I SA/Bd 199/19
WyrokWSA w Bydgoszczy2019-06-12
Skład orzekający: Teresa Liwacz, Ewa Kruppik-Świetlicka, Tomasz Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może umorzyć postępowanie podatkowe jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 208 § 1 w zw. z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, jeśli organ pierwszej instancji, po uchyleniu jego decyzji przez organ odwoławczy, rozpoznał sprawę merytorycznie, a następnie organ odwoławczy rozpatruje odwołanie od tej merytorycznej decyzji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie jest uprawniony do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 208 § 1 w zw. z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, jeśli organ pierwszej instancji rozpoznał sprawę merytorycznie po uchyleniu jego wcześniejszej decyzji. W takiej sytuacji organ odwoławczy jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania odwołania. Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 169 Ordynacji podatkowej jest dopuszczalne jedynie w fazie wstępnej postępowania, przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 rok. Po wieloletnim postępowaniu, w którym organ pierwszej instancji kilkakrotnie odmawiał zwrotu nadpłaty, a organ odwoławczy uchylał te decyzje, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) ostatecznie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, uznając wniosek za bezprzedmiotowy z powodu nieusunięcia braków formalnych. Strona skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu błędne zastosowanie przepisów o umorzeniu postępowania, argumentując, że organ pierwszej instancji rozpoznał sprawę merytorycznie, a organ odwoławczy powinien był również rozpoznać odwołanie merytorycznie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz P. S.A. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędzia WSA Tomasz Wójcik Protokolant Starszy asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2019r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz P. S.A. w W. kwotę 4842 zł ( cztery tysiące osiemset czterdzieści dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
1. Postanowieniem z dnia [...] maja 2015r. Wójt Gminy D. pozostawił bez rozpatrzenia deklaracje [...].A. na podatek od nieruchomości za rok 2009r. w kwocie [...]zł
2. Postanowieniem z dnia [...] września 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239, w zw. z art. 169 § 1 i 4 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa – dalej O.p. po rozpatrzeniu zażalenia strony na postanowienie Wójta Gminy D. z dnia [...] maja 2015r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2009 w kwocie [...]zł utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
3. W wyniku wniesionej skargi powyższe postanowienie organu odwoławczego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] marca 2016r. sygn. akt I SA/Bd 1022/15 zostało uchylone.
4. W wyniku powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016r. uchyliło postanowienie Wójta Gminy D. z dnia [...] maja 2015r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
5. Decyzją z dnia [...] września 2016r. Wójt Gminy D. odmówił stronie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009r.
6. W wyniku wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] sierpnia 2017r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższe rozstrzygnięcie Wójta Gminy D..
7. Postanowieniami z dnia [...] października 2017r. i [...] kwietnia 2018r. Wójt Gminy D. pozostawił wniosek strony o stwierdzenie nadpłaty bez rozpatrzenia.
8. W wyniku wniesionych zażaleń powyższe postanowienia zostały uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniami z dnia [...] grudnia 2017r. i [...] lipca 2018r.
9. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy D. decyzją z [...] października 2018r. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009r. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji ponowienie dokonał analizy formalnej wniosku oraz podejmowanych czynności zmierzających do usunięcia jego braków formalnych, po czym uznał, że strona nie usunęła braków formalnych wniosku
w wyznaczonym terminie. Ponadto organ uznał, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 72 § 1 O.p. stanowiące podstawę do uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, a przedłożona korekta deklaracji jest bezskuteczna.
10. W odwołaniu zarzucono organowi błędne rozstrzygnięcie w przedmiocie nadpłaty, która zdaniem strony istnieje w związku z przeniesieniem na organ podatkowy własności nieruchomości, wskutek czego wydane zostały dwie decyzje stwierdzające wygaśnięcie zobowiązań podatkowych: z dnia [...] listopada 2010 r. w kwocie [...]zł i z dnia [...] marca 2011 r. w kwocie [...]zł. Strona podniosła, że przeniesienie na organ podatkowy własności nieruchomości skutkuje po stronie podatnika zmniejszeniem się jego aktywów i jednocześnie przysporzeniem po stronie organu podatkowego. W takiej sytuacji zwrot nadpłaty nie doprowadzi w rozpatrywanej sprawie do bezpodstawnego wzbogacenia podatnika.
11. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2019r. uchyliło decyzje organu pierwszej instancji w całości i umorzyło postępowanie w sprawie.
W motywach rozstrzygnięcia organ w pierwszej kolejności przywołał tezy zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] marca 2016r. sygn. akt I SA/Bd 1022/15.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że na podstawie akt sprawy ustalono, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty wraz z korektą deklaracji na podatek od nieruchomości za 2009r. w dniu [...] kwietnia 2009r. wniósł F. P. Z. Dyrektora ds. technicznych. P. z dnia [...] stycznia 2014r. Wójt Gminy D. wezwał stronę jak i jej pełnomocnika do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez wykazanie, że osoby które podpisały korektę deklaracji i wniosek były umocowane do dokonania tych czynności oraz poprzez podpisanie wniosku i korekty deklaracji zgodnie z zasadami reprezentacji wnioskodawcy. Powyższe wezwanie zostało odebrane odpowiednio przez stronę w dniu [...] lutego 2014r. i przez jej pełnomocnika w dniu [...] lutego 2014r. Przy piśmie z dnia [...] lutego 2014r. pełnomocnik strony nadesłał uwierzytelnione dokumenty pełnomocnictw, udzielonych w formie aktów notarialnych, z lat 2008-2010. Nie uzupełniono natomiast drugiego braku wskazanego w ww. wezwaniu tj. nie
podpisano wniosku wraz z deklaracją zgodnie z przedłożonymi dokumentami pełnomocnictw.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 2008r. Rep. A nr [...] T. P. i P. P. w imieniu spółki pod firmą [...] w W., działając zgodnie z Uchwałą Nr [...] Zarządu tej Spółki z dnia [...] listopada 2006r. podjętą na podstawie § 14 ust. 3 Statutu [...] oraz § 10 ust. 1 pkt 24 Regulaminu Zarządu [...] udzielili D. P. F., E. W. B. oraz F. P. pełnomocnictw, między innymi do składania oświadczeń woli i podpisywania w imieniu [...] Kolei Państwowych Spółka Akcyjna do podpisywania deklaracji podatkowych, regulowania podatków i innych opłat (§ 1 ust. 1 pkt 18) oraz do reprezentowania spółki wobec władz i urzędów, osób prawnych i fizycznych, w sądach oraz w postępowaniach egzekucyjnych (§ 1 ust. 1 pkt 9). Ponadto, zgodnie z § 2 ust. 3 ww. aktu notarialnego, do dokonywania czynności, o których mowa w § 1 wymagane jest współdziałanie dwóch upoważnionych osób z wyłączeniem czynności, o których mowa w § 1: w ust. 1 w pkt 10, w ust. 2 i w ust. 3.
Przedłożony wniosek oraz korektę deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości za
2009r. podpisała tylko jedna z upoważnionych osób. Wniosek o zwrot nadpłaty został
podpisany przez F. P. Z. Dyrektora ds. technicznych, z kolei korekta
deklaracji na 2009r. została podpisana przez F. P. Z. Dyrektora ds.
technicznych oraz B. M.. Z treści ww. aktu notarialnego wynika, że
B. M. nie był do dokonania tej czynności umocowany.
Następnie strona przedłożyła oświadczenie z dnia [...] stycznia 2015r. zatwierdzające czynność wniesienia wniosku z dnia [...] kwietnia 2009r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009r. przez F. P., podpisane przez dwie osoby uprawnione do reprezentowania strony.
Odnosząc się do powyższych ustaleń organ odwoławczy wskazał, że w Ordynacja podatkowa nie reguluje wszystkich zagadnień związanych z ustanowieniem pełnomocnika. Dlatego w art. 137 § 4 O.p. zawarte zostało odesłanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie Ordynacja podatkowa do stosowania przepisów prawa cywilnego. Są to przede wszystkim przepisy art. 98-109 Kodeksu cywilnego (dalej:
k.c.). W orzecznictwie przyjmuje się, że ilekroć ustawodawca posługuje się odesłaniem do przepisów prawa cywilnego - rozumieć należy to jako odesłanie do przepisów prawa
materialnego, a nie do przepisów postępowania. W związku organ przyjął, że do
bezpośredniego stosowania do pełnomocnictw w sprawach podatkowych, w zakresie
nieuregulowanym przepisami rozdziału 3a O.p., nadają się: art. 101
k.c. - dotyczący odwołania i wygaśnięcia pełnomocnictwa; art. 104 - dotyczący działania rzekomego pełnomocnika (falusus procurator) przy jednostronnej czynności prawnej; art. 105 k.c. - dotyczący przekroczenia czasowego zakresu pełnomocnictwa; art. 106 k.c. - regulujący zasady ustanawiania dalszych pełnomocników (substytucja); art. 107 k.c. - regulujący kwestię uprawnień kilku pełnomocników z takim samym zakresem umocowania (Stachurski W. [w:] Etel L. (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2018, komentarz do art. 138 z lit. o).
Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie podatnik nie wykazał w wyznaczonym przez organ podatkowy terminie, że osoby, które podpisały wniosek oraz korektę deklaracji, były do tego umocowane. Przedłożone następnie na etapie postępowania zażaleniowego oświadczenie o zatwierdzeniu czynności wniesienia wniosku z dnia [...] kwietnia 2009r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009r., nie wywołało żadnych skutków prawnych i procesowych. W tym zakresie organ wyjaśnił, że czynność procesowa polegająca na złożeniu w imieniu osoby prawnej wniosku o stwierdzenie nadpłaty jest jednostronną czynnością prawną podjętą w niniejszej sprawie przez pełnomocnika, który nie był umocowany do samodzielnego reprezentowania spółki (osoby prawnej). Sytuację tę zdaniem organu należy ocenić na podstawie art. 104 zd. 1 k.c. w związku z art. 138 z lit. o) O.p. Przepis art. 104 zd. 1 k.c.
stanowi, że jednostronna czynność prawna dokonana w cudzym imieniu bez umocowania lub z przekroczeniem jego zakresu jest nieważna" i ma zastosowanie do postępowania podatkowego na podstawie odesłania zawartego w art. 138 z lit. o) ustawy Ordynacja podatkowa. Z tego wynika, że jednostronna czynność prawna dokonana przez rzekomego pełnomocnika lub z przekroczeniem granic umocowania w imieniu osoby prawnej nie podlega konwalidacji. Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 stycznia 2014 r., II CSK 190/13 (LEX nr 1459158) uznając, że jednostronna czynność prawna dokonana przez rzekomego pełnomocnika lub z przekroczeniem granic umocowania jest według art. 104 zd. 1 k.c. bezwzględnie nieważna, wobec czego nie może być potwierdzona przez osobę, w której imieniu została podjęta.
W takiej sytuacji wniosek podlegał pozostawieniu bez rozpatrzenia. Skoro jednak formalnie to nie nastąpiło i zostało przeprowadzone postępowanie podatkowe, a ponadto zapadło w sprawie orzeczenie merytoryczne odmawiające stwierdzenia
nadpłaty, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu w całości zaś postępowanie w niniejszej sprawie podlega umorzeniu, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 208 § 1, w związku z art. 169 § 1, w związku z art. 239 O.p.
Przepis art. 208 § 1 O.p. stanowi bowiem, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek
przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Zdaniem Kolegium przyczyną bezprzedmiotowości postępowania w niniejszej sprawie jest nieusunięcie braków formalnych wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009r. i przeprowadzenie postępowania podatkowego, w tym wydanie decyzji orzekającej co do istoty, na podstawie wniosku, którego braki formalne nie zostały usunięte.
12. W skardze do Sądu strona zarzucając naruszenie art. 208 § 1 w zw. z art. 169 § 1 co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania art. 223 § 1 pkt 2 lit a O.p. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu spółka podniosła, że organ odwoławczy na podstawie analizy treści aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 2008 r.. Rep. A nr [...], błędnie uznał, że wynika z niego wymóg współdziałania dwóch upoważnionych osób przy złożeniu korekty deklaracji. Zdaniem skarżącej wymóg złożenia dwóch podpisów dotyczy wyłącznie podpisania deklaracji. Złożenie korekty deklaracji nie jest tożsame ze złożeniem deklaracji, wobec czego przy złożeniu korekty deklaracji podatkowej nie było wymogu złożenia podpisów przez dwie umocowane osoby, a wystarczył jeden podpis złożony przez F. P.. Skarżąca argumentuje, że ustawodawca w Ordynacji podatkowej rozróżnia deklaracje podatkowe od ich korygowania, co wynikać ma z umieszczenia w odrębnych rozdziałach przepisów dotyczących podpisywania deklaracji (Rozdział 9a) i przepisów dotyczących korekty deklaracji (Rozdział 10). Zdaniem spółki organ pierwszej instancji wyszedł poza wykładnię językową i dokonał niedopuszczalnego rozszerzenia wymogu składania podpisów przez dwóch dyrektorów, pomimo braku takiego wymogu w akcie notarialnym. To wadliwe stanowisko podzielił również organ odwoławczy.
Dalej strona podnosi, że mimo przekonania o prawidłowości dokonanych czynności oraz braku podstaw prawnych do wystąpienia przez organ z takim żądaniem, z daleko posuniętej ostrożności strona stosownie do treści art. 103 k.c. zatwierdziła czynności dokonane przez swoich pracowników, to jest F. P. i B. M..
Ponadto zdaniem strony przepis art. 169 O.p. dotyczy badania przez organ podania wyłącznie na etapie wstępnym i nie może służyć organowi podatkowemu do występowania z takim żądaniem w późniejszym okresie, już na etapie merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W razie wystąpienia konieczności uzyskania wyjaśnień od strony na etapie innym niż wstępny, organ wzywa stronę do złożenia wyjaśnień wskazując jako podstawę art. 155 O.p.
W ocenie spółki nie do przyjęcia jest w państwie prawa, aby organ podatkowy pierwszej instancji, którego dotychczasowe rozstrzygnięcia merytoryczne były uchylane przez SKO w B., nie godząc się z nimi, świadomie korzystał w 9 roku procedowania z przepisu nie przeznaczonego do wystosowania wezwania na tym etapie. Po tak długim okresie nie istnieją już możliwości konwalidacji wniosku przez osoby umocowane, z racji braku pozostawania ich w stosunku pracy ze skarżącą. Zdaniem strony organ podatkowy naruszył rażąco art. 120 i art. 121 § 1 O.p. oraz art. 25 tej ustawy z racji procedowania począwszy od [...] kwietnia 2009 r. oraz wydania w tym okresie aż 4 orzeczeń. Zdaniem strony postępowanie w sprawie prowadzone jest w sposób przewlekły.
Spółka podniosła również, że organ odwoławczy błędnie przyjął, iż w niniejszej sprawie nie powinna zostać wydana żadna decyzja merytoryczna, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji kasacyjnej polegającej na uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania. Orzeczenie tej treści pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 21 lutego 1996 r. (I SA 2042/94, LexPolonica nr 328932), zgodnie z którym, po uchyleniu decyzji przez organ II instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organ I instancji nie może pozostawić sprawy bez rozpatrzenia, gdyż na tym etapie nie ocenia się już podania (wniosku) od strony formalnej (art. 64 § 2 k.p.a.) ale rozstrzyga sprawę
merytorycznie.
13. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
14. Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2018r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z [...] sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie, że zaskarżona decyzja dotknięta jest przynajmniej jedną z ww. wad skutkuje wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Ponadto w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a.
15. Bezspornym w sprawie jest, że w dniu [...] kwietnia 2009r. wpłynął wniosek F. P. działającego w imieniu P.K.P. S.A. do Wójta Gminy D. o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009r. oraz korekta deklaracji dla podatku od nieruchomości za ww. okres. Wójt Gminy D. wezwał stronę skarżącą (wezwanie z dnia [...] stycznia 2014r. – K. 422 akt administracyjnych) do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez wykazanie, że osoby które podpisały deklarację i wniosek były umocowane do dokonania tej czynności oraz poprzez podpisanie wniosku i deklaracji zgodnie z zasadami reprezentacji wnioskodawcy. W odpowiedzi przy piśmie z dnia [...] lutego 2014r. (K. 379 akt administracyjnych) pełnomocnik strony skarżącej nadesłał uwierzytelnione dokumenty pełnomocnictw.
Działając na podstawie art. 72, art. 75 § 4a Wójt odmówił stronie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009r.
Rozpoznając odwołanie strony skarżącej organ odwoławczy decyzją z dnia [...] stycznia 2019r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie.
16. W myśl art. 233 § 1 O.p. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji albo
2) uchyla decyzję organu pierwszej instancji:
a) w całości lub w części - i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję - umarza postępowanie w sprawie,
b) w całości i sprawę przekazuje do rozpatrzenia właściwemu organowi pierwszej instancji, jeżeli decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
10. Umarzając postępowanie w sprawie organ odwoławczy stwierdził, że wniosek spółki o stwierdzenie nadpłaty nie został podpisany przez osoby uprawnione do łącznego reprezentowania spółki, zaś brak ten nie został usunięty pomimo wezwania skierowanego przez organ pierwszej instancji do pełnomocnika oraz do spółki na dalszym etapie postępowania. Za nieskuteczne pod względem prawnym organ uznał oświadczenie zatwierdzające czynność wniesienia wniosku. W takiej sytuacji zdaniem SKO wniosek podlegał pozostawieniu bez rozpatrzenia. Skoro jednak formalnie to nie nastąpiło i zostało przeprowadzone postępowanie podatkowe, a ponadto zapadło w sprawie orzeczenie merytoryczne odmawiające stwierdzenia nadpłaty, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu w całości zaś postępowanie w niniejszej sprawie podlega umorzeniu, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 208 § 1,
w związku z art. 169 § 1, w związku z art. 239 O.p.
W kontekście takiego stanowiska organu odwoławczego zdaniem Sądu za trafny należy uznać zarzut strony skarżącej, co do tego, że po uchyleniu decyzji przez organ II instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, organ I instancji obowiązany jest ją ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć. Stanowisko takie, akceptowane przez doktrynę i orzecznictwo, zajął m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 lutego 1996 r., I SA 2042/94 (niepubl.) wskazując, że: "Po uchyleniu decyzji przez organ II instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, organ I instancji nie może pozostawić sprawy bez rozpoznania, gdyż na tym etapie nie ocenia już podania (wniosku) od strony formalnej (art. 64 § 2 k.p.a.), ale rozstrzyga sprawę merytorycznie" (por. B. Adamiak/J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., VIII wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, teza 8 do art. 138, str. 614). Wprawdzie wskazany wyrok dotyczył pozostawienia wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., jednakże w ocenie Sądu teza w nim przytoczona pozostaje nadal aktualna odnośnie kwestii pozostawienia podania bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 Ordynacji podatkowej. Skoro organ podatkowy I instancji w świetle powołanego stanowiska był zobligowany do merytorycznego rozpoznania wniosku o zwrot nadpłaty – co też Wójt uczynił - to organ odwoławczy zobligowany był do rozpoznania merytorycznie odwołania do decyzji Wójta. Co prawda organ odwoławczy umorzył postępowanie w sprawie, a nie pozostawił wniosek bez rozpoznania, jednakże w podstawie rozstrzygnięcia powołał przepis art. 169 § 1 O.p. wskazując, że przyczyną bezprzedmiotowości postępowania w sprawie było nieusunięcie braków formalnych wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Wskazać należy, że powyższy przepis jak trafnie wskazano w skardze dotyczy badania wniosku w jego wstępnej fazie tj. przez przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia. Skoro przed wystosowaniem wezwania w trybie art. 169 § 1 O.p. (5 lat od wpływu wniosku o stwierdzenie nadpłaty) przy pierwszym rozpoznaniu sprawy organ I instancji nadał bieg sprawie i nie stwierdził braków formalnych wniosku, a następnie wydawał decyzje merytoryczne, które następnie były uchylane przez SKO, to organ II instancji rozpoznając odwołanie strony z dnia [...] listopada 2018r. zobowiązany był je załatwić także merytoryczne. Zatem na obecnym etapie postępowania organ odwoławczy nie był uprawniony do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego na zasadzie art. 208 O.p.
Jak podniesiono zatem powyżej, skarga jest zasadna, albowiem organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 208 § 1 w zw. z art. 169 § 1 co doprowadziło do nieuprawnionego zastosowania art. 233 § 1 pkt 2 lit a O.p. Wskazane naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a..
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2018r. poz. 265) na które składają się wpis od skargi [...] zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie [...]zł.
[...]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło