I SA/Bd 203/09

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-01-24

Skład orzekający: Dariusz Dudra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest zmienienie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o odmowie przyznania prawa pomocy na podstawie art. 165 p.p.s.a. w sytuacji braku zmiany okoliczności sprawy?
Ratio decidendi
Zmiana postanowienia niekończącego postępowania, w tym dotyczącego przyznania prawa pomocy, może nastąpić wyłącznie w przypadku zmiany okoliczności sprawy, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia. W braku wykazania takiej zmiany, sąd nie ma podstaw do zmiany prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Po oddaleniu skargi przez WSA w Bydgoszczy, skarżący wielokrotnie wnioskował o przyznanie prawa pomocy, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioski te były kolejno odrzucane przez sąd i referendarza sądowego. Skarżący podnosił, że jego sytuacja finansowa nie pozwala na opłacenie pełnomocnika, wskazując na brak regularnych dochodów i trudności w znalezieniu prawnika za proponowane wynagrodzenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 kwietnia 2010 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki postanawia: oddalić wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 kwietnia 2010r. Wyrokiem z dnia 08 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki . W dniu 29 stycznia 2010r. wraz ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 20 stycznia 2010r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od powyższego postanowienia pismem z dnia 09 lutego 2010r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy sprzeciw. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Następnie postanowieniem z dnia 23 czerwca 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę kasacyjną, sporządzoną przez J. S. osobiście. Od powyższego postanowienia strona złożyła zażalenie, które postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił. W zażaleniu na odrzucenie ww. zażalenia strona ponowiła swoją prośbę o przyznanie prawa pomocy. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 19 września 2010r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, postanowieniem z dnia 03 grudnia 2010r. sygn. akt I SA/Bd 203/09 referendarz sądowy WSA w Bydgoszczy oddalił przedmiotowy wniosek. W dniu 27 grudnia 2010r. J. S. wniósł sprzeciw od w/w postanowienia. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że wpłata od Społecznego Towarzystwa Edukacyjnego była końcowym rozliczeniem i w tym roku wpłaty już nie wystąpią. Ponadto w ocenie strony, oderwane od rzeczywistości jest ustalenie referendarza co do kosztów pomocy adwokackiej w sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej. Skarżący podkreślił, że nie znalazł w Bydgoszczy prawnika, który zgodziłby się sporządzić i wnieść skargę kasacyjną za wynagrodzeniem w kwocie 219 zł. Dalej wyjaśnił, że jest w stanie ponieść koszty opłaty sądowej, nie stać go jednak na opłacenie adwokata czy też radcy prawnego za sporządzenie skargi kasacyjnej. W związku z powyższym skarżący wniósł o ustanowienie pełnomocnika do opracowania i wniesienia skargi kasacyjnej tym bardziej, że w jego sprawie odnalezione zostały nowe dowody. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wniosek o przyznanie prawa pomocy jest kolejnym (drugim) wnioskiem o przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Stąd przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika należy potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 kwietnia 2010r. w tym zakresie. Zgodnie z powołanym wyżej artykułem, zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy. Pod pojęciem "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, jednakże muszą to być takie zmiany okoliczności, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Tymczasem oceniając dane przedstawione przez skarżącego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, który wpłynął do Sądu w dniu 13 października 2010r. stwierdzić należy, że jego sytuacja nie uległa zmianie. Dodatkowa okoliczność, na którą powołuje się strona w sprzeciwie, dotycząca wpłaty od Społecznego Towarzystwa Edukacyjnego, stanowiącej ostateczne rozliczenie i fakt, że w kolejnym roku wpłaty z tego tytułu już nie wystąpią, w ocenie Sądu, nie powoduje pogorszenia jego sytuacji finansowej do tego stopnia, żeby uzasadnionym było przyznanie stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że jak wynika z przedłożonych przez skarżącego wyciągów bankowych z okresu 3 miesięcy, tj. sierpnia, września i października 2010r., wpłata z tego tytułu wystąpiła tylko jeden raz w dniu 27 września 2010r. (w wysokości 110,92 zł), a zatem nie były to wpłaty regularne, których brak mógłby wpłynąć na pogorszenie sytuacji materialnej strony. Instytucja przewidziana w art. 165 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie służy do ponownego rozpatrzenia argumentów strony przedstawionych w trakcie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, lecz do umożliwienia zmiany postanowień niekończących sprawy (w tym postanowień w przedmiocie przyznania prawa pomocy), w przypadku gdy okoliczności sprawy uległy zmianie, powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego postanowienia do zmienionej sytuacji. W przypadku braku wykazania, iż okoliczności sprawy uległy zmianie art. 165 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie daje podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy (por. post. NSA z dnia 22 sierpnia 2008r. sygn. akt I FZ 298/08). To, iż skarżący inaczej ocenia swoją sytuację niż sąd administracyjny rozpatrujący jego poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie stanowi przesłanki do zmiany wcześniejszego rozstrzygnięcia w tym zakresie. Podkreślić należy, że skarżący w sprzeciwie zawarł już tylko wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, czym zmienił zakres żądania, obejmujący pierwotnie zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. A zatem ponownej ocenie Sądu podlegała jedynie kwestia uchylenia zaskarżonego postanowienia Sądu w części ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jako prawo pomocy w zakresie częściowym. Jednakże Sąd nie znalazł przesłanek do zmiany zaskarżonego postanowienia w tym zakresie. Dodać należy, że za odmową uwzględnienia żądania skarżącego przemawia również stwierdzenie zawarte w zażaleniu z dnia 19 września 2010r., mianowicie: "W niniejszym zażaleniu ponawiam również prośbę o przyznanie mi prawa pomocy na podstawie wcześniej przekazanych dokumentów, które nie utraciły aktualności". Ponadto skarżący do ww. zażalenia załączył kopię pisma w sprawie pomocy prawnej z dnia 04 stycznia 2010r., które było już przedmiotem oceny Sądu. A zatem strona sama przyznaje, że jej sytuacja materialna nie uległa zmianie. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło