I SA/Bd 210/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 marca 2014 r. sprawy ze skargi H.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz H.W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. ustalił H. W. (skarżąca) wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieujawnionych źródeł przychodów za 2004 r. w kwocie 222.125 zł. Skarżąca wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Po rozpatrzeniu tego wniosku, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze treść art. 162 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm., dalej jako O.p.) uznał, że skarżąca nie wykazała braku winy w niedopełnieniu obowiązku. Stwierdził wprawdzie, że skarżąca powołała się na schorzenia o charakterze depresyjnym, które uniemożliwiły jej odbiór korespondencji, jednak podnoszone okoliczności nie stanowiły, w ocenie organu, zdarzenia nagłego, uniemożliwiającego dokonanie określonej czynności prawnej. Zdaniem Dyrektora, powyższej oceny nie zmieniły przedłożone przez skarżącą w trakcie postępowania dokumenty medyczne. Dalej organ zwrócił uwagę, że stan zdrowia nie przeszkodził skarżącej w podejmowaniu takich czynności, jak: osobiste stawienie się w urzędzie skarbowym celem zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją, samodzielne sporządzanie pism, jak również udzielenie pełnomocnictwa, zmiana miejsca zamieszkania. Zdaniem organu, niechęć do opuszczania mieszkania nie wykluczała możliwości odbioru korespondencji kierowanej na adres miejsca zamieszkania. Skarżąca mając świadomość prowadzonego wobec niej postępowania, przy dochowaniu chociaż minimum dbałości o swoje sprawy, powinna była podjąć kroki zapewniające prawidłową ochronę swoich interesów. Brak wymaganej staranności nie pozwolił organowi na stwierdzenie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej. W skardze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie: - art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 162 § 1 O.p., poprzez ustalenia, co do stanu zdrowia nie na okres, w którym biegł termin do złożenia odwołania, ale na okres wcześniejszy; - art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 162 § 1 O.p., poprzez ustalenie, wbrew treści dokumentacji medycznej, że choroba miała charakter trwały oraz pominięcie okoliczności, że bezpośrednio przed rozpoczęciem i w trakcie biegu terminu do złożenia odwołania jej stan zdrowia uległ nadzwyczajnemu pogorszeniu; - art. 197 § 1 O.p., poprzez samodzielną ocenę dokumentacji medycznej, bez powołania biegłego; - art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., poprzez brak wskazania i uzasadnienia przyczyny, dla której informacje zawarte w przedłożonej dokumentacji medycznej nie zmieniły oceny rozpatrywanej sytuacji przez organ odwoławczy; - art. 162 § 1 O.p., poprzez uznanie, że nasilenie objawów depresyjnych nie uprawdopodabnia w wystarczającym stopniu braku zawinienia w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wyrokiem z dnia 17 października 2011 r. sygn. akt I SA/Bd 519/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Sąd I instancji powołał się na art. 162 § 1 i § 2 O.p. i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zdaniem Sądu I instancji, organ podatkowy zasadnie uznał, że okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu nie mogą stanowić podstawy do uznania, że skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu. Odnosząc się do zarzutu pominięcia faktu znacznego nasilenia choroby skarżącej, Sąd I instancji stwierdził, iż w informacji o przebiegu stwierdzono, że w okresie od dnia 12 sierpnia 2010 r. skarżąca leczy się psychiatrycznie z rozpoznaniem ciężkiej depresji, co miałoby skutkować, m.in. paniką przed odbieraniem i prowadzeniem korespondencji, brakiem psychofizycznym prowadzenia rozmów, brakiem kontaktu ze światem zewnętrznym. W związku z depresją skarżąca zażywała leki. Sąd zwrócił uwagę, że skarżąca będąc w stanie ciężkiej depresji była jednak w stanie: ustanowić pełnomocników, zawrzeć umowę sprzedaży przed notariuszem, sporządzić pismo do organu podatkowego. Sąd podkreślił, że w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania, tj. [...]r., skarżąca była u lekarza tylko raz w dniu 22 grudnia 2010 r., a w karcie choroby lekarz nie odnotował pogorszenia stanu zdrowia w stosunku do stanu poprzedniego. W ocenie Sądu I instancji, skarżąca mogła zatem odebrać decyzję podatkową z urzędu pocztowego. Zdaniem Sądu, trafnie także organ podatkowy podniósł, że choroba nie była chorobą nagłą. Zauważył, że skarżąca zaznaczyła, iż jej choroba w różnych okresach ulega nasileniu, jednak zdaniem Sądu nasilenia te nie były tego rodzaju, żeby nie mogła odebrać korespondencji. W ocenie Sądu, nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., ponieważ to skarżąca powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda, na którą się powołuje, była od niej niezależna i uniemożliwiła jej działanie, nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach. Według Sądu, niezasadne było też twierdzenie, że organ podatkowy powinien był przeprowadzić dowód z opinii biegłego na okoliczność stanu zdrowia skarżącej, zwłaszcza, że sam fakt jej choroby nie był w toku postępowania kwestionowany. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., gdyż w jego ocenie organ wskazał zasadnicze powody, dla których uznał, że uchybienie terminu nastąpiło z winy skarżącej. W skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie wyroku w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej jako p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1, w zw. z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p., poprzez oddalenie skargi mimo niewłaściwego zastosowania przez organ podatkowy powołanych wyżej przepisów postępowania i czynienie ustaleń, co do stanu zdrowia skarżącej, nie na okres, w którym biegł termin do złożenia odwołania, co powinno być istotą ustaleń faktycznych w sprawie, ale na okres wcześniejszy o kilka miesięcy; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1, w zw. z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p., poprzez oddalenie skargi mimo niewłaściwego zastosowania przez organ podatkowy powołanych wyżej przepisów postępowania i ustalenia, wbrew treści dokumentacji medycznej, że choroba skarżącej miała charakter trwały oraz pominięcia okoliczności, że bezpośrednio przed rozpoczęciem i w trakcie biegu terminu do złożenia odwołania, stan zdrowia skarżącej uległ nadzwyczajnemu pogorszeniu, co w istocie uniemożliwiło jego dochowanie; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 O.p., poprzez oddalenie skargi mimo niezastosowania przez organ podatkowy powołanego wyżej przepisu postępowania i dokonania przez organ samodzielnej oceny dokumentacji medycznej oraz twierdzeń skarżącej na temat jej stanu zdrowia i jego wpływu nie niemożność dochowania terminu do złożenia odwołania bez powołania biegłego dysponującego wiadomościami specjalnymi w tym zakresie; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 O.p., poprzez oddalenie skargi mimo niezastosowania przez organ podatkowy powołanego wyżej przepisu postępowania w wyniku błędnego uznania, że nasilenie objawów depresyjnych nie uprawdopodobnia w wystarczającym stopniu braku zawinienia skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu skarżąca wskazała m.in., że istotą sporu powinny być okoliczności dotyczące powodów braku złożenia odwołania w terminie, co zakreśla ramy czasowe. Zatem argumenty Sądu I instancji i organu podatkowego dotyczące przykładów aktywności skarżącej, mającej miejsce na kilka miesięcy przed upływem terminu do złożenia odwołania, są nietrafne i nie mogą przesądzać o ocenie zdarzeń i stanów mających miejsce znacznie później. Skarżąca podała, że w początkowym okresie brała czynny udział w postępowaniu podatkowym, ponieważ wszczęcie postępowania podatkowego nastąpiło w okresie poprawy stanu zdrowia, stąd też przejawiała w pierwszym jego etapie aktywność procesową. Podała, że wzmożony nawrót choroby nastąpił właśnie jesienią 2010 r., a wiec bezpośrednio przed spornym okresem. Skarżąca podniosła, że ocena jej stanu zdrowia w okolicach grudnia 2010 r. nie może opierać się na dokumentacji medycznej przedłożonej na rozprawie w dniu 5 października 2011 r., gdyż dotoczy ona stanu zdrowia na moment aktualny dla danego badania, a nie jednorodną diagnozę dla całego okresu choroby. Dalej skarżąca stwierdziła, że rozważania organu podatkowego, a w konsekwencji Sądu I instancji, dotyczące charakterystyki schorzenia, nasilenia objawów, ograniczają się do wyrażenia spekulacji i wyobrażeń na temat o charakterze wybitnie specjalistycznym. Zatem organ podatkowy nie był uprawniony do dokonania samodzielnych ocen i rozstrzygnięć, czym naruszył art. 197 § 1 O.p., opierając się na własnej nieprofesjonalnej ocenie dokumentacji medycznej oraz okoliczności podnoszonych przez skarżącą. Skarżąca przywołała orzeczenia sądów administracyjnych w zakresie oceny wpływu schorzeń o charakterze depresyjnym na element zawinienia w uchybieniu terminu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 178/12 uznał, że skarga kasacyjna jest zasadna. W uzasadnieniu podkreślił, iż zadaniem sądu administracyjnego I instancji jest kontrola pod względem legalności zaskarżonych do tego sądu aktów administracyjnych. W ramach tej kontroli sąd powinien zbadać, czy w świetle kryteriów określonych w art. 145 § 1 p.p.s.a. zaskarżony akt odpowiada prawu, zaś punktem odniesienia do jej przeprowadzenia jest zawartość tego aktu. Nie jest natomiast rolą sądu I instancji rozpatrującego skargę zastępowanie organu administracyjnego, poprzez uzupełnianie dokonanych przez niego ustaleń, przytaczanie nowych nie prezentowanych przez ten organ argumentów w sprawie czy też odnoszenie się do zastrzeżeń strony, co do których organ administracyjny nie odniósł się w ogóle, bądź uczynił to sposób dalece ogólnikowy. W ocenie NSA, wypowiedź Sądu I instancji zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku była w stosunku do treści postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej dalece bardziej rozbudowana, co samo w sobie nie byłoby wadą, gdyby nie fakt, że stanowiła ona w znacznym stopniu samoistną polemikę prawną z racjami skarżącej, dalece wykraczającą poza ocenę legalności tego postanowienia w kontekście jego rzeczywistej treści i zawartych w nim ustaleń i argumentów. Odnośnie do przytoczonego przez organ orzecznictwa, NSA stwierdził, iż stany faktyczne w nim przedstawione nie odpowiadają stanowi rozpoznawanej sprawy. NSA uznał, że nie do zaakceptowania było pozostające bez żadnej reakcji Sądu I instancji, całkowicie arbitralne i pozbawione jakiegokolwiek uzasadnienia stwierdzenie Dyrektora Izby Skarbowej, co do braku znaczenia dla dokonanej oceny, dostarczonej przez skarżącą, na wezwanie tego organu, dokumentacji lekarskiej. NSA uznał, że jeżeli dokumentacja ta, w ocenie organu podatkowego nie miała istotnie żadnego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, to organ ten zamiast powoływać się na orzeczenia, które dotyczą innych stanów faktycznych i jako takie nie mogą stanowić rzeczowego argumentu w sprawie, powinien pogląd swój uzasadnić. W ocenie NSA, jeżeli skarżąca wyjaśniała, że jej choroba ma podłoże depresyjne, że jest schorzeniem o zmiennym natężeniu objawów i właśnie nasilenie tych objawów mające miejsce pod koniec 2010 r., co miała potwierdzać dostarczona przez nią dokumentacja lekarska, to nie stanowi odniesienia się do tych wyjaśnień wskazywanie przez organ podatkowy na przejawy aktywności życiowej skarżącej mające często miejsce wiele miesięcy wcześniej. NSA za trafną uznał argumentację skarżącej o dokonywaniu ocen zachowań ludzi chorych w kategoriach zachowania ludzi zdrowych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że stanowisko organu podatkowego przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jest arbitralne, jednostronne i nie odnoszące się w rzeczowy sposób do wskazanych przez skarżącą przyczyn uchybienia terminu. Świadczy to o wadliwym przeprowadzeniu postępowania, w szczególności o błędnej ocenie dowodów. Niedostrzeżenie tych mankamentów przez Sąd pierwszej instancji czyni zasadnymi podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przez ten Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 162 § 1, w związku z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. Jednak w ocenie NSA zarzut odnoszący do niedostrzeżonego przez Sąd naruszenia przez organ podatkowy art. 197 § 1 O.p. jest zbyt daleko idący jest natomiast. Ponieważ w postępowaniu o przywrócenie terminu wymagane jest jedynie uprawdopodobnienie braku zawinienia w uchybieniu terminu, to brak było niezbędnej potrzeby korzystania z opinii osoby mającej wiadomości specjalne, na okoliczność stanu psychicznego, w jakim skarżąca znajdowała się w kluczowym okresie, tj. pod koniec 2010 r., w celu wykazania ponad wszelką wątpliwość, że uchybienie przez nią terminu było niezawinione (pomijając już realną możliwość sporządzenia takiej opinii). Najistotniejsze w ocenie NSA jest jednak to, że wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej organ podatkowy nie dokonywał samodzielnej oceny dokumentacji medycznej, lecz raczej dokumentację tę zignorował, co mogłoby stanowić podstawę do sformułowania zarzutu odnoszącego się do uzasadnienia wydanego przez ten organ postanowienia, czego jednak w rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie uczyniono. Do dokumentacji tej odniósł się natomiast w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji, w dużo bardziej szczegółowy sposób przeanalizował zebrane w sprawie dowody, jednakże wnioski, sposób dowodzenia oraz dobór argumentów były jednostronne. NSA podniósł, że Sąd I instancji stwierdził, że tak naprawdę nasilenie choroby wystąpiło od sierpnia do grudnia 2010 r., przy czym termin początkowy nasilenia tej choroby należałoby przesunąć, co najmniej dwa miesiące wcześniej. Jak wynikało z dalszych wywodów Sądu, przyjęcie takiego założenia służyło dowodzeniu, iż w owym czasie skarżąca wykazywała cały szereg przejawów aktywności życiowej, a więc nie miała, aż takich problemów w kontaktach ze światem zewnętrznym. Wprawdzie Sąd dwukrotnie podkreślił fakt, iż skarżąca w okresie otwartym do złożenia odwołania "tylko raz była u lekarza", nie sprecyzował jednak, jaki wniosek należy z tego faktu wyciągnąć oraz ile wizyt lekarskich w tym czasie świadczyłoby na korzyść skarżącej. Zupełnie chybione i bezcelowe są szczegółowe dociekania Sądu odnoszące się do materiałów złożonych przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie w dniu 5 października 2011 r., kwestionujące, m.in. wizytę skarżącej w dniu 22 grudnia 2010 r. u lekarza psychiatry. NSA zgodził się z oceną Sądu I instancji, iż z akt sprawy nie wynika, aby psychiatra podczas wizyty skarżącej w dniu 29 listopada 2010 r. udzielił skarżącej słownej informacji, że jest ona w ciężkiej depresji - skądinąd Sąd analizując akta sprawy zdawał sobie sprawę, że zważywszy na charakter pisma lekarza, z dokonanego przez niego wpisu w karcie choroby da się jedynie odczytać wskazaną w ostatnim jego wersie, nazwę przepisanego leku - ale nie towarzyszy temu sprecyzowanie stanowiska Sądu, czy w związku z tym kwestionuje, iż skarżąca na taką chorobę cierpiała. Reasumując NSA uznał, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie dostarczyło argumentów przemawiających za uznaniem, iż zaskarżone do tego Sądu postanowienie organu podatkowego nie uchybiało, w zakresie omówionym już wcześniej, przepisom wiążącej ten organ procedury, których to uchybień Sąd I instancji z naruszeniem wskazanego w skardze kasacyjnej art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., nie dostrzegł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponieważ w sprawie zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 178/12), zastosowanie ma art. 190 p.p.s.a.. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny i nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. WSA wyjaśnia, że na mocy art. 190 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny przy ponownym rozpoznawaniu danej sprawy jest związany wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny zarówno w zakresie prawa materialnego jak i przepisów postępowania, przy czym ocena ustaleń faktycznych jest pochodną oceny wykładni (a w konsekwencji zastosowania) przepisów postępowania. Przez ocenę prawną, o której mowa w przepisie art. 190 p.p.s.a., należy rozumieć osąd odnośnie do prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa, tak materialnego, jak i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., podlegają zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 tej ustawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego: - Sąd I instancji nie dostrzegł, że stanowisko organu jest arbitralne i nie odnosi się w rzeczowy sposób do wskazanych przez skarżącą przyczyn uchybienia terminu, tj. historii jej choroby depresyjnej, a to czyni zasadnymi podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przez ten Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 162 § 1, w związku z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p., - zbyt daleko idący jest zarzut odnoszący do niedostrzeżonego przez Sąd naruszenia przez organ podatkowy art. 197 § 1 O.p., ponieważ w postępowaniu o przywrócenie terminu wymagane jest jedynie uprawdopodobnienie braku zawinienia w uchybieniu terminu, a zatem opinia biegłego nie była potrzebna, - ocena dokumentacji medycznej dokonana przez Sąd (a niedokonana w ogóle przez organ podatkowy) była jednostronna i arbitralna, - chybione i bezcelowe są szczegółowe dociekania Sądu odnoszące się do materiałów złożonych przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie w dniu 5 października 2011 r., kwestionujące, m.in. wizytę skarżącej w dniu 22 grudnia 2010 r. u lekarza psychiatry. Organ ocenił, że depresja, na jaką powoływała się skarżąca, nie jest wystarczającym argumentem uzasadniającym niepodjęcie przez nią działań w postępowaniu. W ocenie Sądu, choroba skarżącej charakteryzuje się brakiem stałego, określonego stanu przez cały czas jej trwania. Zatem powoływanie się organu na fakt, że w pewnych okresach skarżąca dokonywała działań, takich jak osobiste stawienie się w urzędzie skarbowym, samodzielne sporządzanie pism, udzielenie pełnomocnictwa, zamiana miejsca zamieszkania, nie jest przesądzające o tym, że była w stanie wykazać taką aktywność przez cały czas trwania choroby. Organ opierając się na aktywnościach skarżącej stwierdził, że była ona zdolna do wniesienia odwołania w terminie. Sąd natomiast, powołując się na zasady doświadczenia życiowego stwierdza – odmiennie niż zrobił to organ – że przejawy aktywności wcale nie muszą oznaczać braku problemów psychicznych i braku gotowości do podejmowania działań, jaka charakteryzuje zdrowego człowieka. Skoro skarżąca wskazała na dokumentację choroby (d.: k. 261-268 akt administracyjnych), to organ powinien był ocenić, czy te problemy są elementami składowymi depresji, na jaką się powołuje. Należało także zbadać, czy depresja skarżącej to choroba o stałym, czy też zmiennym przebiegu. Ponadto określenie przez organ, że depresja ma stały charakter, zatem nie jest zdarzeniem nagłym, nie jest zgodne z wiedzą ogólną dotyczącą chorób psychicznych, gdyż choroba występująca w sprawie przejawia się skrajnie wręcz zróżnicowanym przebiegiem. W ocenie Sądu, chociaż charakter choroby skarżącej nie wyklucza podejmowania działań, to należy mieć na uwadze – czego organ nie zauważył – że epizody depresyjne mogą się nasilać i wtedy osoba chora nie jest w stanie funkcjonować oraz wykonywać obowiązków, jakie dla zdrowego człowieka nie stanowią problemów. Nie można zarzucać braku staranności osobie, która ze względu na chorobę nie jest w stanie wykonywać wielu podstawowych czynności życia społecznego. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że skarżąca przedstawiła okoliczności, które mogły mieć wpływ na nie wniesienie odwołania w terminie i były przez nią niezawinione, a organ tego nie ocenił zatem naruszył art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 w zw. z art. 162 § 1 O.p., Choroba depresyjna występuje w różnych formach i nasileniach, zatem należy mieć na względzie, że czas do wniesienia odwołania mógł być okresem, w którym stan skarżącej był znacznie pogorszony. Biorąc pod uwagę powyższe, organ musi ponownie rozpatrzyć zażalenie na postanowienie z dnia [...] r., nr [...]. Na koniec WSA wskazuje, że w ponownie toczącym się postępowaniu, organ powinien przeanalizować dokumentację medyczną przedstawioną przez skarżącą. Mając na względzie powyższe, a także art. 152 i 200 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, orzeczono jak w sentencji. I. Najda-Ossowska M. Łent U. Wiśniewska