażowanych w działalność rolną lub leśną oraz ich przekwalifikowania. Szkolenia są szczególnie nastawione na: - przygotowanie rolników i innych osób zaangażowanych w działalność związaną z rolnictwem do jakościowej reorientacji produkcji, stosowania praktyk produkcji zgodnych z zasadami utrzymania i poprawy stanu krajobrazu, ochrony środowiska naturalnego, normami higieny i warunkami utrzymania zwierząt, a także do nabycia umiejętności potrzebnych im do zarządzania rentownym gospodarstwem, oraz - przygotowanie właścicieli lasów i inne osoby zaangażowane w działalność leśną do stosowania praktyk zarządzania lasem, służących poprawie funkcji gospodarczych, ekologicznych i społecznych lasów." Mając na uwadze powyższe regulacje nie można uznać, że niewykonanie jednego z przedsięwzięć przez skarżącego i wstrzymanie płatności z tego tytułu w czwartym i piątym roku pozostaje w sprzeczności z założonymi celami wymienionego Rozporządzenia. W zakresie argumentu skarżącego dotyczącego wprowadzenia w błąd przez pracownika ODR-u zauważyć należy, że ośrodki doradztwa rolniczego, tzw. ODR-y działają w oparciu o ustawę z dnia 22 października 2004 r. o jednostkach doradztwa rolniczego (Dz.U. Nr 251, poz. 2507). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy jednostkami doradztwa rolniczego jest 16 wojewódzkich ośrodków doradztwa rolniczego. W myśl art. 2 ust. 2a ośrodki wojewódzkie są samorządowymi wojewódzkimi osobami prawnymi. Zadaniem ośrodków wojewódzkich jest prowadzenie doradztwa rolniczego obejmującego działania w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych oraz wiejskiego gospodarstwa domowego, mające na celu poprawę poziomu dochodów rolniczych oraz podnoszenie konkurencyjności rynkowej gospodarstw rolnych, wspieranie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich, a także podnoszenie poziomu kwalifikacji zawodowych rolników i innych mieszkańców obszarów wiejskich, o czym stanowi art. 2 ust. 2b ustawy. Art. 5 ust. 2 pkt 1 przewiduje zaś, że ośrodki doradztwa rolniczego przy realizacji zadań współpracują z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Dodać do tego jeszcze należy, że na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej wojewódzkie ośrodki doradztwa rolniczego są obowiązane do informowania o warunkach i trybie udzielania pomocy, prowadzenia szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte planem, i doradzania w zakresie sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy. Wypada w tym miejscu odnotować, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego zgodnie z art. 1 tego aktu, znajdują zastosowanie w postępowaniu przed: a) organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (art. 1 pkt 1); b) przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1 (art. 1 pkt 2). Godzi się więc podnieść, że ODR-y nie załatwiają spraw z zakresu swych kompetencji w drodze decyzji administracyjnych, brak ku temu stosownej regulacji prawnej zawartej w obowiązującym systemie prawa. Wynika zatem z powyższego, że ODR-y pełnią jedynie rolę pomocniczą, informacyjną w zakresie ogólno rozumianej pomocy rolnikom, w ramach której mieści się doradztwo w przedmiocie płatności. Nie są one organami administracji i nie działają w ramach procedury administracyjnej, która uruchamiana jest dopiero w wyniku złożenia wniosku o przyznanie płatności w Powiatowym Biurze Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Tym samym błędy popełnione przez te podmioty nie obciążają organów prowadzących sprawy o przyznanie płatności. W związku z tym, że są to podmioty, które realizują swoje zadania poza systemem organów administracji, ponoszą też własną odpowiedzialność za swe działania. Rolnik, który poniósł szkodę w wyniku błędnego pouczenia może dochodzić od sprawcy szkody jej naprawienia na drodze cywilnoprawnej. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że organ nie naruszył prawa materialnego i procesowego wskazanego w skardze, a w szczególności art. 6, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Materiał dowodowy został zgromadzony zgodnie z regułami procesowymi, stanowił on wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jego oceny dokonano zaś w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. W wyniku prawidłowych działań procesowych zastosowano i właściwie zinterpretowane regulacje prawa materialnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał przyczyny, z powodu których ocenił, że zachodzą podstawy do wstrzymania płatności w czwartym i piątym roku, a Sąd nie doszukał się w tej ocenie naruszenia prawa. Wobec powyższego argumenty skargi należało uznać za nieusprawiedliwione i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło