I SA/Bd 167/24
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2024-03-27
Skład orzekający: Tomasz Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na działania Naczelnika Urzędu Skarbowego, wniesiona na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących skarg i wniosków, podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga wniesiona na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących skarg i wniosków (art. 221-226a k.p.a.) nie jest tożsama ze skargą, o której stanowi art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tego rodzaju skarga nie podlega kontroli sądów administracyjnych, ponieważ przepisy PPSA nie przewidują kompetencji sądu administracyjnego do rozpoznania tego rodzaju skargi, a tym bardziej do prowadzenia czynności o charakterze kontrolnym w zakresie funkcjonowania organu administracji czy odwołania z zajmowanego stanowiska. W związku z tym, skarga taka podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.Stan faktyczny
R.C. wniósł skargę na działania Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świeciu, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące skarg i wniosków. Skarżący zarzucił Naczelnikowi karygodne postępowanie, dysfunkcje biurokracji, brak elastyczności, dehumanizację, krzywdzenie podatników i doprowadzanie do upadłości firmy. Wniósł o kontrolę pracy Naczelnika i jego zwolnienie. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Świeciu wniósł o odrzucenie skargi. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącemu kwotę 100 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. C. na działania Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świeciu postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić R. C. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
Pismem z dnia 21 stycznia 2024 r. R.C. wskazując na art. 221-226a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świeciu. Skarżący podniósł m.in., że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Świeciu postępuje w sposób karygodny z podatnikami, jego działania opierają się na dysfunkcjach zasady biurokracji, działanie Naczelnika cechuje rutyna i brak elastyczności, nadmierny konformizm, dehumanizacja stosunków międzyludzkich, przepaść między urzędnikami a interesariuszami oraz to, że przestrzeganie przepisów staje się ważniejsze od realizacji celów postawionych przez urząd. W ocenie skarżącego, Naczelnik chce wyrządzić podatnikowi krzywdę, nie chce prowadzić rozmów, podejmuje działania prowadzące do pozbawienia podatnika środków do życia. Skarżący zarzucił, że w chwili obecnej Naczelnik stosuje wobec niego i jego działalności gospodarczej najbardziej rygorystyczne egzekwowanie pieniędzy jakie jest możliwe. Podniósł, że przez postępowanie Naczelnika utracił wszystkich kontrahentów. Zarzucił, że Naczelnik zepsuł mu dobrą reputację, na którą pracował wiele lat. W ocenie skarżącego, świadome postępowanie Naczelnika, który działa z premedytacją, doprowadzi nie tylko do upadłości firmy strony, zwolnienia pracowników, ale także do upadku skarżącego i jego rodziny. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o przeprowadzenie kontroli w Urzędzie Skarbowym w Świeciu i skontrolowanie pracy Naczelnika oraz o zwolnienie go z pełnienia funkcji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świeciu.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w Świeciu wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Rozpatrywana skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi Sąd zobligowany jest ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz.1634, dalej: "p.p.s.a."). Na podstawie tego przepisu sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres tej właściwości reguluje art. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1), a kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg (katalog zawarty w § 2) na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności w nim niewymienionych nie są objęte właściwością sądu administracyjnego, zatem zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargi w tym przedmiocie podlegają odrzuceniu.
W niniejszej sprawie strona skarży działalność Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świeciu opisując w uzasadnieniu skargi szeroko działalność tego organu, z którą się nie zgadza. Skarżący wnosząc skargę powołał się bezpośrednio na przepisy art. 221-226a k.p.a. mieszczące się w Dziale VIII tej ustawy: "Skargi i wnioski" (art. 221-260). Zarzuty dotyczące działalności organu podsumowane są żądaniem przeprowadzenia kontroli w Urzędzie Skarbowym w Świeciu i skontrolowania pracy Naczelnika oraz zwolnienia go z pełnienia funkcji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świeciu.
W ocenie Sądu, tego rodzaju skarga należy do skarg określonych w art. 227 k.p.a. znajdujących się w Dziale VIII k.p.a. - "Skargi i wnioski". W myśl powołanego przepisu, przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga ta nie jest jednak tożsama ze skargą, o której stanowi art. 3 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, skarga taka jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Skargi takie są załatwiane w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością faktyczną - zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny, ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zainteresowanemu podmiotowi nie przysługuje prawo do zaskarżenia niesatysfakcjonującej odpowiedzi. Sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej w zakresie określonym w p.p.s.a., a ta forma działalności administracji (skargi w rozumieniu Działu VIII k.p.a.) nie została wymieniona w art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., sygn. akt III SAB 7/99 - dostępne w CBOIS; post. NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 2668/00 - publ. Lex nr 54426; post. NSA z dnia 23 lipca 2001 r., sygn. akt II SAB 213/00 - publ. Lex nr 54555; post. NSA z dnia 21 listopada 2000 r., sygn. akt III SAB 108/99 - publ. Lex nr 48017; post. NSA z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt I OSK 1382/09 - dostępne w CBOIS). Tym samym skarga w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kontroli sądów administracyjnych, gdyż nie przewidują one kompetencji sądu administracyjnego do rozpoznania tego rodzaju skargi, a tym bardziej do prowadzenia czynności o charakterze kontrolnym w zakresie funkcjonowania organu administracji, czy też odwołania z zajmowanego stanowiska.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznając skargę za niedopuszczalną, odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. O zwrocie wpisu sądowego postanowiono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło