I SA/Bd 166/18
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2018-09-28
Skład orzekający: Referendarz sądowy Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która posiada znaczny majątek w postaci nieruchomości i udziałów w spółce, a także osiąga dochody pozwalające na pokrycie kosztów sądowych, może zostać uznana za osobę uprawnioną do prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca, mimo oświadczeń o braku środków, posiada znaczny majątek (nieruchomości, udziały w spółce) oraz dochody, które pozwalają jej na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest przeznaczona dla osób faktycznie ubogich, a nie dla osób dysponujących środkami finansowymi lub majątkiem.Stan faktyczny
Skarżąca E. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując brak środków finansowych i majątku oraz prowadzone postępowanie egzekucyjne. W oświadczeniu o stanie majątkowym podała dochody wspólnego gospodarstwa domowego, posiadanie domu i nieruchomości rolnej, a także działki zabudowanej halami. Wskazała również miesięczne wydatki na utrzymanie domu i rodziny. W trakcie postępowania ustalono, że skarżąca posiada udziały w spółce z o.o. o znacznej wartości, a jej mąż również posiada udziały w tej samej spółce.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2012 r. do lutego 2012 r., od maja 2012 r. do lipca 2012 r. oraz od września 2012 r. do listopada 2012 r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy
Skarżąca wniosła na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że nie posiada środków finansowych jak również majątku z którego mogłaby uiścić wpis od skargi kasacyjnej. Ponadto prowadzone postępowanie egzekucyjne uniemożliwia jej zaciągnięcie jakichkolwiek, nawet krótkotrwałych zobowiązań finansowych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, którego łączny dochód wynosi [...] zł. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności oraz przedmiotów wartościowych. Jako majątek wnioskodawczyni wskazała dom o pow. [...] m˛ (współwłasność z mężem oraz córką) - wartość ok. [...] zł, nieruchomość rolną o pow. [...] ha, działkę o pow. [...] ha na której stoi dom oraz działkę o pow. [...] ha (współwłasność z mężem oraz córką) zabudowaną halami (pomieszczenia biurowe, produkcyjne i magazynowe) – wartość ok. [...] zł. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki skarżąca podała utrzymanie domu i rodziny ok. [...] zł miesięcznie.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018r. poz. 1302 – dalej zwana "p.p.s.a.") - prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domaga się skarżąca, może zostać przyznane, w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę informacje przedstawione przez skarżącą, należy stwierdzić, iż wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z informacji zawartych na urzędowym formularzu PPF skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, którego łączny dochód wynosi [...] zł co w przeliczeniu na jednego członka rodziny daje kwotę [...] zł. Uwzględniając wydatki jakie skarżąca ponosi na utrzymanie domu i rodziny ([...] zł) stwierdzić należy, że po ich odjęciu skarżąca wraz z mężem posiadają wolne środki finansowe w kwocie ok. [...] zł Zatem stwierdzić należy, że skarżąca jest w stanie ponieść koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł.
Ponadto wnioskodawczyni posiada znaczny majątek tj. dom o pow. [...] m˛ (współwłasność z mężem oraz córką) - wartość ok. [...], nieruchomość rolną o pow. [...] ha, działkę o pow. [...] ha, na której stoi dom oraz działkę o pow. [...] ha (współwłasność z mężem oraz córką) zabudowaną halami (pomieszczenia biurowe, produkcyjne i magazynowe) – wartość ok. [...] zł. Zatem wysokość uzyskiwanych dochodów oraz fakt posiadania znacznego majątku w postaci nieruchomości wyklucza możliwość zaliczenia skarżącej do grona osób ubogich, z myślą o których stworzona została instytucja prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego przyznanie prawa pomocy w analizowanej sytuacji, przy uwzględnieniu wskazanej przez skarżącą sytuacji materialnej, oznaczałoby przeniesienie ciężaru udziału w postępowaniu strony dysponującej środkami finansowymi na ogół obywateli, czego nie można zaakceptować.
Ponadto wskazać należy, że skarżąca wbrew oświadczeniu złożonemu na urzędowym formularzu posiada [...] udziałów w spółce [...] sp. z o.o. (nr [...]) o łącznej wartości [...] zł. Podkreślenia również wymaga, że pozostałe [...] udziałów posiada mąż skarżącej, z którym wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Zatem w sensie ekonomicznym, cały majątek spółki należy do wnioskodawczyni i jej męża, a w tej sytuacji twierdzenie, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie nie znajduje uzasadnionych podstaw.
Końcowo zaakcentować również należy, że instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych obiektywnie możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł. Skarżąca do takich osób nie należy.
Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło