I SA/Bd 20/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 05 marca 2008 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję D. K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007. oddala skargę I SA/Bd 20/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w G. nr [...] z dnia [...] o przyznaniu M. K. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2007 w wysokości 1541,04 zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny: M.K. złożył w dniu [...] w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. We wniosku tym producent rolny ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych: "A", "C" i "F", o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych do działki rolnej "D" i o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce) do działek rolnych: "B" i "E". Decyzją nr [...] z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. przyznał M. K. płatności do gruntów rolnych zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku. Od powyższego rozstrzygnięcia w dniu [...] M.K. złożył odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. , w którym podniósł, iż przy odbiorze wniosku został wprowadzony w błąd przez pracownika Biura Powiatowego ARiMR w G. Z. O. co do sposobu oznaczenia działki rolnej "F". We wniosku wpisane zostało JPO zamiast UPO, gdzie na przedmiotowej działce rosła pszenica ozima i jęczmień ozimy – ",jak widać na zdjęciu" w związku, z czym strona nie dostała płatności uzupełniającej w odpowiedniej wysokości. Rozpatrując środek odwoławczy organ II instancji wyjaśnił, iż rolnikowi na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z dnia 27 lutego 2007 r. Nr 35, poz. 217 ze zm.) przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunt rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifIkujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143 b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, jeżeli: posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1,0 ha; działka rolna nie może być mniejsza niż 0,1 ha; utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami; został mu nadany numer identyfIkacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z art. 15 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, do dnia 31 maja rolnik ma prawo z własnej inicjatywy złożyć formularz zmiany do wniosku o ile nie został powiadomiony o nieprawidłowościach we wniosku lub powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz gdy taka kontrola na miejscu stwierdzi nieprawidłowości. Zmiana taka obejmuje: dodanie nowych działek ewidencyjnych i rolnych, zmianę już zadeklarowanych danych w tym m.in. zmianę powierzchni zadeklarowanych działek, zmianę grupy upraw, zmianę użytkowania działki rolnej. Natomiast zgodnie z art. 21 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia rolnik może zgłaszać zmiany po terminie 31 maja, ale przed ostatecznym terminem wyznaczonym na złożenie wniosku (15 maja + 25 dni), tj. do dnia 9 czerwca 2007 r. Dla działek zgłoszonych do płatności w tym terminie stosuje się sankcje terminowe w wysokości 1 % za każdy dzień roboczy od kwoty płatności przypadającej na faktyczną powierzchnię tych działek. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. nr [...] w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 czyni zadość żądaniu strony, wyrażonemu we wniosku pomocowym złożonym w dniu [...] w Biurze Powiatowym ARiMR. We wniosku tym strona zgłosiła do jednolitej płatności obszarowej powierzchnię 4,30 ha, do uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych powierzchnię 0,68 ha i do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce) powierzchnię 0,22 ha. Powierzchnia, co do której została naliczona płatność zwierzęca wyniosła 0,10 ha. Tym samym zgodnie z art. 7 ust. 4 cytowanej ustawy wysokość płatności w danym roku kalendarzowym została ustalona jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości i stawek płatności na 1 ha tej powierzchni, tj. w przypadku JPO 301,54 zł. Stawka UPO i PZ zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 października 2007 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających w 2007 r. (Dz. U. Nr 204, poz. 1479) wynosi do 1 ha uprawy odpowiednio: 294,91 zł i 438,76 zł. Odnosząc się do zarzutu o wprowadzeniu w błąd strony przez pracownika Biura Powiatowego w momencie składania przedmiotowego wniosku organ odwoławczy wskazał, że formularz wniosku nie został złożony przez M. K.osobiście w kancelarii Biura Powiatowego ARiMR w G.. Na formularzu wniosku odnotowany został fakt, iż potwierdzenie przyjęcia dokumentu wydano A.K.. Procedura taka stosowana jest w przypadku, gdy rolnik nie składa wniosku osobiście tylko przez osobę trzecią. Jednocześnie organ wyjaśnił, że pracownik kancelarii w obecności rolnika przeprowadza kontrolę wizualną wniosku, tj. sprawdza czy wszystkie obowiązkowe pola we wniosku zostały wypełnione. Jeżeli stwierdzi, że co najmniej jedno pole obowiązkowe nie zostało wypełnione lub są błędy we wniosku, informuje o tym fakcie rolnika, który powinien uzupełnić lub poprawić wniosek. Z oświadczenia Z.O., pracownika Biura Powiatowego ARiMR w G. wynika, że A.K. złożyła wypełniony samodzielnie wniosek, w części spersonalizowany. W związku z faktem, że dla działki o numerze ewidencyjnym 70/2 położonej w obrębie S., gmina R. wnioskodawca w sekcji VI, kolumna 11, nie wykazał powierzchni gruntów rolnych na działce rolnej pod trwałe użytki zielone, a starając się o płatność zwierzęcą - deklaracja w sekcji VII, miał taki obowiązek, pracownik zwrócił uwagę o konieczności dokonania korekty tego zapisu, co też A. K. uczyniła. Organ II instancji podkreślił, że pracownik przyjmując wniosek wypełniony samodzielnie przez wnioskodawcę nie ma prawa nic sugerować ani nakłaniać stronę do dokonywania jakichkolwiek zmian w sposobie wykorzystywania działek rolnych, ponieważ nie posiada wiedzy o okolicznościach faktycznych towarzyszących składaniu wniosku. W związku z powyższym w ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. zarzut ten jest nieuzasadniony. Organ odwoławczy nie zgodził się również z twierdzeniem strony, iż ,,na zdjęciu widać", że na działce rolnej "F" rośnie pszenica ozima i jęczmień jary. Z załączonego do wniosku strony materiału graficznego wynika jedynie położenie działek rolnych na działkach ewidencyjnych. Wrysowanie działek rolnych na załącznikach graficznych ma charakter szkicu, na którym w sposób jednoznaczny wskazano przebieg granic działek rolnych z uwzględnieniem zasięgu i sposobu użytkowania terenu widocznego na obrazie ortofotomapy. Załącznik graficzny dołączony do wniosku przez odwołującego zawiera jedynie wrysowane granice działek rolnych zgodnie z faktycznym ich przebiegiem na gruncie i oznaczeniem literowym zgodnym z treścią formularza wniosku w sekcji VI "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych" w kolumnie nr 14, nie przedstawia natomiast rośliny uprawianej na danej działce. Organ wskazał ponadto, że w części IX wniosku o przyznanie płatności na rok 2007 - "Objaśnienia", znajduje się informacja pouczająca stronę, że wypełniając część VII wniosku o przyznanie płatności "grupę upraw, do której rolnik ubiega się o przyznanie płatności do gruntów rolnych, oznacza się w następujący sposób: JPO - w przypadku ubiegania się przyznanie tylko jednolitej płatności obszarowej, UPO - w przypadku ubiegania się przyznanie jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do grupy upraw podstawowych". Podkreślono jednocześnie, iż podpisując wniosek o przyznanie płatności na rok 2007, wnioskodawca w części VIII wniosku "Oświadczenia i Zobowiązania" oświadczył, iż znane mu są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. M.K. nie skorzystał także z przysługującego mu zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych, prawa do żądania udzielania mu przez organ administracji publicznej niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. W związku z powyższym organ odwoławczy nie dopatrzył się uchybień formalnych i merytorycznych w procesie wydawania decyzji przez organ I instancji i decyzją z dnia [...] utrzymał ją w mocy. Na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. pismem z dnia [...] M.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której podniósł , że pracownik Biura Powiatowego w G. Z.O. złożył niezgodne z prawdą oświadczenie, w którym stwierdził, że nie posiadał wiedzy o okolicznościach faktycznych towarzyszących składaniu wniosku, gdyż zdaniem skarżącego pracownik ten "dokładnie sprawdził wniosek i pytał o to co gdzie rośnie i na jakich działkach". Podkreślił ponadto, że na wniosku znajduje się jego podpis. Wskazał jednocześnie, że gospodarstwo jest współwłasnością jego i żony w związku z czym nie ma znaczenia kto złożył wniosek i czyj podpis na nim widnieje. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ przedstawił argumentację tożsamą z zaprezentowaną wcześniej w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego indywidualnego aktu prawnego wskazać trzeba, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest kwestia odmowy przyznania skarżącemu uzupełniającej płatności dla działki oznaczonej lit. "F". Skarżący w dniu [...] złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. Obejmował on swą treścią przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) dla działek rolnych "A", "C" i "F", uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych dla działki rolnej oznaczonej lit. "D" i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce - PZ) dla działek rolnych "B" i "E". Przedmiotowy wniosek został załatwiony przez organ pierwszej instancji w sposób pozytywny dla strony – przyznano bowiem jej, w drodze decyzji, wnioskowane płatności. Skarżący złożył jednak od wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w G. decyzji w dniu [...] odwołanie, w którym podniósł, że domagał się dla działki "F" płatności UPO, czyli jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do grupy upraw podstawowych. Zaznaczyć, w kontekście złożonego środka zaskarżenia należy, że wola skarżącego co do uzyskania płatności UPO dla działki "F", została ujawniona w grudniu 2007 r., a więc po upływie terminów zakreślonych przez normodawcę zarówno krajowego, jak i wspólnotowego w przepisach regulujących przyznawanie płatności do gruntów rolnych. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej płatności są przyznawane na wniosek rolnika. Wniosek o przyznanie płatności składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja (ust. 2). Termin, o którym mowa w ust. 2, nie podlega przywróceniu (ust. 3). W świetle zaś art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U.UE L z dnia 30 kwietnia 2004 r.) do dnia 31 maja rolnik ma prawo z własnej inicjatywy złożyć formularz zmiany do wniosku, o ile nie został powiadomiony o nieprawidłowościach we wniosku lub powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz gdy taka kontrola na miejscu stwierdzi nieprawidłowości. Zmiana taka obejmuje: dodanie nowych działek ewidencyjnych i rolnych, zmianę już zadeklarowanych danych w tym m.in. zmianę powierzchni zadeklarowanych działek, zmianę grupy upraw, zmianę użytkowania działki rolnej. Natomiast w myśl art. 21 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia rolnik może zgłaszać zmiany po terminie 31 maja, ale przed ostatecznym terminem wyznaczonym na złożenie wniosku, czyli 25 dni po 15 maja, tj. do dnia 9 czerwca 2007 r. Dodać należy, że dla działek zgłoszonych po wyznaczonym terminie dokonuje się zmniejszenia o 1 % na każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby wniosek został złożony w terminie. Z powołanych unormowań wynika zatem jednoznacznie, że dokonanie zmiany wniosku w dacie złożenia odwołania nie mogło wywołać oczekiwanego przez skarżącego skutku. Stwierdzić dalej należy, iż podnoszone przez skarżącego argumenty odnoszące się do wprowadzenia w błąd w przedmiocie płatności dla działki "F" – zdaniem Sądu – nie zasługiwały na uwzględnienie. Z treści odwołania i skargi do Sądu wynika, że oznaczenie płatności dla działki "F", nastąpiło w wyniku wprowadzenia w błąd przez pracownika organu, podczas składania wniosku o przyznanie płatności. Skarżący twierdzi, że ustalenie płatności dla działki "F" w postaci JPO zamiast UPO nastąpiło na skutek błędnego pouczenia. Z zebranego materiału dowodowego, w szczególności z treści złożonego w dniu [...] wniosku wynika, że wniosek ten nie został osobiście złożony przez skarżącego, potwierdza to w sposób jednoznaczny adnotacja zamieszczona w pkt 11 części V tego dokumentu. W jego ramach dokonano wpisu osoby składającej przedmiotowy wniosek. Składającym była A.K. żona skarżącego. Fakt złożenia przez małżonkę skarżącego tego wniosku, potwierdza także osobiste wypełnienie przez nią rubryki w części VI, odnoszącej się do powierzchni gruntów rolnych pod trwałe użytki zielone (płatność zwierzęca). Przedmiotowy wniosek – jak wynika z akt sprawy – został wcześniej wypełniony, nosi też podpis skarżącego. Zauważyć należy, że skarżący w treści skargi podnosi, iż to jego podpis figuruje na złożonym wniosku. Podpisując ten dokument wnioskodawca składa także oświadczenie zawarte w pkt 2 części VIII wniosku, stanowiące, że znane mu są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Zgodnie z pouczeniem zawartym w pkt 14 wniosku (grupa upraw) rubryki odnoszące się do oznaczenia konkretnych płatności wypełnia się zgodnie z objaśnieniami zawartymi w części IX wniosku o przyznanie płatności. Z części tej wynikają objaśnienia do części VII, w ramach której oznacza się konkretne działki, ich powierzchnię oraz rodzaje płatności. W pkt 1 tych objaśnień wskazano, że JPO wpisuje się w przypadku ubiegania się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, natomiast UPO oznacza się w przypadku ubiegania się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do grupy upraw podstawowych. Dodać do powyższego jeszcze należy – jak wskazał na rozprawie pełnomocnik organu – że w 2007 r. były przeprowadzane szkolenia dla rolników oraz to, że wraz z wnioskiem do wypełnienia przesyłano rolnikowi instrukcję wypełnienia tego wniosku. Z jej treści, znajdującej się w aktach sprawy, wynikają dokładne wskazówki, jak wypełnić wniosek o przyznanie płatności. W pkt 2 wymienia się rodzaje płatności, natomiast w części A3 zatytułowanym grupy upraw, podaje się, że UPO obejmuje rośliny, do których przysługuje jednolita płatność obszarowa i płatności uzupełniające do grupy upraw podstawowych. Na pierwszym miejscu w katalogu wymienionych roślin wskazuje się zboża. W części B w pkt 2 określającym zasady wypełniania wniosku, stwierdza się, że rolnik musi czytelnie podpisać wniosek pełnym imieniem i nazwiskiem, potwierdzając prawdziwość podanych danych oraz oświadczając, że zna zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych i zobowiązuje się do ich przestrzegania. Wobec powyższego stwierdzić w sposób jednoznaczny należy, że skarżący dysponował pełną informacją z zakresu wypełniania wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Zatem – strona winna wiedzieć, jaka z płatności jej przysługuje z tytułu prowadzonej produkcji roślinnej. Na podkreślenie zasługuje w tym miejscu to, że skarżący posiadał wiedzę na temat pojęć JPO i UPO bowiem w przedmiotowym wniosku dokonał kwalifikacji działek pod katem płatności, wskazując zarówno na jednolitą płatność obszarową dla działek rolnych "A", "C" i "F", jak i na uzupełniającą płatność obszarową do grupy upraw podstawowych dla działki rolnej oznaczonej lit. "D". Na uwagę zasługuje także prawidłowe oznaczenie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce - PZ) dla działek rolnych "B" i "E". Godzi się także podnieść, że pracownik organu pierwszej instancji przyjmując wniosek dotyczący płatności pouczył małżonkę skarżącego o obowiązku wypełnienia rubryki odnoszącej się do płatności zwierzęcych PZ. Wywieść z powyższego faktu można wniosek, iż gdyby pracownik ten wiedział o rodzaju upraw na działce "F", to z pewnością zakwestionowałby oznaczenie JPO na tej działce. Dla odmiennej tezy brak jest argumentów wynikających z akt sprawy. Za niewiarygodne w kontekście powyższego należało więc uznać twierdzenie skarżącego co do wprowadzenia w błąd w zakresie oznaczenia płatności dla działki "F". Materiał dowodowy wskazuje, że określenie płatności dla działki "F" nastąpiło wcześniej, więc nie mogło być wynikiem wprowadzenia w błąd przez pracownika organu podczas składania wniosku – jak twierdzi skarżący. Zauważyć także wypada, że w świetle art. 3 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej organ administracji publicznej udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Zatem tylko na żądanie strony organ jest zobowiązany do udzielenia niezbędnych pouczeń, co do okoliczności mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw. Zaznaczyć należy, iż przepis ten stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego – udzielania stronom pomocy prawnej z urzędu. Tym samym zasada ta nie znajduje, w omawianym zakresie, zastosowania w niniejszej sprawie. Wobec powyższego Sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. L. Kleczkowski D. Dudra E. Kruppik-Świetlicka