I SA/Bd 191/12

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-04-16

Skład orzekający: Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowo-administracyjnego, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, uznając, że dochód skarżącego, mimo posiadania udziałów w nieruchomościach, nie wystarcza na pokrycie bieżących wydatków i kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Analiza sytuacji materialnej wykazała, że uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 2.000,00 zł byłoby niemożliwe i pozbawiłoby skarżącego prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący M. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Wniosek został początkowo oddalony przez referendarza sądowego, jednak skarżący wniósł sprzeciw. Skarżący wskazał na trudną sytuację materialną, niskie dochody, wysokie wydatki oraz posiadanie udziałów w nieruchomościach obciążonych hipoteką.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Bd 191/12 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok. postanowił: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych I SA/Bd 191/12 UZASADNIENIE W dniu 21 marca 2012 r. M. W. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] Postanowieniem z dnia 22 marca 2012 roku Referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Na powyższe postanowienie skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł sprzeciw. Tym samym przedmiotowe rozstrzygnięcie straciło moc prawną. W treści wniosku wskazano na trudną sytuację materialną skarżącego i w związku z tym na niemożność uiszczenia wpisu w wysokości 2.000,00 zł. Podano, iż wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Dochód miesięczny M. W. wynosi [...] złotych, natomiast miesięczne wydatki [...] zł. Ponadto skarżący posiada udział wynoszący 3/20 w prawie własności nieruchomości o pow. 4,5300 ha oraz taki sam udział w nieruchomości o powierzchni 0,0827 ha. Wnioskodawca wskazał, że wszystkie nieruchomości są zabezpieczone hipoteką na rzecz urzędu skarbowego. Ponadto oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej: p.p.s.a.). Z dyspozycji art. 243 § 1, oraz art. 245 § 1-3 p.p.s.a. wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony, złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku, przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku uzasadnia przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w żądanym zakresie. Należy bowiem stwierdzić, że dochód, którym wnioskodawca dysponuje, nie tylko nie pozwala na poczynienie oszczędności, które mogłyby zostać przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych, ale nie wystarcza na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania się skarżącego. Dochód miesięczny wynosi [...] zł natomiast miesięczne wydatki [...]zł: najem lokalu [...]zł, energia elektryczna [...]zł, ogrzewanie zimą [...] zł, dojazdy do pracy [...] zł. Ponadto, wszystkie nieruchomości są zabezpieczone hipoteką na rzecz urzędu skarbowego. Biorąc przy tym pod uwagę aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, jak wyżywienie i ubranie, należy stwierdzić, że dochód skarżącego nie pozawala poczynić oszczędności celem np. prowadzenia spraw sądowych. Nie dysponując w tej sytuacji ani zasobami pieniężnymi, ani wartościowymi przedmiotami, skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Zasadność wniosku skarżącego Sąd rozpatrywał w dwóch aspektach, mianowicie z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie skarżący musi ponieść w niniejszym postępowaniu (2.000,00 zł wpisu sądowego), a z drugiej strony biorąc pod uwagę możliwości finansowe wnioskującego o przyznanie prawa pomocy, które zostały przedstawione powyżej. Ponadto, Sądowi znana jest z urzędu okoliczność, iż M. W. jest zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie o sygn. I SA/Bd 190/12, w kwocie 1.991,00 zł, toczącej się przed tut. Sądem. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżący utrzymuje się z niewielkiego dochodu, który jak się okazuje jest zbyt niski aby zaspokoić podstawowe potrzeby, a więc nie miałby z czego pokryć jakichkolwiek, nawet niskich, kosztów postępowania. Tymczasem wpis sądowy od przedmiotowej sprawy wynosi 2.000,00 zł. Zatem uiszczenie kosztów przez stronę jest niemożliwe, zaś skarżący nie mając środków na ich pokrycie zostałby pozbawiony prawa do sądu, które jest zagwarantowane przez Konstytucję RP. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło