I SA/Bd 210/22
WyrokWSA w Bydgoszczy2022-05-18
Skład orzekający: Leszek Kleczkowski, Agnieszka Olesińska, Tomasz Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone z powodu przedawnienia zobowiązań podatkowych, jeśli skarżąca twierdzi, że nie otrzymała odpisów tytułów wykonawczych i zawiadomień o zastosowanych środkach egzekucyjnych, a organy egzekucyjne stosowały doręczenia zastępcze?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy egzekucyjne prawidłowo zastosowały środki egzekucyjne, które przerwały bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Doręczenia zastępcze, dokonane zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, wywołały skutki prawne doręczenia adresatowi, a skarżąca konsekwentnie posługiwała się adresem, pod którym dokonywano doręczeń, co potwierdzały dokumenty urzędowe.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia zobowiązań podatkowych, twierdząc, że nie otrzymała odpisów tytułów wykonawczych ani zawiadomień o zastosowanych środkach egzekucyjnych. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, wskazując na skuteczne zastosowanie środków egzekucyjnych, w tym zajęcia nieruchomości, które przerwały bieg terminu przedawnienia. Organy argumentowały, że doręczenia, w tym zastępcze, były prawidłowe, a skarżąca konsekwentnie posługiwała się adresem, pod którym dokonywano doręczeń.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. O.-S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. nad N. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku J. O.-S. (dalej także Skarżąca), na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] obejmujących zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do grudnia 2014 r. i za styczeń, luty, marzec, kwiecień, lipiec i sierpień 2015 r. oraz na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego w wysokości 19% pobieranego od dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej za 2014 r.
W toku postępowania egzekucyjnego, pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. Skarżąca wniosła o umorzenie zobowiązań podatkowych objętych tytułami egzekucyjnymi wskazanymi w piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r. (zajęcie nieruchomości). Wskazała również, że nie posiada żadnych ruchomości, nadpłat podatków oraz rachunków bankowych, w związku z czym nie mogło dojść do skutecznego zajęcia egzekucyjnego.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. zakwalifikował podanie jako skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu nieruchomości i postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. skargę oddalił. W uzasadnieniu organ egzekucyjny stwierdził, że czynność egzekucyjna została przeprowadzona w sposób prawidłowy, zgodnie z przepisami prawa.
Na powyższe postanowienie Skarżąca w dniu [...] lipca 2021 r. złożyła zażalenie. Uzasadniając wniesiony środek zaskarżenia Skarżąca stwierdziła, że wniosek z dnia [...] czerwca 2021 r. został źle odczytany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. który należało potraktować jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia obowiązku. W związku z tym, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie podania z dnia [...] czerwca 2021 r. jako wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. W uzasadnieniu organ egzekucyjny stwierdził, że na skutek zastosowanych środków egzekucyjnych bieg terminu przedawnienia został wielokrotnie przerwany zgodnie z art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.), w związku z tym zobowiązania podatkowe objęte wskazanymi tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu.
W zażaleniu na to postanowienie Skarżąca stwierdziła, iż nie została powiadomiona o dokonanych zajęciach egzekucyjnych, w związku z tym nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. W ocenie Skarżącej, oznacza to, że dochodzone zobowiązania uległy przedawnieniu.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż część tytułów wykonawczych została doręczona przez pracownika organu egzekucyjnego J. O., który nie jest zobowiązanym w przedmiotowej sprawie. W związku z tym należało ustalić czy egzekucja prowadzona na podstawie tych tytułów wykonawczych została prawidłowo wszczęta, a co za tym idzie czy zastosowano skutecznie środki egzekucyjne przerywające bieg terminu przedawnienia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ stwierdził, że tytuły wykonawcze doręczane były zobowiązanej oraz pełnomocnikowi. W przypadku natomiast nieobecności adresata tytuły doręczane były w trybie art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) – dalej "k.p.a." – dorosłemu domownikowi - J. O.. W jednym przypadku zastosowanie miał przepis art. 46 § 2 k.p.a. zgodnie z którym, jeżeli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego uczynić, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo i przyczynę braku podpisu. W związku z tym, zdaniem organu, egzekucja została prawidłowo wszczęta. Organ egzekucyjny stwierdził również, że na skutek zastosowanych środków egzekucyjnych bieg terminu przedawnienia został wielokrotnie przerwany zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, w związku z tym zobowiązania podatkowe objęte wskazanymi tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu.
W zażaleniu na to postanowienie Skarżąca podniosła, że nie otrzymała odpisów tytułów wykonawczych ani zajęć wierzytelności. W związku z tym w jej ocenie, zajęcie nieruchomości nastąpiło po pięcioletnim okresie, w którym doszło do przedawnienia obowiązku.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego stanowi wyjątek od zasady, bowiem organ egzekucyjny ma obowiązek dążenia do wyegzekwowania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Organ podał, że w piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r. Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.) – dalej "u.p.e.a." – z powodu wygaśnięcia obowiązku na skutek przedawnienia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że przesłanka ta nie została spełniona. Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z akt sprawy w przedmiotowych postępowaniach egzekucyjnych zostały skutecznie zastosowane środki egzekucyjne, które przerwały bieg terminu przedawnienia obowiązków objętych tytułami wykonawczymi nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].
Organ przedstawił zastosowane do poszczególnych tytułów wykonawczych środki egzekucyjne przerywające bieg terminu przedawnienia i wyjaśnił, że ostatnim skutecznym środkiem egzekucyjnym zastosowanym do każdego z ww. tytułów wykonawczych było dokonane w dniu [...] czerwca 2021 r. zajęcie nieruchomości. Wezwanie zostało doręczone dorosłemu domownikowi w trybie art. 43 k.p.a. w dniu [...] czerwca 2021 r. Oznacza to, że zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia biegnie na nowo od dnia [...] czerwca 2021 r. Organ wyjaśnił, że termin przedawnienia dla przedmiotowych zaległości upłynie zatem najwcześniej z dniem [...] czerwca 2026 r. (o ile w sprawie nie zostaną zastosowane kolejne środki egzekucyjne). W związku z tym, w ocenie Dyrektora, nie ma podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia obowiązku.
Odnosząc się do zarzutu niedoręczenia Skarżącej tytułów wykonawczych organ stwierdził, iż jest on nieuzasadniony. Z akt sprawy wynika, że tytuł wykonawczy nr [...] został doręczony Skarżącej w dniu [...] maja 2015 r., tytuł wykonawczy nr [...] został uznany za doręczony jej w trybie art. 46 § 2 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego uczynić, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo i przyczynę braku podpisu. Tytuły wykonawcze nr [...], [...] oraz [...] zostały odebrane przez osobę upoważnioną do odbioru korespondencji E. N.. Pozostałe tytuły wykonawcze zostały doręczone w trybie art. 43 k.p.a. dorosłemu domownikowi.
Dyrektor podkreślił, że organ egzekucyjny ponownie rozpoznając sprawę wykazał prawidłowość doręczenia odpisów tytułów wykonawczych oraz wyjaśnił, iż J. O., będący pełnomocnikiem Skarżącej, był również dorosłym domownikiem. Świadczą o tym zwrotne potwierdzenia odbiorów znajdujące się w aktach sprawy oraz pełnomocnictwa z dnia [...] sierpnia 2020 r. oraz z dnia [...] lipca 2021 r., w którym wskazano adres pełnomocnika tożsamy z miejscem zamieszkania Skarżącej.
Organ wyjaśnił również, że odpisy tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...], [...] oraz [...] zostały doręczone dorosłemu domownikowi przez pracownika organu egzekucyjnego zgodnie z art. 39 k.p.a., który stanowi, że organ doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy prawo pocztowe przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Oznacza to, że doręczenie zastępcze może mieć miejsce zarówno w przypadku dokonania doręczenia za pośrednictwem poczty, jak i innych podmiotów przewidzianych w przepisach prawa. Możliwe jest zatem doręczenie odpisu tytułu wykonawczego w trybie doręczenia zastępczego określonego w art. 43 k.p.a. tj. do rąk dorosłego domownika, o ile doręczenie następuje z zachowaniem warunków przewidzianych w tym przepisie (doręczenie na aktualny adres, stwierdzenie nieobecności adresata w mieszkaniu, pokwitowanie przyjęcia pisma przez dorosłego domownika oraz zobowiązanie się tej osoby do oddania pisma adresatowi). W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie warunki te zostały spełnione. W części H wskazanych tytułów wykonawczych w rubryce: "Czytelny podpis otrzymującego" osoba odbierająca podpisała się imieniem i nazwiskiem. Obok podpisu widnieje adnotacja: "Przekaże córce". Mając na względzie wskazane okoliczności, zdaniem organu, doręczenie zastępcze odpisów tytułów wykonawczych było skuteczne.
Dyrektor wskazał, że zawiadomienia o zajęciach wierzytelności oraz zajęcie nieruchomości zostały prawidłowo doręczone J. O., który jak wykazano powyżej był dorosłym domownikiem, jak również pełnomocnikiem Skarżącej.
Organ stwierdził, że ponieważ doręczenie zastępcze wywołuje takie same skutki, jak doręczenie adresatowi do rąk własnych, za bezzasadny uznać należało podniesiony w zażaleniu zarzut nieprzerwania biegu terminu przedawnienia z powodu braku zawiadomienia zobowiązanego o zastosowanych środkach egzekucyjnych.
Ponadto, zdaniem organu, bezpodstawne są twierdzenia dotyczące braku jakiegokolwiek majątku, który podlegałby zajęciu. Z akt niniejszej sprawy wynika, że w toku prowadzonych postępowań dokonywano m.in. wpłat pieniędzy, egzekucję skierowano także do wierzytelności z tytułu umowy najmu, czy wynagrodzenia za pracę.
W związku z powyższym, organ odwoławczy stwierdził, że należności objęte wskazanymi tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu. Zatem nie została spełniona przesłanka z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., w brzmieniu sprzed nowelizacji.
W skardze do tut. Sądu Skarżąca stwierdziła, że adres wskazany w nagłówku pisma - ul. [...] w N. to miejsce jej zameldowania. Natomiast adres zamieszkania to ul. [...] w N. W związku z tym, nie jest prawdą, że J. O. był domownikiem, gdyż Skarżąca z nim nie mieszkała.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest ocena prawidłowości stanowiska organu egzekucyjnego, dotyczącego odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] obejmujących zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do grudnia 2014 r. i za styczeń, luty, marzec, kwiecień, lipiec i sierpień 2015 r. oraz na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego w wysokości 19% pobieranego od dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej za 2014 r. Zdaniem Skarżącej postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone ze względu na brak doręczenia tytułów wykonawczych będących podstawą prowadzenia egzekucji.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070 ze zm.), do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie i dlatego zastosowanie znajdują przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed dniem [...] lipca 2020 r.
Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał,
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego,
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Powyższy przepis enumeratywnie określa przesłanki stanowiące podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wystąpienie którejkolwiek z nich oznacza konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodzić się należy z organem, że żadna z wymienionych wyżej sytuacji nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie.
Przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego przewidziana w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. odnosi się także do przedawnienia zobowiązania podatkowego, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2018 r., sygn. akt II FSK 141/18).
Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednocześnie stosownie do treści art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia szczegółowo wykazał, w odniesieniu do każdego z 14-tu tytułów wyżej wymienionych wykonawczych, których niniejsza sprawa dotyczy, jakie środki egzekucyjne były stosowane wraz z podaniem dat doręczenia zawiadomień o ich zastosowaniu oraz trybu, w jakim te doręczenia nastąpiły.
Jak wskazał organ ostatnim skutecznie zastosowanym środkiem egzekucyjnym do każdego z ww. tytułów wykonawczych było dokonane w dniu [...] czerwca 2021 r. zajęcie nieruchomości. Wezwanie zostało doręczone dorosłemu domownikowi w trybie art. 43 k.p.a. w dniu [...] czerwca 2021 r. Oznacza to, że zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia biegnie na nowo od dnia [...] czerwca 2021 r. Termin przedawnienia dla przedmiotowych zaległości upłynie zatem najwcześniej z dniem [...] czerwca 2026 r. (o ile w sprawie nie zostaną zastosowane kolejne środki egzekucyjne). W związku z tym, nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia obowiązku.
Zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Jak wynika z akt sprawy, na co wskazano w postanowieniach wydanych przez organy obu instancji, korespondencja w toku postępowania egzekucyjnego była doręczana do rąk osoby upoważnionej – E. N. bądź pełnoletnich domowników: J. O. lub A. O., (w jednym przypadku sama Skarżąca odmówiła potwierdzenia odbioru tytułu wykonawczego - por. k. 63-v. akt admin.). W aktach sprawy znajduje się szereg pism odebranych w ten właśnie sposób. S. podpis na zwrotnym potwierdzeniu osoba odbierająca pismo podejmuje się oddania pisma adresatowi, którym jest Skarżąca. Dlatego, w świetle art. 43 k.p.a. mającego zastosowanie w sprawie w związku z art. 18 u.p.e.a., pisma te uważa się za skutecznie doręczone.
Jak się bowiem wskazuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym "przewidziana w art. 43 k.p.a. zastępcza forma doręczenia rodzi domniemanie prawne, a mianowicie, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako dorosły domownik, która pokwitowała odbiór, przyjęła je w celu oddania adresatowi. W konsekwencji przyjmuje się, że pismo zostało doręczone adresatowi. Dowodem na to jest dokument urzędowy w postaci prawidłowo wypełnionego przez pracownika operatora pocztowego zwrotnego potwierdzenia odbioru. Dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on zatem z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Nie jest zatem możliwe odrzucenie, bez przeprowadzenia przeciwdowodu, istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. Natomiast nieuznanie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym stanowiłoby naruszenie prawa procesowego" (por. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 134/20, publ. CBOSA – wraz z powołaną tam literaturą). Ponadto Sąd ten trafnie wskazał, że skoro strona skarżąca, poza pisemną argumentacją zawartą w skardze, nie przedłożyła żadnego dowodu prowadzącego do obalenia domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego – zwrotnego potwierdzenia odbioru – to organ administracji nie miał obowiązku poszukiwać dalszych dowodów potwierdzających jej twierdzenia w tym zakresie.
Istotą zarzutów Skarżącej podnoszonych w skardze są nieprawidłowości w doręczeniu tytułów wykonawczych oraz zawiadomień o zastosowanych środkach egzekucyjnych, których to doręczeń w jej ocenie organ egzekucyjny dokonywał pod niewłaściwym adresem – ul. [...] w N. W skardze dodatkowo Skarżąca podała, że mieszkała przy ul. [...] w N. który organ znał dokonując wpisu hipoteki przymusowej.
W ocenie Sądu należy zgodzić się z organem, że doręczanie korespondencji pod adres ul. [...] w N. było prawidłowe. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej trafnie zauważa, że Skarżąca konsekwentnie posługiwała się tym adresem w toku postępowania, co więcej nie podaje nigdzie adresu wymienionego w skardze. W myśl art. 63 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w okresie istotnym z punktu widzenia kwestionowanych przez Skarżącą doręczeń, podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. W literaturze prezentowany jest pogląd, że "(...) Adres wskazany w podaniu musi być adresem zamieszkania lub siedziby wnoszącego podanie. Wskazanie w podaniu tak rozumianego adresu jest konieczne, ponieważ organ administracji na podstawie tych informacji ustala czy jest właściwy miejscowo do prowadzenia postępowania w sprawie, której dotyczy podanie" (por. P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 13, WKP 2021).
W związku z powyższym organ zasadnie przyjął, że adres podawany przez Skarżącą w kierowanych do nią pismach jest adresem zamieszkania. Wniosek taki był też uzasadniony innymi okolicznościami wskazanymi przez organ, jak podanie adresu ul. [...] w N. jako adresu zamieszkania (oraz głównego miejsca wykonywania działalności gospodarczej) w zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-1 z 2009 r. (por. k. 74 akt admin.) oraz brak zgłoszenia zmian w tym zakresie. Adres ten Skarżąca wskazywała również w zeznaniach rocznych jako miejsce zamieszkania. W aktach sprawy znajduje się także przedłożona przez dłużnika zajętej wierzytelności karta wynagrodzeń pracownika (por. k. 142 akt admin.), w której wskazano powyższy adres jako miejsce zamieszkania Skarżącej. Ponadto adresem tym, jako oznaczeniem miejsca zamieszkania, Skarżąca posłużyła się w złożonej organowi egzekucyjnemu umowie najmu (por. k. 168 akt admin.).
Nie znajduje także uzasadnienia argumentacja przedstawiona w skardze, że organ znał adres przy ul. [...] w N. z czego winien wywieść, że jest on adresem zamieszkania Skarżącej. Jakkolwiek w istocie rzeczy adres ten był znany organowi egzekucyjnemu, to nie było podstaw do przyjęcia, że stanowił on oznaczenie miejsca zamieszkania Skarżącej. Dokonując zabezpieczenia w postaci ustanowienia hipoteki przymusowej istotne było przysługujące Skarżącej prawo własności nieruchomości znajdującej się pod tym adresem. W świetle przytoczonych wyżej okoliczności, nie było przy tym powodów, aby uznać, że Skarżąca mieszka przy ul. [...] w N. Należy nadmienić, że w księdze wieczystej nie są ujawniane informacje o mieszkańcach nieruchomości.
W tej sytuacji żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego organ prawidłowo uznał za nieuzasadnione, ponieważ skuteczne zastosowanie środków egzekucyjnych, stosownie do art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, przerwało bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym.
Wobec powyższego, mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
T. Wójcik L. Kleczkowski A. Olesińska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło