I SA/Bd 199/13

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2013-04-25

Skład orzekający: Referendarz sądowy Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Po opłaceniu wszystkich rachunków i rat kredytu do ich dyspozycji pozostaje kwota uniemożliwiająca pokrycie kosztów sądowych, co mogłoby pozbawić ich prawa do sądu.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Przedłożyli oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując swoje dochody, majątek (dom) oraz miesięczne wydatki (opał, prąd, woda, raty kredytów, śmieci, telefon, leki). Po wezwaniu uzupełnili dokumentację o zeznania podatkowe, rachunki, decyzje ZUS i podatkowe, zaświadczenie o zarobkach oraz oświadczenie o braku oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżących z kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. i H. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. i H. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę postanowił: zwolnić skarżących z kosztów sądowych W dniu [...] 2013r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, wnioskodawcy podali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód stanowi kwota [...] zł. Jako majątek nieruchomy wskazali dom o pow. [...] m². Ponadto wskazali swoje wydatki tj. opał [...] zł rocznie, prąd [...] zł za dwa miesiące, woda [...] zł za dwa miesiące, rata kredytu za dom [...] zł miesięcznie, raty kredytu gotówkowego [...] zł miesięcznie, śmieci [...] zł miesięcznie, telefon [...] zł miesięcznie oraz leki [...] zł miesięcznie. Zarządzeniem z dnia 28 marca referendarz sądowy wezwał wnioskodawców do nadesłanie dokumentów i oświadczeń obrazujących ich sytuację finansową. W odpowiedzi wnioskodawcy przedłożyli kserokopię zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe, rachunki za energię, decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2013r., decyzję ZUS o waloryzacji renty skarżącej, wyciąg z rachunku bankowego oraz zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości zarobków skarżącego, z którego wynika, że w okresie ostatnich trzech miesięcy średnie wynagrodzenie wynosiło [...] zł. Ponadto wnioskodawcy oświadczyli, że nie posiadają żadnych oszczędności. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej zwana p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Wskazać należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega badaniu z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie należy ponieść w konkretnym postępowaniu (wysokość wpisu w przedmiotowej sprawie wynosi 500 zł) oraz możliwości finansowych wnioskodawcy. W świetle powyższych ogólnych rozważań stwierdzić należało, że wnioskodawcy spełnią przesłanki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z oświadczeń i dokumentów źródłowych wynika, że miesięczny dochód skarżący wynosi ok. [...] zł. Po opłaceniu wszystkich rachunków oraz rat kredytu do ich dyspozycji pozostaje kwota ok. [...] zł. Zatem uiszczenie kosztów przez wnioskodawców jest niemożliwe, gdyż skarżący nie mając środków na ich pokrycie zostaliby pozbawieni prawa do sądu. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło