I SA/Bd 166/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 09 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "I. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanowił: 1. zwolnić skarżącą z wpisu od skargi, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia [...]2012r. w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego skarżąca Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych w całości. Z informacji zawartych na urzędowym formularzu PPPr wynika, że Spółka nie posiada majątku oraz środków trwałych. W oświadczeniu o majątku i dochodach w pozycji wartość zysku lub starty za ostatni rok obrotowy według bilansu Spółka wykazała stratę w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu wskazano, że obecnie wobec Spółki wszczęto [...] postępowań podatkowych, które zakończyły się wydaniem decyzji ustalających podatek akcyzowy, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Jednocześnie wskazano, że po uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy uchylono zajęcia jednakże egzekucja zachwiała stabilność firmy. Z nadesłanych w odpowiedzi na zarządzenie z dnia 11 marca 2013r. dokumentów wynika, że ostatni bilans rachunku zysków i strat spółki został sporządzony za 2011r. Ponadto z przedłożonych deklaracji VAT 7 oraz wyciągów bankowych za ostatnie sześć miesięcy wynika, że Spółka od grudnia 2012r. nie prowadzi działalności gospodarczej. Na koncie spółki aktualnie nie ma żadnych środków finansowych. Z oświadczeń wspólników spółki wynika, że nie posiadają, żadnych oszczędności, samochodów. Z zeznań podatkowych wspólników wynika, że z tytułu działalności gospodarczej w 2011r. wykazali stratę w kwocie [...] zł każdy. Ponadto z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych wspólników wynika, że jeden ma saldo ujemne w kwocie [...], natomiast na rachunku drugiego wspólnika jest kwota [...]zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej zwana p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy i w związku z tym, zgodnie z art. 252 § 1 ustawy wniosek strony powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005r. sygn. akt FZ 478/04 opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Wnioskodawca musi zatem wykazać, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. W wyniku dokonanej analizy wniosku strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a także zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego orzekający doszedł do przekonania, że przesłanki określone w przepisie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. częściowo zostały w niniejszej sprawie spełnione. Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca od grudnia 2012 praktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej. Spółka nie posiada majątku oraz środków trwałych. W oświadczeniu o majątku i dochodach w pozycji wartość zysku lub starty za ostatni rok obrotowy według bilansu Spółka wykazała stratę w kwocie [...] zł. Na koncie spółki aktualnie nie ma żadnych środków finansowych. Z oświadczeń wspólników spółki wynika, że nie posiadają, żadnych oszczędności, samochodów. W zeznaniach podatkowych wspólnicy za 2011r. z tytułu działalności gospodarczej wykazali stratę w kwocie [...]zł każdy. Ponadto z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych wspólników wynika, że jeden ma saldo ujemne w kwocie [...], natomiast na rachunku drugiego wspólnika jest kwota [...] zł. Obaj wspólnicy obecnie zamieszkują u swoich rodziców. Jak wynika z załączonej umowy o prace jeden wspólnik zatrudniony jest na ½ etatu i otrzymuje wynagrodzenie w kwocie [...] zł brutto, drugi oświadczył, że utrzymuje się pomocy rodziców i rodzeństwa oraz szuka pracy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej Spółki cywilnej - jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, zasługuje częściowo na uwzględnienie. Wykazana bowiem przez skarżącą sytuacja majątkowa dowodzi, iż na obecnym etapie postępowania nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym bardziej, że aktualnie przed tut. Sądem zwisło [...] spraw Spółki gdzie łączny wpis od skarg wyniesie ok. [...] zł. Zwolnienie z wpisu od skargi spowoduje rozpoznanie skargi spółki a więc umożliwi realizację prawa do sądu. Ponadto fakt, że przyszłe ewentualne koszty sądowe będą rozłożone w czasie, a także biorąc pod uwagę okoliczność, że wnioskodawcą jest spółka, której kondycja finansowa w każdym czasie może się polepszyć, uzasadnionym na obecnym etapie jest zwolnienie jedynie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.