I SA/Bd 168/08

I SA/Bd 168/08 POSTANOWIENIE Dnia 12 sierpnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Liwacz po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za 2003r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. I SA/Bd 168/08 UZASADNIENIE Wnioskiem z 20 maja 2008r., skarżący M. K. zwrócił się do tut. Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci. Z przedłożonej umowy o pracę zawartej z żoną skarżącego wynika, iż jest ona zatrudniona na ¾ etatu w charakterze pomocy farmaceutycznej i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 861 zł brutto. Następnie w formularzu PPF wskazał, iż z tytułu umowy zlecenia H. K. uzyskuje dochód w wysokości 1.100 zł brutto z tytułu umowy zlecenia. Z zeznania PIT-40 wynika, że w 2007r. osiągnęła ona średni miesięczny dochód w wysokości ok. 1177 zł. Skarżący wydaje miesięcznie na utrzymania mieszkania 421,04 zł oraz uiszcza czesne za przedszkole do którego uczęszcza syn w kwocie 80 zł. Dalej zaznaczył, iż nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Podniósł, iż w stosunku do organu skarbowego ciążą na nim zobowiązania w wysokości 4.000.000. Oświadczył również, iż nie pracuje od 2007 r. ze względu na prowadzone wobec jego osoby sprawy sądowe. Wskazał ponadto, iż chorujące dzieci wymagają dużych nakładów. Postanowieniem z dnia 22 lipca 2008r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sadowych, podnosząc w uzasadnieniu, iż oświadczenie skarżącego nie zawiera dostatecznych danych, koniecznych do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych. Ograniczył się on bowiem do przedstawienia informacji świadczących o złym stanie majątkowym i dochodach żony przeznaczonych jedynie na pokrycie części wydatków. Nie wyjaśnił w jaki sposób jest w stanie zapewnić sobie egzystencję przy tak niskich dochodach. W ocenie referendarza skarżący nie przedstawił swojej sytuacji w sposób wyczerpujący, logiczny i wiarygodny a tym samym nie wykazał przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Na powyższe postanowienie pismem z dnia 30 lipca 2008r. skarżący wniósł sprzeciw do którego załączył oświadczenia brata J. K. oraz rodziców M. i W. K.. Z przedmiotowych pism wynika, że skarżący wraz z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci zamieszkuje wspólnie z rodzicami oraz dwoma braćmi, którzy z uwagi na jego trudną sytuację majątkową nie żądają od niego partycypacji w kosztach związanych z utrzymaniem domu. Ponadto z oświadczenia rodziców skarżącego dodatkowo wynika, iż udzielają oni jego rodzinie dodatkowej pomocy w postaci zakupu żywności, ubrań, leków, a także pomagają w opiece nad dziećmi. Uzasadniając sprzeciw skarżący podniósł, iż zdaje sobie sprawę, że z wykazanych przychodów jak to zostało podkreślone w postanowieniu referendarza sądowego nie jest możliwe pokrycie wszystkich niezbędnych wydatków, jednakże dzięki pomocy rodziny udaje mu się egzystować. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze . zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30.sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 p.p.s.a. wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 p.p.s.a.). Z kolei koszty sądowe obejmują opłaty sądowe, w tym wpis i opłatę kancelaryjną, oraz zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.) Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz sprzeciwu wynika, że skarżący wraz z żona oraz dwójka małoletnich dzieci zamieszkuje u braci i rodziców, którzy z uwagi na jego ciężką sytuacje materialną nie żądają od niego jakichkolwiek opłat zwianych z utrzymaniem domu (gaz, prąd, itp.). Obecnie skarżący pozostaje bez pracy, a jedyne źródło ich utrzymania stanowi wynagrodzenie żony w wysokości 1100 zł. Ponadto M. i W. K. oświadczyli, iż udzielają skarżącemu niezbędnej pomocy związanej z koniecznym utrzymaniem jego oraz rodziny (zakup leków, odzieży, żywności). Ponadto skarżący wskazał, że posiada wysokie zadłużenie wobec Skarbu Państwa z tytułu zobowiązań podatkowych wynoszące ponad 4.000.000 zł W tej sytuacji, Sąd uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Sądu przedstawiona we wniosku niewątpliwie trudna sytuacja majątkowa i życiowa skarżącego powoduje, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zważyć również należy, że koszty sądowe w relacji do dochodu są bardzo wysokie, tylko wpis sądowy od sprawy ustalony w oparciu o § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193) wynosi 41.731 zł, co w konsekwencji powoduje, że strona nie jest w stanie go uiścić. Mając na uwadze powyższe ustalenia należy stwierdzić, że uiszczenie wpisu przez stronę przy wykazanej sytuacji majątkowej jest niemożliwe, gdyż skarżący nie mając środków na ich pokrycie zostałby pozbawiony prawa do sądu, które jest zagwarantowane przez Konstytucję RP. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.