I SA/Bd 19/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Jarosław Szulc po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji W skardze z dnia 16 grudnia 2021 r. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 r. W. K. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z akt administracyjnych wynika, że wniosek nie został rozpatrzony przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.) wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Oznacza to, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Sąd uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić skarżącą na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd miał na uwadze przede wszystkim okoliczność, że egzekucja kwoty wynikającej z dwóch zaskarżonych do tut. Sądu decyzji (w sprawie niniejszej oraz w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 20/22) w łącznej wysokości 404.002,74 zł może spowodować, iż skarżąca nie będzie w stanie utrzymać prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego. Wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby ryzyko utraty pracy dla zatrudnionych u skarżącej pracowników. Sąd podziela argumentację strony, że przerwanie płynności finansowej gospodarstwa rolnego spowoduje trwałe konsekwencje, które nie będą możliwe do odwrócenia. Sąd podziela pogląd zaprezentowany w postanowieniu WSA w Białymstoku z dnia 3.08.2008 r., sygn. akt II SA/Bk 352/2006 (patrz: LexPolonica nr 1241556), stwierdzającym, że trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Sąd przyjął, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Skarżąca podała, że posiada na rachunkach bankowych środki finansowe w wysokości ok. 50.000 zł, które: 1) nie wystarczą na zwrot całości płatności przez co ich zabranie spowoduje dalsze prowadzenie egzekucji, w tym trwanie zajęcia rachunków bankowych i wierzytelności Skarżącej, a w konsekwencji niemożność korzystania z tych rachunków i realizacji wierzytelności, 2) są istotne dla płynności finansowej gospodarstwa rolnego skarżącej – ich brak spowoduje utratę tej płynności i uniemożliwi normalne funkcjonowanie tego gospodarstwa, w tym zapłatę wymagalnych zobowiązań wynikających z przeterminowanych faktur na kwotę ok. 1,5 min zł i obejmujących zobowiązania z tytułu leasingów maszyn rolniczych wobec [...], czynszu dzierżawy nieruchomości wobec [...] i osób prywatnych, transportu produktów, nabycia paliwa, nawozów, ciągnika, ziarna, ubezpieczeń OC posiadaczy pojazdów i kombajnu do buraków cukrowych, podatku rolnego, a także zobowiązania wobec pracowników. Całość kosztów prowadzenia przedsiębiorstwa od stycznia 2022 r. bez płac pracowników wyniosła 4.846.137,80 zł, a przewidywalne dalsze koszty w tym roku wyniosą około 300 tys. zł. Sąd uznał, że w kontekście całokształtu przedstawionych okoliczności nie można wykluczyć, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Strona uzasadniła wniosek i przedstawiła dokumentację finansowo-majątkową. Dodatkowo wskazała na trudną sytuację związaną z suszą w czerwcu 2021 r., która obniżyła plony. Konieczność natychmiastowego zwrotu płatności może doprowadzić skarżącą do utraty zdolności regulowania swoich zobowiązań handlowych, a w efekcie również dokonywania nowych transakcji pozwalających na osiągnięcie jakichkolwiek przychodów. Oznacza to, że zostanie w istocie pozbawiona możliwości dalszego funkcjonowania. Wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do powstania nieodwracalnej szkody nie tylko dla skarżącej, ale również dla jej przedsiębiorstwa rolnego i zatrudnionych w nim pracowników. W takiej sytuacji konieczne stało się zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż sytuacja strony odpowiada hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. Na marginesie jedynie Sąd wskazuje, iż postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez sąd orzeczenia uwzgledniającego skargę bądź uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.