I SA/Bd 210/23
WyrokWSA w Bydgoszczy2023-06-06
Skład orzekający: sędzia WSA Jarosław Szulc, sędzia WSA Tomasz Wójcik, asesor WSA Joanna Ziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu prawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej rolnikowi, uznając, że nie spełnił on warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2022 r., w szczególności w zakresie dywersyfikacji upraw oraz realizacji inwestycji środowiskowych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie zebrał i nie ocenił w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co naruszyło przepisy postępowania administracyjnego (art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.). Brak ten uniemożliwił kontrolę zaskarżonej decyzji i uniemożliwił sądowi dokonanie ustaleń faktycznych. Sąd jednocześnie zaznaczył, że wcześniejsza realizacja inwestycji w 2006 r. nie stanowi przesłanki do przyznania pomocy na podstawie § 2 pkt 4 lit. d rozporządzenia.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach wsparcia dla rolników dotkniętych rosyjską inwazją na Ukrainę. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując na niespełnienie warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w szczególności dotyczących dywersyfikacji upraw i realizacji inwestycji środowiskowych. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. Rolnik zaskarżył decyzję, podnosząc zarzut działania prawa wstecz oraz kwestionując sposób oceny spełnienia warunków pomocy.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dniu 6 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 30 marca 2023 r. nr BDSPB02-117/2023 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach wsparcia dla rolników szczególnie dotkniętych rosyjską inwazją na Ukrainę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu na rzecz K. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
P. z dnia [...] stycznia 2023 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ś. wpłynął wniosek K. G. (dalej także: Skarżący, Strona) o przyznanie pomocy na operację typu: "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
W wyniku rozpatrzenia złożonego wniosku Kierownik Biura ARiMR w Ś. w dniu [...] marca 2023 r. wydał decyzję, w której odmówił przyznania wnioskowanej pomocy finansowej. Odwołując się do treści rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U., poz. 2742) – dalej także "Rozporządzenie", wskazał, że Skarżący nie spełnił wymogów zawartych w § 2 pkt 4 lit. c ani w § 2 pkt 4 tego rozporządzenia.
Odwołanie od powyższej złożył Skarżący, który wskazał na brak wymagalności spełnienia warunku § 2 pkt 4 lit. c rozporządzenia podczas składania wniosku o płatności obszarowe. Stanął na stanowisku, że została złamana zasada działania prawa wstecz oraz podniósł, że względem § 2 pkt 4 lit. d rozporządzenia inwestycja została zrealizowana wcześniej.
Decyzją z dnia [...] marca 2023 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. (dalej jako: organ, Dyrektor) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ podkreślił, że wyżej przywołane Rozporządzenie określa warunki, jakie muszą zostać spełnione w celu uzyskania pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Przepisy Rozporządzenia nie pozostawiają przy tym organom ARiMR żadnej swobody decyzyjnej co do rozstrzygania spraw wnioskodawców, którzy nie spełniają wszystkich warunków określonych dla uzyskania pomocy.
Dyrektor wskazał, że w ramach postępowania odwoławczego dokonał weryfikacji całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, na podstawie którego została wydana decyzja przez organ pierwszej instancji. Podkreślił, że warunkiem otrzymania pomocy finansowej była konieczność spełnienia co najmniej jednego z warunków zawartych w § 2 pkt 4 rozporządzenia, a Skarżący nie spełnił żadnego z wymienionych w tym przepisie warunków i wobec tego w realiach niniejszej sprawy pomoc finansowa mu nie przysługiwała.
Organ zwrócił także uwagę, iż informacje w zakresie programów pomocowych dla rolników znajdują się na oficjalnej stronie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pod adresem arimr.gov.pl będącej podstawowym źródłem informacji dla producentów rolnych, a wnioskowanie o wsparcie finansowe jest dobrowolnym działaniem producenta rolnego. Tym samym postępowanie w sprawie udzielania pomocy finansowej, jest wszczynane na wniosek producenta rolnego, a obowiązkiem rolnika ubiegającego się o dany rodzaj wsparcia finansowego jest zapoznanie się z podstawowymi wymogami przypisanymi dla danej pomocy. Podkreślił, że wymogi te zostały określone w rozporządzeniu, będącym źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Akty takiego prawa są powszechnie dostępne. Organ podkreślił, że wobec powyższego Strona ubiegając się o pomoc finansową winna w pierwszej kolejności zapoznać się z przepisami prawa stanowiącego podstawę prawną wnioskowanej płatności, w tym w zakresie warunkowości przyznania pomocy finansowej. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego § 2 pkt 4 lit. c Rozporządzenia, organ wskazał, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie stanowi przepisów prawa, tym samym nie ustalała warunku przyznania pomocy, w myśl którego pomoc finansową przyznaje się jeżeli temu rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność za zazielenienie na podstawie przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na podstawie wniosku złożonego w 2021 r. oraz ten rolnik lub jego małżonek złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie tej płatności, z tym że w przypadku gdy grunty orne rolnika lub jego małżonka obejmują mniej niż 10 hektarów, to we wnioskach złożonych w 2021 r. i 2022 r. rolnik lub jego małżonek podał co najmniej dwie różne uprawy w rozumieniu art. 44 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, a uprawa główna w 2021 r. i 2022 r. nie zajmuje więcej niż 75% tych gruntów ornych. Organ zauważył, że przedłożone dokumenty przez Stronę nie mają wpływu na spełnienie warunku określonego w § 2 pkt 4 lit, d) Rozporządzenia. Według oświadczenia producenta rolnego oraz z dokumentacji wynika, iż inwestycja budowy gnojowej i zbiornika na gnojówkę została zrealizowana w 2006 r. w tym miejscu organ wskazał, że § 2 pkt. 4 lit. d Rozporządzenia wskazuje poddziałania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, których spełnienie stanowiłoby przyznanie przedmiotowej pomocy. Wybudowanie zbiornika na gnojówkę czy płyty obornikowej w 2006 r. nie spełnia zatem żadnej przesłanki do przyznania płatności. Organ po raz kolejny stwierdził, że Skarżący nie spełnił również żadnego z pozostałych wymogów wymienionych w § 2 pkt 4 rozporządzenia, warunkujących przyznanie wnioskowanej pomocy.
Ponadto, zdaniem organu, Strona składając wniosek o pomoc finansową poświadczyła, iż znane są jej zasady przyznawania wnioskowanej pomocy określone w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2022 r., poz. 2422, ze zm.) oraz rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. poz. 2742).
Skargę to do tutejszego Sądu złożył Skarżący, który zaskarżył ją w całości i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący nie określił bezpośrednio w skardze co zarzuca zaskarżonej decyzji, jednak w uzasadnieniu wskazał, że jednym z warunków otrzymania pomocy, było spełnienie tzw. dywersyfikacji uprawa, we wniosku o przyznanie płatności na lata 2021/2022, jednak gospodarstwa o powierzchni poniżej 10 ha były w tym okresie z tego obowiązku zwolnione. Dodał, że gdyby było inaczej, to z uwagi na redukcję dopłat by to działanie realizował, a teraz czuje się oszukany, że wcześniej się jego z czegoś zwalnia, a po latach wymaga. W jego opinii prawo ewidentnie zadziałało wstecz, co jest niedopuszczalne. Nadto dodał, że wszystkie działania Ministerstwa Rolnictwa są prowadzone za zgodą UE i tłumaczenie, że UE mogłaby zakwestionować udzielenie pomocy rolnikom poniżej 10 ha, bo nie spełnili czegoś z czego byli zwolnieni również przez UE to blef. Podkreślił, że decyzją z dnia [...] lipca 2022 r. ARiMR przyznał mu podobną pomoc, gdzie tzw. dywersyfikacja w tym samym czasookresie 2021 i 2022 była wymagana.
W odpowiedzi na złożoną skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259) – dalej: jako "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa COVID-19"). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] maja 2023 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] czerwca 2023 r. (k. 23 akt sądowych). Wcześniej Skarżący został poinformowany także o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem internetowym oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma.
Należy zaznaczyć, że dopuszczalność rozpoznania spraw na posiedzeniach niejawnych w czasie obowiązywania obostrzeń związanych z epidemią COVID-19 była rozważana przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 26 lipca 2022 r. sygn. akt II FSK 1230/21 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – podobnie jak orzeczenia przytaczane w dalszej części uzasadnienia), a wyrażone w nim poglądy tut. Sąd podziela.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] stycznia 2023 r. Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy na operację typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
W wyniku rozpatrzenia wniosku organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanej pomocy finansowej, a stanowisko to zaaprobował organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Skarżący podnosi, że został oszukany przez wprowadzenie obowiązku dywersyfikacji upraw jako przesłanki, od której uzależniono przyznanie wnioskowanej pomocy. Ponadto zauważył, że przy składaniu wniosków o przyznanie płatności za lata 2021 i 2022 był zwolniony z powyższego obowiązku. Skarżący wskazał także, że przyznanie pomocy finansowej uzasadnia wcześniejsze zrealizowanie inwestycji, co stanowiło realizację przesłanki przewidzianej w § 2 pkt 4 lit. d Rozporządzenia.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Skarżący spełnił przesłanki przyznania pomocy finansowej na podstawie Rozporządzenia.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z § 2 Rozporządzenia pomoc przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 39c ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz.Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym", jeżeli ten rolnik lub jego małżonek:
1) zgłosił do dnia [...] maja 2022 r. do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, oznakowanie łącznie co najmniej 10 sztuk zwierząt gatunku świnia (Sus scrofa) urodzonych w siedzibie stada posiadacza tych zwierząt w okresie od dnia [...] kwietnia 2021 r. do dnia [...] marca 2022 r.;
2) zgłosił do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, oznakowanie co najmniej 1 sztuki zwierzęcia gatunku świnia (Sus scrofa) urodzonego w siedzibie stada posiadacza tego zwierzęcia od dnia [...] kwietnia 2022 r.;
3) prowadził do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy działalność rolniczą w zakresie chowu lub hodowli zwierząt gatunku świnia (Sus scrofa);
4) spełnia co najmniej jeden z poniższych warunków:
a) prowadzi produkcję ekologiczną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 23 czerwca 2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej (Dz.U. poz. 1370),
b) temu rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano pomoc finansową w ramach działania "Działanie rolno - środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 na podstawie wniosku złożonego w 2021 r. oraz ten rolnik lub jego małżonek złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie tej pomocy,
c) temu rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność za zazielenienie na podstawie przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na podstawie wniosku złożonego w 2021 r. oraz ten rolnik lub jego małżonek złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie tej płatności, z tym że w przypadku gdy grunty orne rolnika lub jego małżonka obejmują mniej niż 10 hektarów, to we wnioskach złożonych w 2021 r. i 2022 r. rolnik lub jego małżonek podał co najmniej dwie różne uprawy w rozumieniu art. 44 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), a uprawa główna w 2021 r. i 2022 r. nie zajmuje więcej niż 75% tych gruntów ornych,
d) zrealizował operację obejmującą inwestycje służące ochronie środowiska lub zapobieganiu zmianie klimatu oraz spełnia warunki, z zastrzeżeniem których została wydana decyzja w sprawie o przyznanie pomocy finansowej na tę operację w ramach poddziałania:
- "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 lub
- "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020,
e) zrealizował operację typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 obejmującą inwestycje służące ochronie środowiska lub zapobieganiu zmianie klimatu oraz realizuje zobowiązania związane z pomocą finansową przyznaną na tę operację,
f) zrealizował operację typu "Inwestycje mające na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz realizuje zobowiązania związane z pomocą finansową przyznaną na tę operację,
g) wytwarza energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2022 r. poz. 1378, 1383, 2370 i 2687) zlokalizowanej w gospodarstwie rolnym tego rolnika,
h) zrealizował inwestycję zlokalizowaną w gospodarstwie rolnym tego rolnika polegającą na wykonaniu:
. urządzenia wodnego do ujmowania wód powierzchniowych, na realizację którego uzyskał pozwolenie wodnoprawne, o którym mowa w art. 389 pkt 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2022 r. poz. 2625 i 2687), zwanej dalej "Prawem wodnym", lub
. stawu, na wykonanie którego dokonał zgłoszenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 394 ust. 1 pkt 9 Prawa wodnego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przytoczył powyższy przepis powyższego przepisu podkreślił, że warunkiem otrzymania pomocy finansowej jest konieczność spełnienia co najmniej jednego z warunków zawartych w § 2 pkt 4 Rozporządzenia. W dalszej części uzasadnienia Dyrektor skoncentrował się na przesłankach przyznania pomocy finansowej ujętych w § 2 pkt 4 lit. c) i d) Rozporządzenia podsumowując swoje rozważania konkluzją, że Skarżący nie spełnił żadnego z wymienionych, wskazanych przepisami prawa, warunków do przyznania pomocy finansowej dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Jednakże swoich rozważań i konkluzji organ nie odniósł do okoliczności stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy.
Organ I instancji wprawdzie wskazał, w końcowej części uzasadnienia decyzji z dnia [...] marca 2023 r., że Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 zadeklarował uprawę główną (mieszanka jęczmienia z owsem na wskazanej działce ewidencyjnej), która zajmuje więcej niż 75% gruntów ornych gospodarstwa, jednakże te ustalenia nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Brak jest informacji zarówno o łącznej powierzchni upraw, jak i poszczególnych uprawach pozwalających na dokonanie oceny, której dokonał organ. Akta sprawy nie zawierają także wniosku, na który ten organ sam się powołuje.
Oceniając przedmiotową sprawę Sąd zauważa, że okoliczności faktyczne, na których organ oparł zaskarżone rozstrzygnięcie, powinny znajdować pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym. Wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może nastąpić wyłącznie poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz ocenę na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), co w efekcie powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Jakąkolwiek dowolność w tym zakresie wyklucza art. 6 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
W powyższym zakresie Sąd dopatrzył się naruszenia art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., ponieważ organ nie zebrał dowodów, na które się powołuje i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, przez co przekroczył granice swobodnej oceny dowodów. Naruszony został także art. 107 § 3 k.p.a., gdyż ponieważ pominięcie w uzasadnieniu decyzji ustalenia okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane braki uniemożliwiły także Sądowi dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji. Sąd nie może też zastąpić organu w gromadzeniu materiału dowodowego potrzebnego do wydania decyzji administracyjnej i dokonywaniu w oparciu o ten materiał ustaleń faktycznych w sprawie.
Niezależnie od powyższego należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odnośnie braku podstaw do przyjęcia, że Skarżący spełnił warunek przyznania pomocy przewidziany w § 2 pkt 4 lit. d Rozporządzenia. Przepis ten w swojej treści wyraźnie odnosi się inwestycji służących ochronie środowiska lub zapobieganiu zmianie klimatu objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Oceniając przedstawione przez Skarżącego dowody organ zasadnie przyjął, że wcześniejsza realizacja inwestycji polegającej na wybudowaniu w 2006 r. zbiornika na gnojówkę i płyty obornikowej nie stanowi przesłanki do przyznania pomocy finansowej, o której stanowi powyższy przepis.
Stwierdzone uchybienia proceduralne na obecnym etapie przedwczesnym czynią ustosunkowanie się przez Sąd kwestii zasadności odmowy przyznania pomocy finansowej na podstawie analizowanych przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2022 r..
Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni stanowisko Sądu zawarte w tym wyroku. W szczególności uzupełni materiał dowodowy i dokona jego oceny w sposób pozwalający na dokonanie kompleksowych i jednoznacznych ustaleń w zakresie kwestionowanego przez organ warunków przyznania pomocy finansowej, o którą wystąpił Skarżący.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 oraz art. 209 p.p.s.a.
T. Wójcik J. Szulc J. Ziołek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło