I SA/Bd 183/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.), asesor sądowy Urszula Wiśniewska, Protokolant Magdalena Buczek, po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi Gabrieli B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie odmowy anulowania długu celnego oddala skargę I SA/Bd 183/05 UZASADNIENIE Dnia [...] 1999r. skarżąca złożyła zgłoszenie celne dotyczące objęcia procedurą celną dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego marki Volkswagen Golf Kombi. W związku z tym, iż przeprowadzona przez belgijską administrację celną weryfikacja potwierdziła podejrzenia organu celnego dotyczące zaniżenia wartości celnej towaru, decyzją z dnia [...] 2002 r. Urząd Celny w T. uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru i określił kwotę niedopłaty długu celnego w wysokości 3.062,80 zł. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie w całości przedmiotowej decyzji. Dyrektor Izby Celnej w T. decyzją z dnia [...] 2003 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powyższa decyzja została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 21 listopada 2003r., sygn. akt SA/Bd 1607/03 oddalił skargę. W dniu [...] 2004 r. wpłynął wniosek strony o uchylenie decyzji Urzędu Celnego z dnia [...] 2002 r. w trybie art. 2651 § 1 ustawy z dnia 09 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Decyzją z dnia 15 czerwca 2004 r. odmówiono uchylenia powyższej decyzji. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2004 r. Następnie pismem z dnia [...] 2004r. Gabriela B. wniosła o anulowanie zarejestrowanej kwoty długu celnego określonej w decyzji Urzędu Celnego z dnia [...] 2002 r., wskazując w szczególności na naruszenie art. 226 § 4, art. 230 § 1 i 4 Kodeksu celnego oraz przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Naczelnik Urzędu Celnego w T. decyzją z dnia [...] 2004 r. odmówił anulowania zarejestrowanej kwoty niedopłaty długu celnego. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym żądała uchylenia w całości decyzji organu l instancji, zarzucając naruszenie przepisu art. 226 § 4 w związku z art. 230 § 1 i 4 ustawy Kodeks celny oraz przepisów proceduralnych, tj. art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 187, art. 191, art. 210 § 1 pkt. 6, § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), a także art. 2 i 7 Konstytucji RP. Decyzją z dnia [...] 2005 r. Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Organ odwoławczy powołując się na art. 226 § 4 i art. 230 § 4 Kodeksu celnego wskazał, że organ celny anuluje zarejestrowaną kwotę należności, o której dłużnik nie został powiadomiony przed upływem 3 lat, licząc od powstania długu celnego. W przedmiotowej sprawie strona potwierdziła w dniu [...] 2002 r. odbiór decyzji Urzędu Celnego z dnia [...] 2002 r., czyli przed dniem [...] 2002 r., kiedy to upływał 3-letni termin. Zatem art. 230 § 4 Kodeksu celnego nie został w ocenie organu II instancji naruszony. Poinformowanie o wysokości długu celnego nastąpiło w momencie doręczenia decyzji. W konsekwencji Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że organ celny nie może anulować zarejestrowanej kwoty należności, o której dłużnik został powiadomiony. Ponadto w ocenie organu odwoławczego, Naczelnik Urzędu Celnego w T. w sposób prawidłowy ocenił zebrany w aktach sprawy materiał dowodowy, a także w sposób wyczerpujący uzasadnił podstawy swojego rozstrzygnięcia, nie naruszając przepisów wskazanych w odwołaniu. Na powyższą decyzję została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu celnego I instancji, skarżąca stawia zarzut naruszenia art. 2, art.7, art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 226 § 4 w zw. z art. 230 § 1 i 4 Kodeksu celnego oraz prawa procesowego w szczególności art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 187, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Skarżąca podnosi, że kwota niedopłaty długu celnego została określona decyzją z dnia [...] 2002 r., która ma charakter decyzji deklaratoryjnej, potwierdzającej powstanie z dniem dopuszczenia towaru do obrotu określonego stanu prawnego z mocy prawa. Organ celny określił niedopłatę długu celnego oraz łączna kwotę cła, zarejestrował ją na zasadzie art. 229 Kodeksu celnego, lecz nie powiadomił strony o jej retrospektywnym zarejestrowaniu oraz nie uzasadnił braku powiadomienia w decyzji. W ocenie skarżącej nie ma przepisów, na podstawie których można przyjmować, że doręczenie decyzji deklaratoryjnej jest równoznaczne z powiadomieniem dłużnika o zarejestrowaniu kwoty niedopłaty długu celnego. Zdaniem skarżącej z przepisów art. 230 § 2, 3, 4 Kodeksu celnego wynika konieczność powiadomienia dłużnika w decyzji określającej o zarejestrowaniu retrospektywnym, którego to powiadomienia zaskarżona decyzja nie zawiera, przez co nie może być prawnie skuteczna w przedmiocie określenia niedopłaty cła. Wskazuje decyzje, w których takie powiadomienie się znajduje, co narusza w stosunku do niej zasadę równości. Brak powiadomienia strony o zarejestrowaniu długu celnego tworzy sytuację powodującą, że dłużnik nie może ponosić odpowiedzialności za dług celny, gdyż niepowiadomienie o zarejestrowaniu nie nakłada na stronę obowiązku. Ponadto skarżąca podnosi, że zgodnie z art. 230 § 4 Kodeksu celnego termin do powiadomienia o retrospektywnym zarejestrowaniu długu celnego przedawnił się po upływie 3 lat od dnia dopuszczenia towaru do obrotu. Tym samym organ celny powinien z urzędu na zasadzie art. 226 § 4 Kodeksu celnego wydać decyzje o anulowaniu niedopłaty długu z decyzji określającej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] 2005 r. skarżąca rozbudowała argumentację przedstawioną w skardze, podtrzymują jednak wcześniej stawiane zarzuty. Wskazując na naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej skarżąca podniosła naruszenie zasady proporcjonalności przy wyznaczaniu granicy swobody organu przyznanych przepisami prawa celnego – uznaną w rekomendacji nr R (80) 2 Komitetu Ministrów Rady Europy z dnia 11 marca 1980 r. dotyczącej wykonywania przez organy administracji władzy dyskrecjonalnej, zasadę proporcjonalności, za jedną z determinant ograniczających swobodę tych organów – zdefiniowanej jako utrzymanie właściwej relacji między negatywnymi dla prawa, wolności i interesów jednostki rezultatami decyzji a celem, który przesądził o jej wydaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja nie narusza prawa. W przedmiotowej sprawie skarżąca podnosi, że nie została powiadomiona o retrospektywnym zarejestrowaniu należności celnych wynikających z decyzji z dnia [...] 2002 r. w okresie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego, co oznacza konieczność anulowania kwoty należności celnych i brak obowiązku ich zapłaty. Przystępując do oceny podniesionych zarzutów należy zauważyć, że zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623) przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. W przedmiotowej sprawie dług celny powstał przed dniem 01 maja 2004 r., w konsekwencji w rozpatrywanej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 09 stycznia 1997 r. – Kodeks celny. Zgodnie z art. 229 § 1 Kodeksu celnego, jeżeli kwota należności celnych nie została zarejestrowana w terminie określonym w art. 227 i art. 228 lub jeżeli została zarejestrowana kwota niższa od prawnie należnej, to zarejestrowanie kwoty należności lub kwoty uzupełniającej zostanie dokonane w terminie nie dłuższym niż 5 dni (zarejestrowanie retrospektywne). Po zarejestrowaniu kwoty należności organ celny powiadamia o tym dłużnika, przy czym powiadomienie nie może nastąpić po upływie 3 lat, licząc od dnia powstania długu celnego (art. 230 § 1 i 4 cyt. ust.). W myśl art. 209 § 2 ustawy dług celny powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego. Z kolei w art. 226 § 4 stanowi się, iż organ celny anuluje zarejestrowaną kwotę należności, o której dłużnik nie został powiadomiony przed upływem 3 lat od dnia powstania długu celnego. Wprowadzenie 3-letniego przedawnienia powoduje, że jeżeli dłużnik nie zostanie powiadomiony w tym okresie o zarejestrowaniu należności celnych, nie będzie ponosił odpowiedzialności za dług celny. Organ celny ma wówczas obowiązek anulowania zarejestrowanej kwoty. Czynność rejestracji, bez powiadomienia o niej dłużnika, pozostaje czynnością wewnętrzną administracji celnej. W konsekwencji z poglądem skarżącej należałoby się zgodzić gdyby rzeczywiście nie została w terminie 3 lat powiadomiona o zarejestrowaniu należności celnych, przy czym termin ten należy liczyć od przyjęcia zgłoszenia celnego, tj. od dnia 01 czerwca 1999 r. Sąd przychyla się do stanowiska organów celnych, że zdarzeniem powodującym powiadomienie dłużnika o wysokości należności celnych jest doręczenie decyzji organu celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Z tym momentem następuje poinformowanie o wysokości długu celnego. Takie też stanowisko jest zgodnie prezentowane w orzecznictwie sądowym (np. postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 07 września 2004 r., I SA/Bd 397/04, postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 07 października 2004 r., I SA/Bd 430/04, wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2005 r., GSK 1243/04). Należy podkreślić, że w rozpatrywanej sprawie decyzja Urzędu Celnego z dnia [...] 2002r. określająca kwotę niedopłaty w wysokości 3.062,80 zł została doręczona skarżącej w dniu [...] 2002r., zatem przed upływem terminu wynikającego z art. 230 § 4 Kodeksu celnego. Tym samym nie było podstaw, aby anulować dług celny w oparciu o art. 226 § 4 Kodeksu celnego. Twierdzenie więc skarżącej, że nie ponosi odpowiedzialności za dług celny jest chybione. W rezultacie należy uznać, że zaskarżona decyzja jest oparte na właściwie zastosowanych przepisach prawa materialnego, nie uchybiono także przepisom regulującym tryb postępowania przed organami celnymi. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, co do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawnych. W ocenie Sądu Dyrektor Izby Celnej w T. w uzasadnieniu decyzji wskazał motywy swojego rozstrzygnięcia i nie uchybił treści art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Dyrektor działał w granicach prawa i z poszanowaniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Dokładnie wyjaśniono okoliczności faktyczne sprawy. W sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia zebrano materiał dowodowy, nie przekraczając przy ocenie dowodów zasady swobodnej oceny dowodów. To, że w niektórych decyzjach znajduje się informacja o zarejestrowaniu długu celnego, a w innych jej brak - nie oznacza, że został naruszony art. 2 i 32 Konstytucji RP. Dla powiadomienia dłużnika o wysokości należności celnych wystarczy bowiem doręczenie decyzji organu celnego. Za chybione należy uznać także naruszenie zasady proporcjonalności. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.