I SA/Bd 183/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska - Wasilewicz Sędzia WSA Jarosław Szulc Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2016r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz K.S. kwotę 104 zł ( sto cztery złote 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 3. umarza postępowanie w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Wójt Gminy G. ustalił K. S. i Ł. S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2015 w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2010 r. podatnicy nabyli grunty o pow. 0,1567 ha, sklasyfikowane jako Bi oraz znajdujący się na nich budynek. W dniu [...] października 2010 r. złożona została informacja w sprawie podatku od nieruchomości, którą skorygowano w dniu [...] kwietnia 2011 r. Powodem była zmiana sposobu użytkowania poddasza w budynku gospodarczym na funkcję mieszkalną. Ponowną korektę podatnicy złożyli w dniu [...] grudnia 2011 r. informując, że w poprzedniej informacji ujęto do powierzchni "skosy" o wysokości do 1,40 m. Podali następujące przedmioty i powierzchnie podlegające opodatkowaniu: grunty pozostałe - 1.567 m2, budynek mieszkalny - 46,15 m2, budynek gospodarczy - 357m2. Na skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. uchyliło decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi podatkowemu pierwszej instancji. Powodem uchylenia był brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie. W dniu [...] lipca 2015 r. organ podatkowy wystąpił do Starostwa Powiatowego w G. o określenie, jaka jest funkcja budynku znajdującego się na działce stanowiącej własność podatników. W odpowiedzi poinformowano, że budynek znajdujący się na działce [...] położonej w miejscowości G. sklasyfikowany został jako pozostałe budynki niemieszkalne. W przyjętym w dniu [...] lipca 2011 r. zgłoszeniu wskazano zmianę sposobu użytkowania poddasza tego budynku gospodarczego na funkcję mieszkalną. Do pisma załączony został wypis z kartoteki budynków (wg stanu na dzień [...] lipca 2015 r.). Wobec powyższego, Wójt Gminy G. postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015r. i następnie wezwał podatników do przedłożenia korekty informacji w sprawie podatku od nieruchomości. Po dokonaniu analizy złożonej korekty organ ponownie wezwał strony do wyjaśnienia w sprawie dokonanego wpisu w części D.2 w poz. 14. Ponowna korekta wpłynęła w dniu [...] sierpnia 2015r. Celem dokonania weryfikacji poprawności złożonej informacji organ podatkowy przeprowadził oględziny i pomiar budynku położonego na nieruchomości przy udziale Ł. S.. Na powyższą okoliczność został sporządzony protokół oraz dokumentacja fotograficzna. W związku z ujawnieniem podczas oględzin budynku gospodarczego, nazwanego przez podatnika "wiatą" postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. wezwano strony do wskazania, od kiedy on istnieje. Podatnik wyjaśnił, że budynek istnieje od dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz wskazał, że była to budowa nowego obiektu, która nie została jeszcze zakończona. Postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. organ podatkowy skierował do stron wezwanie do przedłożenia decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenia rozpoczęcia robót budynku gospodarczego. W odpowiedzi na wezwanie, podatnicy poinformowali, że budowa wiaty została zakończona w dniu [...] października 2015r. Decyzją z dnia [...] listopada 2015r. Wójt Gminy G. ustalił K. S. i Ł. S. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2015 rok w wysokości [...] zł. W odwołaniu od powyższej decyzji K. S. podniosła, że nie zgadza się z zakwalifikowaniem budynku, gdyż służy on do celów mieszkalnych. W budynku wydzielone jest mieszkanie, garaże, kotłownia klatka schodowa, które wykorzystywane są do celów mieszkalnych. Znajduje się on w jednej bryle, co zgodnie z przepisami Prawa budowlanego zaliczane jest do budynku mieszkalnego. Decyzją z dnia [...] lutego 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało, że poza przedmiotem sporu pozostaje ustalona na podstawie wypisu z ewidencji gruntów i budynków, wypisu z kartoteki budynków oraz w toku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] sierpnia 2015 r. powierzchnia przedmiotów opodatkowania. Przy oględzinach obecny był Ł. S., który nie wniósł żadnych uwag co do dokonanych pomiarów budynku. Kwestią sporną jest natomiast sposób klasyfikacji budynku i jego części. Organ zauważył, że podatnicy konsekwentnie stoją na stanowisku, że skoro w 2011 r. część poddasza została przekształcona na cele mieszkaniowe to automatycznie pozostała powierzchnia parteru i strychu winna zostać sklasyfikowana jako "część mieszkalna", a tym samym organ podatkowy winien zastosować stawkę podatku jak dla budynków mieszkalnych. Przy wydawaniu decyzji pominięto oddzielny budynek gospodarczy (wiatę), którego, jak oświadczyli podatnicy budowa została zakończona w 2015r. Organ podatkowy wskazał, iż budynek ten zostanie opodatkowany począwszy od 2016 r. W ocenie Kolegium, istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia tej kwestii ma informacja przekazana ze Starostwa Powiatowego w G. pismem z dnia [...] lipca 2015 r., w której wskazano, że budynek znajdujący się na działce [...] położonej w miejscowości G. sklasyfikowany został jako pozostałe budynki niemieszkalne. Do pisma załączony został wypis z kartoteki budynków (wg stanu na dzień [...] lipca 2015 r.) potwierdzający taki stan rzeczy. W związku z tym, że część poddasza budynku została przeznaczona na funkcję mieszkalną (zgłoszenie z dnia [...] lipca 2011 r.) zmiany sposobu użytkowania przyjęto dla tej części powierzchni. Organ wskazał, że podatnicy zaadoptowali i zmienili nie cały budynek, a tylko jego część na funkcję mieszkalną. Niewielka część poddasza o pow. 52,50 m2 służy zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych podatników. Pozostała powierzchnia nie jest przynależna do mieszkania i pełni funkcję gospodarczą, co obrazuje dokumentacja fotograficzna sporządzona w toku oględzin w dniu [...] sierpnia 2015 r. SKO podkreśliło, że organy podatkowe nie mają podstaw do pomijania danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zaznaczyło, że w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości w prawidłowej wysokości decydujące znaczenie ma przepis art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.), dalej u.p.g.k. zgodnie z którym, podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczaniem nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z art. 20 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy wynika natomiast, że ewidencja ta w przypadku budynków obejmuje ich położenie, przeznaczenie, funkcję użytkową i ogólne dane techniczne. Ponadto, organ wskazał, że zgodnie z art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), dalej O.p., dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Kolegium podkreśliło, że ewidencja gruntów i budynków ma niewątpliwie walor "dokumentu urzędowego", a zatem dane w niej zawarte powinny stanowić podstawę do wymierzania podatku od nieruchomości. Mając powyższe na uwadze, SKO stwierdziło, że skoro z urzędowego rejestru gruntów wynika, iż przedmiotowy budynek został sklasyfikowany jako pozostałe budynki niemieszkalne, to organ podatkowy zobowiązany był do uwzględnienia tych zapisów przy wymiarze podatku. Organy podatkowe, ustalając podatki, nie są bowiem uprawnione do dokonywania odmiennych ustaleń, niż te wynikające z ewidencji gruntów. Nie mogą również dokonywać zmian w operacie ewidencyjnym. Dodatkowo Kolegium zauważyło, że w sytuacji, gdy podatnik kwestionuje zapisy zawarte w ewidencji, nie może domagać się od organu podatkowego samodzielnego wprowadzenia zmian w zakresie danych ewidencyjnych gruntów i budynków. Za prawidłowe ich prowadzenie, w tym za aktualizację danych zawartych w ewidencji, odpowiedzialne jest bowiem właściwe starostwo powiatowe. Organ wyjaśnił, że jeżeli w postępowaniu administracyjnym przed właściwym starostą podatnicy przeprowadzą skuteczny przeciwdowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, jakim jest ewidencja gruntów i budynków, wówczas dopiero pojawi się możliwość zmiany sposobu opodatkowania spornych nieruchomości. W skardze do Sądu K. S. podniosła, że nie zgadza się z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze. Zarzuciła jej niedokładne sprawdzenie funkcji budynku, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W związku z powyższym wniosła o uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Sąd. W uzasadnieniu wskazała, że przedmiotowy budynek jest w całości wykorzystywany w celach mieszkaniowych. Na poddaszu wyznaczone jest mieszkanie oraz strych. Na parterze znajduje się klatka schodowa, garaż, kotłownia, skład na opał, pomieszczenie na sprzęt, zabawki dla dzieci oraz pomieszczenie do zabawy. Skarżąca oświadczyła, że stanowią rodzinę wielodzietną. Dodała, że wskutek odwołania się od decyzji I instancji w sprawie naliczonego wysokiego podatku od nieruchomości (1998 zł.), Wójt Gminy G. doliczył im również podatek za strych (ok.[...] zł.), razem [...] zł. Podniosła, że w przypadku potwierdzenia źle naliczanego podatku wnosi o zwrot nadmiernie naliczanych kwot za ubiegłe lata. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja naruszała prawo. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647, t.j.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd dopatrzył się naruszenia art. 122, 187 § 1 oraz 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm. – dalej jako "O.p") w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a i e ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014r. poz. 849) – dalej jako: "u.p.o.l." Przede wszystkim należy stwierdzić, że postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w kontekście określonej normy materialnego prawa podatkowego. Postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 lita a i e u.p.o.l., Rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki od budynków lub ich części nie mogą przekroczyć rocznie: mieszkalnych - [...] zł 4 od 1 m2 powierzchni użytkowej, a pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - [...] zł 8 od 1 m2 powierzchni użytkowej; WSA wyjaśnia, że w polskim systemie prawa podatkowego preferencje przyznano budownictwu mieszkaniowemu i zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, co stanowi realizację zapisu z art. 75 ust. 1 Konstytucji RP. W odniesieniu do podatku od nieruchomości wyrażają się one tym, że domy i lokale mieszkalne opodatkowane są według stawek najniższych. Z tych też względów z redakcji wskazanych unormowań nie wynika by intencją ustawodawcy było objęcie powierzchni lokalu mieszkalnego (wykorzystywanego faktycznie tylko na cel mieszkalny) podatkiem przewidzianym dla budynków pozostałych. To w zależności od charakteru lokalu, może być on uznany za mieszkalny, pozostały, bądź przeznaczony na działalność gospodarczą. Nie ma przeszkód prawnych, by strych miał charakter mieszkalny i jako taki został opodatkowany według niższej stawki. Wystarczy, by spełniał funkcje mieszkalną tj. służył zaspokojeniu potrzeb mieszkalnych. Zdaniem organu tylko część poddasza budynku została przeznaczona na funkcję mieszkalną (zgłoszenie z dnia [...] lipca 2011 r.) zmiany sposobu użytkowania przyjęto dla tej części powierzchni. Podatnicy zaadoptowali i zmienili nie cały budynek, a tylko jego część na funkcję mieszkalną. Jak wskazano jedynie niewielka część poddasza o pow. 52,50 m2 służyła zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych Podatników. Pozostałą powierzchnię uznano jako nie przynależną do mieszkania i pełniącą funkcję gospodarczą, co chciano udowodnić na podstawie dokumentacji fotograficznej sporządzonej w toku oględzin w dniu [...] sierpnia 2015 r. W ocenie WSA ustalenia w tym zakresie nie zostały dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 O.p.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 O.p). Przede wszystkim organ błędnie odczytał dowód zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania z [...] lipca 2011r. oraz ocenił, że strych nie przynależy do mieszkania, co obecnie implikowało zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. W aktach sprawy znajduje się zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania z [...] lipca 2011r., z którego wynika, że chodziło o całe poddasze budynku, a nie jego część (k. 7), jak przyjął organ. Ma to istotne znaczenie, gdyż w takim wypadku strych może stanowić pomieszczenie zaspokajające potrzeby mieszkaniowe. Z dokumentacji fotograficznej nie wynika, by tenże strych odbiegał swym wyglądem od innych strychów, uznawanych za przynależne do lokali mieszkalnych. W szczególności nie widać by podatnicy prowadzili na nim działalność gospodarczą, a wolę korzystania z tego pomieszczenia dla celów mieszkalnych jasno wyrazili w tym piśmie. W każdym razie również w protokole oględzin organy nie wykazały by reszta strychu miała służyć innym celom niż mieszkalne. Zatem ocenę dowodów należało uznać za dowolną w części istotnej dla ustalenia stawki podatkowej. Skoro na podstawie oględzin przyjęto, że w budynku znajduje mieszkanie i takich stawek użyto, to nie było przeszkód faktycznych, w tym klasyfikacji z ewidencji, jaka obejmowała cały budynek, by taką samą stawką objąć strych i to jest wskazanie niniejszego wyroku. Zdaniem Sądu pozostała część budynku, nie objęta zgłoszeniem z [...] lipca 2011r., została opodatkowana prawidłowo. Mając na względzie powyższe, orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 p.p.s.a. Postępowanie w sprawie wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji umorzono stosownie do art. 61 § 6 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę. Skoro obecnie skargę uwzględniono, to w świetle przywołanego przepisu wydanie orzeczenia w sprawie wstrzymania wykonania stało się bezprzedmiotowe. H. Adamczewska – Wasilewicz M. Łent J. Szulc