I SA/Bd 169/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata K. O. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi S. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2012 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanowił: oddalić wniosek Postanowieniem z dnia 26 października 2012r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 27 listopada 2012r. Okręgowa Rada Adwokacka zawiadomiła Sąd, że wyznaczyła adwokata K. O. do reprezentowania skarżącego przed tut. Sądem w ramach przyznanego prawa pomocy. Pismem z dnia 04 grudnia 2012r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego radcy prawnemu R. O. Pismem z dnia 05 grudnia 2012r. Okręgowa Rada Adwokacka zawiadomiła Sąd, że wyznaczyła adwokata S. M. w miejsce adwokata K. O. do reprezentowania skarżącego przed tut. Sądem w ramach przyznanego prawa pomocy. Pismem z dnia 11 grudnia 2012r. złożonym osobiście w siedzibie Sądu w dniu 12 grudnia 2012r. adwokat K. O. złożył wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r.poz. 270) - zwana dalej p.p.s.a. - wyznaczony adwokat ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokackie w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Jak wynika z orzecznictwa oraz doktryny pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 p.p.s.a. należy się wynagrodzenie, w zakresie ustalonym w art. 250 p.p.s.a. jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną, a ze względu na opłacanie tego wynagrodzenia ze środków publicznych sąd ma zarazem uprawnienie, jak i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona uprawnionemu podmiotowi (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04; postanowienie NSA z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt l OZ 341/08; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2009 , s. 704). Badanie faktu udzielenia pomocy prawnej, o której mowa w art. 250 p.p.s.a. i w przepisach o opłatach za czynności adwokackie oznacza nie tylko analizowanie rodzaju i stopnia aktywności działania pełnomocnika, ale też związku tej aktywności z przedmiotem zawisłej sprawy. Istotą pomocy prawnej, pomijając zagadnienia związane z opinią o braku podstaw do wniesienia środka odwoławczego, jest rzetelna i umocowana w dorobku prawnym porada prawna, jak i przystający do wskazanych standardów sposób reprezentacji przez pełnomocnika przed sądem, także przy podejmowanie działań, od których zależy realizacja prawa skarżącego dostępu do sądu. Co do istoty zatem pomoc prawna jest realną usługą prawną, świadczoną na rzecz uprawnionego podmiotu. W ocenie Referendarza sądowego pełnomocnik strony w niniejszej sprawie tak rozumianej pomocy prawnej skarżącemu nie udzielił. Nie podjął, bowiem jakiejkolwiek czynności procesowej. Odnosząc się do powołanej we wniosku okoliczności zapoznania się z aktami sprawy oraz sporządzenia fotokopii wskazać należy, że czynności te mają charakter czynności fizycznych, które nie mają znaczenia dla możliwości udzielenia pomocy prawnej, skutecznej ochrony interesu strony i wreszcie merytorycznej oceny zasadności rozstrzygnięcia sprawy – co jeszcze w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Stanowi ona podstawę uzyskania wiedzy o sprawie, co warunkuje podejmowane w toku postępowania czynności. Jednakże z punktu widzenia prawa czynności takie, same w sobie, nie stanowią zdarzenia prawnie doniosłego. W ocenie orzekającego niezasadnym byłoby uznanie, iż przez same czynności zapoznania się z aktami oraz sporządzenia ich fotokopii, niezwiązane z podjęciem jakiejkolwiek czynności procesowej doszło do udzielenia faktycznej pomocy prawnej stronie, co powinno podlegać wynagrodzeniu. W tym stanie rzeczy oddalono wniosek pełnomocnika skarżącego o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.