I SA/Bd 201/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kruppik - Świetlicka (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz-Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. ( obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. ) z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę I SA/Bd 201/17 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. odmówił skarżącemu umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia 2016 r. obejmującego zaległy podatek od towarów i usług za okres od [...] października 2010 r. do [...] grudnia 2010 r. Po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ podał, że w złożonym wniosku z dnia [...] lipca 2016 r., jako podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego skarżący wskazał wykonanie egzekwowanego obowiązku, z uwagi na uregulowane dochodzonych zaległości w poprzednio prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Dyrektor wyjaśnił, że Naczelnik prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia 2016 r. obejmującego należność w podatku od towarów i usług za miesiące od [...] października 2010 r. do [...] grudnia 2010 r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł oraz odsetki za zwłokę obliczone na dzień wystawienia tytułu wykonawczego w wysokości [...] zł. Dochodzona należność wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] kwietnia 2014 r. o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako wspólnika za zaległości O. A.. H., I.. B. Spółka jawna z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę od tej zaległości naliczonymi do dnia wydania przedmiotowej decyzji w kwocie [...]zł. Na poczet tych zaległości skarżący dokonał wpłat w łącznej kwocie [...]zł, z czego na należność główną zaliczono kwotę [...]zł, natomiast na odsetki za zwłokę zaliczono kwotę [...]zł. Wobec nieuregulowania pozostałej kwoty Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego wystawił tytuł wykonawczy z dnia [...] lutego 2015 r., obejmujący kwotę należności głównej w wysokości [...] zł oraz kwotę odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego w wysokości [...] zł. Celem wyegzekwowania tych należności, zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2015 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w G. N. B. S.A. uzyskując kwotę [...]zł, którą rozliczono w całości na poczet kosztów egzekucyjnych. Ponadto na przedmiotowe zobowiązanie rozliczono nadpłatę wynikającą z zeznania rocznego za 2014 r. PIT-36L w kwocie [...]zł, z czego na należność główną zaliczono kwotę [...]zł, a na odsetki za zwłokę kwotę [...]zł. Następnie poborca skarbowy w dniu [...] listopada 2015 r. dokonał pobrania od zobowiązanego należności w kwocie [...]zł, którą rozliczył na należność główną – [...] zł, odsetki za zwłokę – [...] zł, koszty egzekucyjne – [...] zł oraz koszty upomnienia – [...] zł. Organ wyjaśnił, że tytuł wykonawczy w części E.1 w poz. 2 wskazywał błędną datę, od której nalicza się odsetki, tj. [...] maja 2014 r., zamiast prawidłowej daty, tj. [...] stycznia 2011 r. W związku z powyższym na żądanie wierzyciela umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego zawierającego błędnie wskazaną datę, od której nalicza się odsetki za zwłokę. Z uwagi na istniejącą zaległość, która nie została uregulowana, należało ponownie wystawić tytuł wykonawczy w zakresie pozostałej do spłaty należności. Dokonując rozliczenia kwot uzyskanych w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego, uwzględniono kwotę zaliczoną na poczet zaległości z tytułu nadpłaty w wysokości [...] zł, pobranie z dnia [...] listopada 2015 r. w kwocie [...]zł oraz uzyskaną z zajęcia rachunku bankowego kwotę [...]zł, tj. łącznie kwotę [...]zł, którą rozliczono w następujący sposób: [...] zł na należność główną, [...] zł na odsetki za zwłokę oraz [...] zł na koszty upomnienia. Kwota [...]zł ([...] zł i [...] zł), pierwotne zarachowana na poczet kosztów egzekucyjnych, została proporcjonalnie rozliczona na należność główną i odsetki za zwłokę. Kosztów egzekucyjnych w konsekwencji nie naliczono. Uwzględniając uzyskaną w poprzednim postępowaniu egzekucyjnym kwotę [...]zł oraz dokonaną przez skarżącego wpłatę w kwocie [...]zł na poczet zobowiązania wynikającego z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] kwietnia 2014 r. uzyskano łącznie [...] zł, z czego zaliczono [...] zł na poczet należności głównej, [...] zł na odsetki za zwłokę oraz [...] zł tytułem kosztów upomnienia. Do zapłaty pozostała zatem kwota [...]zł należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę obliczonymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego w wysokości [...] zł. W związku z tym, w dniu [...] kwietnia 2016 r. wystawiono tytuł wykonawczy, w którym wskazano pozostałą do spłaty zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za okres od [...] października 2010 r. do [...] grudnia 2010 r., uwzględniając prawidłową datę, od której nalicza się odsetki za zwłokę, tj. [...] stycznia 2011 r. Nieuzasadnione jest zatem twierdzenie, że tytuł wykonawczy z dnia [...] kwietnia 2016 r. wystawiony został na uregulowane przez skarżącego należności, a w sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 59 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się do zarzutu, iż skarżący uregulował całą zaległość w uprzednio prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, organ wyjaśnił, że umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło z uwagi na wskazanie w nim błędnej daty naliczania odsetek, a nie z uwagi na wykonanie egzekwowanego obowiązku poprzez zapłatę. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w związku z żądaniem wierzyciela, a nie z powodu zapłaty, jak wskazano w zawiadomieniu o uchyleniu zajęcia rachunku bankowego z dnia [...] listopada 2015 r. Zawiadomienie o uchyleniu zajęciu nie jest rozstrzygnięciem, lecz czynnością dokonywaną w toku egzekucji, celem poinformowania dłużnika zajętej wierzytelności o zakończeniu realizacji zajęcia. Zawiadomienie to nie stanowi zatem dowodu na wykonanie przez zobowiązanego dochodzonego obowiązku, który jak wyjaśniono już wcześniej nie został wykonany w całości. W ocenie organu niezasadny jest również zarzut, że zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego nie odnosi się do zgłoszonego zarzutu wykonania egzekwowanego obowiązku. W sprawie nie doszło do całkowitej realizacji należności wynikającej z decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Nie zaistniała przesłanka wykonania obowiązku, zatem zasadnie odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego, co jest zgodne ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami prawa. W skardze do tut. Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienie stwierdzając, że orzeczenie narusza prawo, bowiem całkowicie abstrahuje od okoliczności faktycznych, które były podstawą wniosku o takie umorzenie a z których wynikało, że egzekwowane zobowiązanie nie istnieje gdyż wygasło. Dodał, że mimo iż w treści uzasadnienia postanowienia, jak też we wniosku wierzyciela o umorzenie egzekucji nie ma mowy o prawnych i faktycznych podstawach umorzenia, to w świetle stwierdzonych okoliczności jest bezsporne, że taką przyczyną było spełnienie w egzekucji obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego objętego decyzją z [...] kwietnia 2014 r. przez zobowiązanego. Podstawowym tego dowodem jest zawiadomienie organu egzekucyjnego o uchyleniu zajęcia z [...] listopada 2015 r. (data zapłaty długu), w którym stwierdzone explicite, że zajęcie uchyla się na wniosek wierzyciela z powodu zapłaty (kopia zawiadomienia wraz z dowodem zapłaty długu w aktach organu). Zapłata długu i oświadczenie woli wierzyciela o przyjęciu zapłaty ma skutek wygaszający zobowiązanie i kończący postępowanie ze względu na wykonanie obowiązku egzekucyjnego. Jednocześnie oznacza to, iż tytuł wykonawczy został skonsumowany tracąc swój byt w obrocie prawnym. Skarżący skonstatował, iż w tym konkretnym przypadku mamy do czynienia z przesłanką określoną w przepisie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy, przewidującą konieczność umorzenia postępowania. Nie sposób bowiem przyjąć za prawnie dopuszczalne prowadzenie egzekucji tego samego świadczenia dwukrotnie, na podstawie dwóch różnych tytułów, w sytuacji, gdy już raz zostało ono w jednym z tych postępowań zaspokojone. Skarżącemu trudno zgodzić się z uzasadnieniem organu odwoławczego, w którym wyjaśnia on, że tytuł wykonawczy obarczony był błędem w zakresie ustalenia w nim okresu naliczenia odsetek, i że implicite błąd ten stanowił podstawę do ponownego rozliczenia długu skarżącego i wszczęcia kolejnej egzekucji. Takie stanowisko jest wyrazem akceptacji poglądu, że organy podatkowe za błędy nie odpowiadają, że nie są związane własnymi orzeczeniami, mogą je w każdym czasie i okolicznościach dowolnie zmieniać. Skarżący nie widzi podstawy prawnej do takiego postępowania i uważa, iż stanowi ono przejaw samowoli wierzycielskiego organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie będące przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) z dnia [...] grudnia 2016 r., mocą którego organ ten utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. odmawiającego stronie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia 2016 r. obejmującego zaległy podatek VAT za okres od [...] października do [...] grudnia 2010 r. Zdaniem skarżącego, składającego wniosek w dniu [...] lipca 2016r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego – obowiązek egzekucyjny został wykonany, o czym świadczy fakt, że o umorzenie ww. postępowania wystąpił wierzyciel. Zdaniem strony taki wniosek jest w aktach i nie ma w nim mowy o prawnych i faktycznych podstawach umorzenia, a to w opinii strony oznacza, że powodem tym było wykonanie obowiązku. Strona wskazała na zawiadomienie organu egzekucyjnego o uchyleniu zajęcia z [...] listopada 2015 r. (gdzie w treści wskazano, że powodem jest zapłata długu). To zdaniem strony świadczy o zapłaceniu należności i o wygaśnięciu zobowiązania. Zdaniem organu, umorzenie nastąpiło zgodnie z art. 59 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej istotnie na wniosek wierzyciela , jednak powodem był fakt wykrycia błędu w dacie, od której naliczano odsetki a nie jak twierdzi strona zapłata długu. W tytule wykonawczym z dnia [...] lutego 2015 r. wskazano, że odsetki nalicza się od dnia [...] maja 2014 r., gdy prawidłową datą jest dzień [...] stycznia 2011 r. Skarżący uznał, że nie można domagać się spełnienia obowiązku na podstawie dwóch tytułów wykonawczych w sytuacji, gdy uregulowano zadłużenie i mimo tego ponownie wszczęto postępowanie egzekucyjne. Zdaniem strony organy powinny odpowiadać za swoje błędy. Przystępując do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy należy wskazać, że wbrew stwierdzeniu strony, obowiązek wynikający z pierwotnego tytułu wykonawczego nie został wypełniony w całości. Nie ma racji skarżący, że nie można wszcząć na nowo postępowania egzekucyjnego na podstawie nowego tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela. W tym miejscu należy przywołać tezę z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 4 lutego 2015 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 945/14, w którym sformułowano następującą tezę: " Postępowanie egzekucyjne, które umorzone zostało z przyczyny określonej w art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. można ponownie wszcząć na podstawie nowego tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela". Podobnie orzekł WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie I SA/Ol 123/08. Zatem możliwe jest wystawienie na nowo tytułu wykonawczego w sytuacji takiej jak w niniejszej sprawie, gdy cała dochodzona należność z tytułu podatku VAT za rok 2010 nie została zapłacona. Należy powtórzyć, że należność wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] kwietnia 2014 r. o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako wspólnika za zaległości O. A.. H., I.. B. Spółka jawna z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę od tej zaległości naliczonymi do dnia wydania przedmiotowej decyzji w kwocie [...]zł. Bezspornie w sprawie ustalono błędną datę naliczania odsetek za zwłokę, jaką wpisano w tytule wykonawczym z dnia [...] lutego 2015 r., gdzie wskazano, że odsetki nalicza się od dnia [...] maja 2014 r., gdy tymczasem prawidłową datą jest dzień [...] stycznia 2011 r. To oznacza, że organ wierzycielski zasadnie złożył wniosek o umorzenie egzekucji, a następnie wystawił kolejny tytuł wykonawczy, gdyż do zapłaty pozostała kwota [...]zł i odsetki w kwocie [...]zł. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. E. Kruppik-Świetlicka L. Kleczkowski U. Wiśniewska