I SA/Bd 179/10

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-04-08

Skład orzekający: Halina Adamczewska – Wasilewicz, Dariusz Dudra, Izabela Najda – Ossowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły wartość rynkową samochodu podobnego do sprowadzonego przez skarżącego, a w konsekwencji, czy porównały zapłaconą wysokość akcyzy z rezydualną wartością podatku tkwiącego w cenie samochodu podobnego będącego przedmiotem obrotu krajowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły wartość rynkową samochodu podobnego do sprowadzonego przez skarżącego, uwzględniając jego stan techniczny w oparciu o dostępne dowody. Porównanie zapłaconej akcyzy z rezydualną wartością podatku zawartego w cenie krajowego samochodu podobnego zostało przeprowadzone zgodnie z prawem. Organy nie zakwestionowały podstawy opodatkowania, a jedynie porównały wysokość podatku akcyzowego w świetle różnych danych, co jest zgodne z przepisami ustawy o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym oraz orzecznictwem ETS.
Stan faktyczny
Skarżący H. W. złożył wniosek o zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Organy celne ustaliły kwotę zwrotu nadpłaty, jednak skarżący nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności poprzez niewłaściwe ustalenie stanu technicznego pojazdu i jego wartości rynkowej. Skarżący twierdził, że pojazd był mocno uszkodzony, co powinno wpłynąć na obniżenie wartości rynkowej i tym samym zwiększenie kwoty zwrotu nadpłaty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 08 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego oddala skargę Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w T., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] nr [...] ustalającą H. W. kwotę zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym w wysokości 598 zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Mercedes Benz C202 rok produkcji 2000. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że strona w dniu 25 sierpnia 2004r. złożyła w Oddziale Celnym w T. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U dla samochodu osobowego marki Mercedes Benz C202, nr nadwozia [...], pojemność skokowa silnika 2148 cm3, rok produkcji 2000. Wpłaty podatku w wysokości 6.270 zł dokonano na konto Izby Celnej w T. w dniu 25 sierpnia 2004r. W dniu 20 lipca 2009r. do Urzędu Celnego w T. wpłynął wniosek podatnika o zwrot nadpłaty z tytułu nienależnie uiszczonego podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, do którego strona dołączyła kopię dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym, umowę sprzedaży wraz z tłumaczeniem z języka niemieckiego, korektę deklaracji AKC-U, umowę powierzenia samochodu z dnia 23 sierpnia 2004r. zawartą pomiędzy H. W. a P.P.H.U. G. A. A. G. na czas zmiany koloru karoserii, w której koszt usługi ustalono na kwotę 3000 zł. Ponadto strona we wniosku wskazała, że samochód był używany w transporcie TAXI, dlatego wymagał lakierownia, a z powodu uszkodzeń i niezdolności do samodzielnego poruszania się po drogach został przywieziony do kraju na lawecie, na dowód czego dołączono kserokopię zdjęcia. Podatnik podał, że uszkodzenia pojazdu dotyczyły układu zawieszenia, układu kierowniczego, układu wydechowego, tapicerki, pociętych tarcz kół i zużytego ogumienia. W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji strona oświadczyła, że nie posiada innych dowodów napraw samochodu, ponieważ dokonywała je we własnym zakresie. Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego w T. ustalił kwotę zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia przedmiotowego samochodu w wysokości 598 zł. W złożonym odwołaniu podatnik wniósł o uchylenie decyzji organu celnego I instancji jako niezgodnej z prawem i stanem rzeczywistym, niewspółmiernie krzywdzącej i rażąco naruszającej zasadę obiektywizmu oraz zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Ponadto wniósł o ustalenie przedmiotu opodatkowania i kwoty podatku akcyzowego w oparciu o dowód kupna-sprzedaży z dnia 17 sierpnia 2004r. (rachunek A. R. I. E.) i korekty deklaracji AKC-U z dnia 15 lipca 2009r. Dyrektor Izby Celnej w T. odpowiadając na zarzuty strony zawarte w odwołaniu podał, że organ I instancji rozstrzygnął sprawę w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 maja 2008r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz.U. Nr 118, poz. 745), która weszła w życie w dniu 19 lipca 2008r. Ustawa ta określa zasady ustalania nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, dokonanego w okresie od 1 maja 2004r. do 30 listopada 2006r. na podstawie ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz.U Nr 29, poz. 257 ze zm.) i przewiduje zwrot podatku akcyzowego, tym podatnikom, którzy nabyli wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy albo dokonali importu samochodu osobowego po upływie 2 lat kalendarzowych od jego produkcji, licząc rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy. Organ podał, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, na podstawie której rozstrzygnięto przedmiotową sprawę, kwotę nadpłaty ustala się na podstawie wzoru (Z = a-n, gdzie Z-oznacza kwotę zwrotu nadpłaty, a-oznacza podatek akcyzowy zapłacony z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, n-oznacza podatek akcyzowy zawarty w cenie samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju ustalany dla samochodów osobowych o pojemności skokowej silnika do 2000cm3 zgodnie ze wzorem: n = (średnia wartość rynkowa samochodu: 1,22:1,136) x 0,136). Organ podał, że stosownie do art. 3 ust. 2 ww. ustawy, średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość, ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w miesiącu powstania obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, roku produkcji oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia – z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy, od którego zapłacono podatek akcyzowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego. Organ odwoławczy podniósł, że Naczelnik Urzędu Celnego w T. obniżył wartość rynkową pojazdu o kwotę 3000 zł w związku z przedłożoną przez stronę umową z dnia 23 sierpnia 2004r. powierzenia przedmiotowego samochodu w celu wykonania zmiany koloru na całej karoserii za cenę 3000 zł, pomniejszył o zawarty w niej 22% podatek VAT, a następnie podatek akcyzowy w wysokości 13,6%. Tak ustalona podstawa opodatkowania stanowiła bazę do obliczenia rezydualnej kwoty podatku akcyzowego zawartej w podobnym samochodzie osobowym zarejestrowanym wcześniej w kraju z zastosowaniem stawki 13,6% podatku akcyzowego zgodnie z pojemnością silnika przedmiotowego pojazdu. Organ porównał tak wyliczoną kwotę rezydualnego podatku akcyzowego z podatkiem akcyzowym obliczonym i zapłaconym przez podatnika z zastosowaniem krajowych przepisów w zakresie podatku akcyzowego. Podstawą opodatkowania w tym przypadku była, zgodnie z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym kwota, jaką nabywca zobowiązany był zapłacić za przedmiotowy samochód osobowy wynikająca z umowy kupna- sprzedaży, przeliczona na polskie złote na podstawie kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski obowiązujący w dniu powstania obowiązku podatkowego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wartość rynkowa samochodu została przyjęta przez organ I instancji z Katalogu Eurotax Glass's Samochody Osobowe Informator Rynkowy nr 8/2004, albowiem była to kwota niższa niż w Komputerowym Systemie Info-Ekspert, Bazy danych i wycena wartości, pojazdy samochodowe, samochody osobowe, sierpień 2004 roku, a więc korzystniejsza dla podatnika. W związku z tym, za średnią wartość samochodu osobowego organ podatkowy I instancji przyjął wartość samochodu ustaloną na podstawie notowanej na rynku krajowym, w miesiącu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, roku produkcji, wyposażenia. Ustalenia średniej wartości rynkowej podobnego pojazdu, zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, organ I instancji dokonał z pominięciem oświadczenia podatnika wskazującego na występowanie innych uszkodzeń, oprócz malowania karoserii, w przedmiotowym pojeździe w momencie zakupu, brak bowiem w aktach sprawy dowodów potwierdzających powyższy stan rzeczy. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej z treścią oświadczenia strony powinien korespondować konkretny materiał dowodowy na poparcie jego roszczeń. Brak odpowiedniego potwierdzenia, co do złożonych deklaracji i oczekiwanie podatnika, aby organ podatkowy miał na podstawie niskiej ceny zakupu na fakturze przyjmować "z urzędu" uszkodzony status pojazdu doprowadzić mogłoby do znacznych nadużyć w tym zakresie. Stąd też organ I instancji wezwał stronę postępowania do przedstawienia będących w jej posiadaniu dowodów dotyczących stanu technicznego pojazdu (dokumentów potwierdzających uszkodzenia i braki) oraz innych dowodów, które mogły mieć bezpośredni wpływ na ustalenie wartości przedmiotowego pojazdu. Organ odwoławczy wskazał także, że z umowy kupna-sprzedaży wynikało, iż samochód został nabyty przez H. W. w dniu 17 sierpnia 2004r. Natomiast dnia 20 sierpnia 2004r. pojazd został poddany badaniu technicznemu przez uprawnionego diagnostę T. N.. Wynik badań był pozytywny i potwierdzał, że pojazd spełniał wymagania techniczne przewidziane w art. 66 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 515, aktualna publikacja t.j. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), co wynika ze stosowanego zaświadczenia. W związku z tym organ uznał, że uszkodzenia na które wskazała strona we wniosku z dnia 15 lipca 2009r. nie były na tyle istotne, aby wpływały znacząco na wartość pojazdu podobnego, przyjętą przez organ podatkowy I instancji w celu ustalenia kwoty podatku rezydualnego. Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że organ I instancji nie naruszył art. 10 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym, ponieważ nie weryfikował i nie kwestionował podstawy opodatkowania, czyli kwoty jaką podatnik zapłacił za przedmiotowy samochód. Obliczenie rezydualnej kwoty podatku akcyzowego od wartości rynkowej pojazdu podobnego do tego kupionego przez podatnika, a więc innej niż zadeklarowana przez podatnika cena nabycia, nie służyło określeniu podstawy opodatkowania, a jedynie zbadaniu czy zastosowanie przez podatnika w deklaracji stawki 49,60 % przyniosło dyskryminujący skutek w rozumieniu art. 90 TWE, o którym mowa także w wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wydanym w sprawie C-313/05 M. B. przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w W.. Odnosząc się do zarzutu odwołującego, że podatek akcyzowy należy wyliczyć mnożąc zadeklarowaną przez podatnika cenę nabycia samochodu wynikającą z umowy kupna-sprzedaży przez stawkę podatku akcyzowego w wysokości 13,6%, organ odwoławczy przytoczył pogląd z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 kwietnia 2008r. sygn. I SA/Ol 99/08, w myśl którego brak jest podstaw, aby dokonaną przez Trybunał wykładnię art. 90 akapit pierwszy TWE na tle ustawy o podatku akcyzowym, sprowadzić do prostego zastosowania do ceny zakupu, stawek przyjmowanych dla pojazdów nie starszych niż dwuletnie. Gdyby Trybunał upatrywał niezgodność polskich uregulowań z art. 90 TWE wyłącznie w stosowaniu w odniesieniu do sprowadzanych z Unii Europejskiej samochodów używanych stawek wyższych niż 3,1 % i 13,6%, nie miałby żadnego powodu do odwoływania się do rezydualnej kwoty podatku akcyzowego zawartego w wartości rynkowej wcześniej zarejestrowanych w kraju samochodów. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał także wyrok WSA w Bydgoszczy o sygn. akt I SA/Bd 610/08 z dnia 3 grudnia 2008r. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego podatnik złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego w sprawie oraz pominięcie okoliczności podnoszonych przez skarżącego, a dotyczących stanu technicznego pojazdu w momencie nabycia, który ma ogromne znaczenie dla sprawy, albowiem pojazd został sprowadzony na lawecie, a nadto był wykorzystywany przez uprzedniego właściciela jako taksówka, co w sposób zdecydowany wpływa na stan techniczny pojazdu; 2) art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego celem ustalenia konkretnego stanu faktycznego sprawy, w tym chociażby przeprowadzenia dowodów z zeznań podatnika czy opinii biegłego celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowody i niewyjaśniony stan faktyczny; 3) art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego poprzez określenie średniej wartości rynkowej samochodu wbrew warunkom określonym w ust. 2 tegoż przepisu, nakazującym uwzględniać w ocenie również wyposażenie i przybliżony stan techniczny. W uzasadnieniu skargi zarzucono organom obu instancji, że nie wzięły pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy stanu technicznego pojazdu wskazując, iż skarżący nie wykazał żadnymi dokumentami jego rzeczywistego uszkodzenia. Zdaniem skarżącego z powyższego wynika, że nie przeprowadzono żadnego postępowania dowodowego uznając, iż brak dokumentów świadczących o naprawie samochodu jest wystarczający dla stwierdzenia braku naprawy. Organy zaniechały przeprowadzenia innych dowodów na tę okoliczność, takich jak opinia biegłego czy zeznania strony. Naruszono w ten sposób art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Jest to o tyle zasadne, że skarżący przedstawił dowód konieczności lakierowania samochodu, przedstawił zdjęcia z których wynikało, że został on sprowadzony na lawecie, a zatem był niesprawny. Organ podatkowy dysponował fakturą i danymi firmy, która sprowadziła samochód. Z faktu, że pojazd szybko przeszedł badanie techniczne nie wynika, zdaniem strony, iż odzyskał całkowitą, pełną sprawność. Samochód został bowiem przygotowany do tego, aby w celu napraw mógł się przemieszczać. Nadal jednak wymagał wielu napraw. Strona zwróciła także uwagę, że organy pominęły fakt zakupu samochodu w profesjonalnej firmie zajmującej się obrotem pojazdami uszkodzonymi. Samochód był po wypadku i posiadał około 20% wartości samochodu normalnie używanego w przeciętnych warunkach. W momencie sprowadzania tego samochodu również nie zakwestionowano niskiej ceny zakupu, co świadczy o tym, że cena ta nie budziła wątpliwości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wstępnie Sąd zauważa, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Oceniając zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. należy stwierdzić, że skarga H. W. nie ma usprawiedliwionych podstaw. Istotą sporu w sprawie pozostaje ocena, czy organy ustaliły w sposób zgodny z prawem wartość rynkową samochodu podobnego do sprowadzonego przez skarżącego, a w konsekwencji czy porównały zapłaconą wysokość akcyzy z rezydualną wartością podatku tkwiącego w cenie samochodu podobnego będącego przedmiotem obrotu krajowego. Na wstępie podkreślić należy, że organ odwoławczy, podobnie jak organ pierwszej instancji, prawidłowo, z uwagi na związanie polskich organów administracji publicznej obowiązującym w Unii Europejskiej prawem wspólnotowym, odwołały się do wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007r. w sprawie M. B. przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w W. (C-313/05). Trybunał rozstrzygnął w powołanym wyroku, że artykuł 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, iż sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy samochodowe używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. To oznacza, że podatnikowi przysługuje zwrot kwoty przewyższającej rezydualny podatek zawarty w cenie krajowego podobnego wyrobu. Przede wszystkim jednak podać należy, że zasady ustalania nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego dokonanego w okresie od dnia 1 maja 2004r. do dnia 30 listopada 2006r., o zwrot której wystąpił również skarżący (nabycie pojazdu 17 sierpnia 2004r.), określa ustawa z dnia 9 maja 2008r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. Nr 118, poz. 745), zwana dalej "ustawą o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym". Z uwagi na fakt, że wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego w przedmiotowym wypadku dokonano 17 sierpnia 2004r., tj. po dniu 1 maja 2004r. a przed dniem 30 listopada 2006r. i po upływie dwóch lat kalendarzowych od jego produkcji (2000r.), licząc rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy (art. 1 i 2 ustawy o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym) i mając na uwadze treść art. 9 tej ustawy, wskazany akt prawny ma również zastosowanie w niniejszej sprawie. Na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym, do ustalenia kwoty zwrotu nadpłaty konieczne jest porównanie, przy zastosowaniu wskazanego w ustawie wzoru, podatku akcyzowego zapłaconego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego i podatku akcyzowego zawartego w cenie samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju, ustalanego również według podanego w ustawie wzoru, uwzględniającego średnią wartość rynkową samochodu. Zdefiniowana w ustawie średnia wartość rynkowa samochodu osobowego, to wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w miesiącu powstania obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, roku produkcji oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy, od którego zapłacono podatek akcyzowy z tytułu takiego nabycia (art. 3 ust. 2 ustawy o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym). Oznacza powyższe, że obowiązkiem organów podatkowych było, dla określenia ewentualnego zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym, ustalenie średniej wartości rynkowej samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju dla ustalenia kwoty rezydualnej akcyzy w niej zawartej. Termin podatek rezydualny oznacza krajowy (miejscowy) podatek obciążający pojazdy krajowe, podatek taki powinien być zawarty w wartości pojazdu. Termin ten został zdefiniowany w wyroku ETS z 19 września 2002r. wydanym w sprawie C-101/00 Tulliasiamies, Anty Siilin v. Finlandii. Orzecznictwo Trybunału opiera się konsekwentnie na stwierdzeniu, że jeśli podatek od pojazdu nowego równy jest pewnemu ułamkowi jego ceny, to rezydualny podatek zawarty w cenie późniejszej odsprzedaży uwzględniającej deprecjację wartości pojazdu jest równy temu samemu ułamkowi. Podatek taki staje się częścią składową wartości pojazdu. Stanowi on nadal, po deprecjacji, ten sam ułamek wartości pojazdu. Przyjąć należy, że rezydualna kwota podatku (rezydualny podatek), to ten element ceny używanego samochodu zakupionego w Polsce, który wynika z kwoty podatku akcyzowego zawartej w cenie nowego pojazdu, przy zachowaniu stosunku podatku akcyzowego do ceny nowego pojazdu i spadku wartości samochodu używanego. Przepis art. 3 ust. 2 ustawy o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym nakazuje przy ustaleniu średniej wartości rynkowej samochodu osobowego zarejestrowanego w kraju uwzględnić markę, model i rok produkcji, samochodu nabytego wewnątrz Wspólnoty. Wyposażenie i przybliżony stan techniczny pojazdu nabytego wewnątrzwspólnotowo winny być natomiast uwzględniane w miarę możliwości. Zdaniem Sądu, organy podatkowe w przedmiotowej sprawie przeprowadziły czynności mające na celu porównanie podatku akcyzowego obciążającego używany samochód osobowy przywieziony z państwa członkowskiego innego niż RP z rezydualnym podatkiem akcyzowym obciążającym podobne pojazdy znajdujące się już na rynku krajowym, które zostały opodatkowane tym podatkiem przy pierwszej ich rejestracji. Istotne zatem dla rozpoznania wniosku o stwierdzenie nadpłaty były dla organów celnych okoliczności faktyczne, które dotyczyły pojazdu. Sąd zauważa, że w aktach administracyjnych znajduje się postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w T. (k. 14 akt administracyjnych), w którym organ zwrócił się do strony o przedstawienie dowodów dotyczących: 1) stanu technicznego pojazdu (dokumenty potwierdzające uszkodzenia, braki itp., wskazanie przebiegu); 2) innych dokumentów, które mogą mieć wpływ na ustalenie wartości przedmiotowego pojazdu, w szczególności faktury za ewentualne naprawy i zakup części do pojazdu oraz opinii technicznej. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 4 sierpnia 2009r. (k. nr 17 akt administracyjnych) skarżący podał, że dowodami potwierdzającym stan ogólny samochodu są faktura, deklaracja uproszczona AKC-U, korekta deklaracji, zdjęcie samochodu w czasie holowania pojazdu, umowa powierzająca samochód do lakierowania. Podatnik dodał, że nie posiada "innych dowodów napraw samochodu, ponieważ naprawiał pojazd we własnym zakresie". Zaznaczył, że posiada wiedzę, wykształcenie i umiejętności praktyczne z zakresu mechaniki pojazdowej. W odwołaniu skarżący podniósł, że samochód był po wypadku, a uszkodzenie pojazdu szacuje na 80%, "tzn. pojazd posiadał około 20% wartości samochodu normalnie używanego w przeciętnych warunkach." W tym miejscu należy zgodzić się z oceną organów, iż skoro nabyty w dniu 17 sierpnia 2004r. przez skarżącego pojazd w trzy dni po jego zakupie przeszedł pomyślnie przegląd techniczny (20 sierpnia 2004r.) i zgodnie z dokumentem wystawionym przez uprawnionego diagnostę (k. nr 47 akt administracyjnych) spełniał wymagania techniczne, to nie można dać wiary, że wartość jego kształtowała się na poziomie 20% wartości samochodu normalnie używanego w przeciętnych warunkach. Brak jest dowodów potwierdzających uszkodzenia na poziomie 80% wartości pojazdu, ale również doświadczenie życiowe wskazuje, że nieprawdopodobne jest, aby pojazd o tak bardzo dużym uszkodzeniu (80%) został naprawiony przez skarżącego w ciągu 3 dni i w dniu 20 sierpnia 2004r. uzyskał pozytywne zaświadczenie o stanie technicznym, przy jednoczesnym braku dowodów na zakup chociażby części, materiałów wykorzystanych do tak znacznej naprawy. W związku z tym, należy stwierdzić, że prawidłowe jest stanowisko organu o braku dowodów mających potwierdzać, iż uszkodzenia spowodowały utratę 80% wartości pojazdu. W konsekwencji nie można zarzucać organowi dowolności w dokonaniu ustaleń. Organy celne w sposób uprawniony odwołały się do Katalogu Eurotax (cena w tym Katalogu była niższa niż w Komputerowym Systemie Info-Ekspert, Bazy danych i wycena wartości, pojazdy samochodowe, samochody osobowe) dla ustalenia średniej ceny rynkowej samochodu osobowego zarejestrowanego w kraju tej samej marki, modelu i roku produkcji, co nabyty wewnątrz Wspólnoty przez skarżącego samochód osobowy uwzględniając stan samochodu wynikający z jego eksploatacji. Ustalona w Katalogu cena rynkowa podobnego samochodu została obniżona o kwotę 3.000 zł jako wydatek na zmianę koloru karoserii, następnie pomniejszono o podatek VAT (22%) oraz podatek akcyzowy (13,6%). Od tak ustalonej podstawy wyliczono kwotę podatku rezydualnego. Następnie kwotę podatku rezydualnego porównano z podatkiem akcyzowym obliczonym i zapłaconym przez podatnika. Różnica pomiędzy kwotą podatku zapłaconego (6.270 zł) a kwotą podatku rezydualnego (5.672 zł) stanowi nadpłatę. Nie można zatem czynić zaskarżonej decyzji zarzutu naruszenia art. 121, 122, art. 187 §1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego w sprawie i w rezultacie dokonanie błędnych ustaleń faktycznych. Skarżący zarzuca organom naruszenie przepisów postępowania przez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego wynikającą z bezpodstawnego zakwestionowania ceny nabycia i naliczenie podatku od kwoty wyższej niż wartość, za którą samochód został faktycznie nabyty. Należy wyjaśnić, że organy nie weryfikowały i nie kwestionowały podstawy opodatkowania, a więc kwoty jaką skarżący zapłacił za przedmiotowy pojazd. Obliczenie kwoty rezydualnej podatku, liczonej od wartości rynkowej pojazdu podobnego, służyło jedynie zbadaniu, czy zastosowana przez podatnika w deklaracji stawka liczona od wartości deklarowanej przyniosła w rezultacie dyskryminujący skutek. Organy nie podważyły ceny transakcyjnej uzgodnionej przez strony umowy, lecz ustalając cenę pojazdu podobnego na inną wartość, dokonały jedynie porównania wysokości podatku akcyzowego w świetle tych danych. Zdaniem Sądu, organy podjęły wystarczające starania celem określenia średniej wartości rynkowej samochodu osobowego tej samej marki, modelu i roku produkcji, co samochód nabyty przez stronę, uwzględniając stan techniczny przedmiotowego pojazdu w oparciu o dowody przedłożone przez stronę, czyniąc to dla wyliczenia podatku rezydualnego, a nie podważenia ceny transakcyjnej. Należy zgodzić się ze skarżącym, że stosownie do treści art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej, obowiązkiem organów podatkowych jest wyczerpujące zebranie dowodów, ich weryfikacja i ocena w celu ustalenia prawdy obiektywnej. Jakkolwiek przepis art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nakłada na organy podatkowe ciężar dowodzenia określonych faktów, nie może to zwalniać strony od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, gdy tylko ona dysponuje wiedzą na temat okoliczności mogących mieć istotny wpływ na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Podatnik, powinien sam ujawnić wszystko to, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu sprawy (por. wyroki NSA z dnia 24 maja 2004r., FSK 78/04 i 79/04 niepubl.) Wiedzą na temat stanu technicznego nabytego samochodu dysponował podatnik. On też miał interes w wykazaniu dowodami, stanu pojazdu nabytego wewnątrzwspólnotowo celem uwzględnienia go przy ustalaniu średniej ceny rynkowej samochodu zarejestrowanego w kraju. Skarżący natomiast nie przedłożył innych dowodów (poza umową sprzedaży, dowodu zapłaty, umową dotyczącą zmiany koloru karoserii), a które potwierdzałyby aż 80-procentowe uszkodzenie pojazdu. Zdjęcie załączone do akt administracyjnych nie przesądza uszkodzeń pojazdu o takich rozmiarach. Również okoliczność, że pojazd został sprowadzony jako uszkodzony przez firmę tym się trudniącą, nie oznacza, że po stronie organu istnieje automatyczny obowiązek przyjęcia deklarowanej przez podatnika wielkości uszkodzeń i napraw bez potwierdzenia rozmiarów tych uszkodzeń i napraw stosownymi dowodami. Zdaniem Sądu, jeżeli skarżący we własnym zakresie poczyniłby remont pojazdu (mającego uszkodzenia na poziomie 80% jego wartości) i w terminie 3 dni od nabycia doprowadził go do stanu umożliwiającego spełnienie wymagań technicznych - z uwagi na posiadane w tym zakresie przygotowanie zawodowe - to niewątpliwie dysponowałby dowodami potwierdzającymi choćby zakup części, akcesoriów, materiałów wykorzystanych do remontu pojazdu, skoro jak strona podnosiła, uszkodzenia dotyczyły m.in. układu zawieszenia, układu kierowniczego, układu wydechowego, tapicerki, pociętych tarcz kół i zużytego ogumienia. Trudno podważać stanowisko organu, który nie przyjął za wiarygodne twierdzenia strony skarżącej o rozmiarze uszkodzeń i napraw pojazdu wobec braku dowodów potwierdzających te okoliczności, a wręcz pozostające w sprzeczności z zaświadczeniem o stanie technicznym pojazdu wymaganym art. 66 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym to przepisem pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego: 1) nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę; 2) nie zakłócało spokoju publicznego przez powodowanie hałasu przekraczającego poziom określony w przepisach szczegółowych; 3) nie powodowało wydzielania szkodliwych substancji w stopniu przekraczającym wielkości określone w przepisach szczegółowych; 4) nie powodowało niszczenia drogi; 5) zapewniało dostateczne pole widzenia kierowcy oraz łatwe, wygodne i pewne posługiwanie się urządzeniami do kierowania, hamowania, sygnalizacji i oświetlenia drogi przy równoczesnym jej obserwowaniu; 6) nie powodowało zakłóceń radioelektrycznych w stopniu przekraczającym wielkości określone w przepisach szczegółowych. Podkreślić należy, iż okoliczność podnoszona przez skarżącego, co do wykorzystania przez poprzedniego właściciela przedmiotowego pojazdu w transporcie Taxi, nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, skoro organ dla ustalenia rezydualnej kwoty podatku przyjął wartość pojazdu o parametrach porównywalnych z parametrami pojazdu skarżącego. Niska cena pojazdu zawarta w umowie nie jest wystarczającym dowodem na to, że był on uszkodzony w rozmiarze podanym przez podatnika i nie musi być bezwarunkowo przyjęta przez organ, albowiem cena nabycia jest wynikiem porozumienia dwóch stron umowy, które mogą taką cenę ustalić w sposób dowolny, uwzględniając wiele dodatkowych postanowień - nie muszą przyjmować ceny adekwatnej do obowiązującej w obrocie rynkowym. Oczywista jest możliwość nabycia samochodu za cenę znacznie niższą niż wartość rynkowa. Nie można zaakceptować sytuacji, w której z punktu widzenia wymogów wynikających z przepisów Prawo o ruchu drogowym pojazd jest oceniony jako sprawny technicznie i skarżący legitymuje się na tę okoliczność stosownym zaświadczeniem, natomiast dla celów podatkowych ten sam pojazd jest uszkodzony w 80% w stosunku do przeciętnego poruszającego się po polskich drogach. W ocenie Sądu Dyrektor Izby Celnej dokonał wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału w tym znaczeniu, że uwzględnił wszystkie dowody przeprowadzone w tym postępowaniu, jak i uwzględnił wszystkie okoliczności towarzyszące przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy oraz wiarygodności. Ponadto przeanalizował każdy przeprowadzony dowód, uwzględniając także rodzaj tego dowodu i z tej analizy wyciągnął spójne wnioski oraz powiązał je w logiczną całość, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W rezultacie organy orzekające w sprawie zgodnie z prawem dokonały wyliczenia kwoty podatku rezydualnego zawartego w średniej cenie rynkowej tego typu auta co nabyty przez skarżącego, a następnie prawidłowo zastosowały art. 3 ustawy o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym i art. 72 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, uznając za nadpłatę podlegającą zwrotowi, kwotę różnicy podatku akcyzowego zapłaconego przez stronę i rezydualnej kwoty podatku akcyzowego zawartej w cenie podobnego samochodu osobowego sprzedawanego na terytorium kraju, przy jednoczesnym nie kwestionowaniu podstawy opodatkowania, którą była – stosownie do art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym – kwota jaką skarżący obowiązany był zapłacić za pojazd na podstawie zawartej umowy. W ocenie Sądu, w związku z powyższym, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie nie naruszając przepisów procesowych oraz prawa materialnego. Z uwagi na to Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło