I SA/Bd 212/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2018 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję 1. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2017r., skarżący wniósł o umorzenie należności składkowych powołując się na trudną sytuację materialną. 2. Decyzją z dnia [...] października 2017r. Inne Oddział w T. Inspektorat we [...] odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek. 3. P. z dnia [...] listopada 2017r. skarżący powołując się na trudną sytuację finansową wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. 4. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2018r. organ utrzymał w mocy decyzję o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. W motywach rozstrzygnięcia organ przytoczył treść przepisu art. 28 ust 3 ustawy dnia [...] października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2017r., poz. 1778 - dalej zwana "u.s.u.s."). Dalej organ wskazał, że w sprawie skarżącego nie ma zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. Ponadto przesłanki wskazane w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s. w stosunku do zadłużenia skarżącego również nie zachodzą, gdyż nie prowadzono postępowania upadłościowego ani likwidacyjnego działalności skarżącego. Również zdaniem organu w przedmiotowej sprawie w stosunku do skarżącego nie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 lub 6 u.s.u.s. Naczelnik Urzędu Skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził bowiem braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Ponadto skarżący nie prowadzi już działalności, jednak posiada majątek w postaci majątku ruchomego ([...]) oraz nieruchomości, z którego można egzekwować należności składkowe. Następnie organ wyjaśnił, że gdy nie zachodzi całkowita nieściągalność Inne może umorzyć należności, jeśli stwierdzi, że z powodu sytuacji rodzinnej i stanu majątkowego dłużnik nie może opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Umorzeniem z tego powodu można objąć wyłącznie należności z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Możliwość ta wynika z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i wydanego na tej podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 - zwane dalej "rozporządzeniem"). Organ przytoczył treść przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia wskazując jednocześnie, że przesłanki wskazane w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia nie mają w stosunku do skarżącego zastosowania albowiem skarżący nie prowadzi już działalności gospodarczej, osiąga dochód z tytułu dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz prac dorywczych. Na tej podstawie nie można uznać, że skarżący jest niezdolny do pracy. Dokonując oceny sytuacji skarżącego w oparciu o przesłankę określoną w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia organ wskazał, że skarżący wraz z żoną uzyskuje dochód w wysokości [...] zł rocznie co w przeliczeniu na jednego członka rodziny daje kwotę [...]zł miesięcznie. Kwota ta jest niższa niż wysokość minimum socjalnego ustalonego przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych (w marcu 2017 r. dla dwuosobowego gospodarstwa pracowniczego minimum wynosiło [...] zł). Następnie organ wymienił miesięczne koszty, jakie ponosi skarżący stwierdzając, że jego sytuacja finansowa spełnia przesłankę ubóstwa. Zatem skarżący spełnia przesłankę określoną w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Odmawiając jednak przyznania wnioskowanej ulgi na podstawie uznania administracyjnego organ wskazał, że rozpatrując ponownie wniosek o umorzenie zadłużenia wziął pod uwagę wszystkie okoliczności, w tym również brak jakichkolwiek starań skarżącego w zakresie spłaty zobowiązania z tytułu składek. W wyniku tego część długu stanowią obecnie odsetki oraz koszty prowadzonej egzekucji. Organ podniósł, że skarżący posiada nieruchomość położoną w miejscowości Z., która stanowi potencjalne źródło pozyskania środków pieniężnych na spłatę zadłużenia. Ponadto posiada również mienie ruchome. Na uwagę zdaniem organu zasługuje fakt, że mimo trudnej sytuacji skarżący dysponuje środkami na ubezpieczenie i eksploatację samochodu marki [...]. Ponadto analizując trudną sytuację finansową organ stwierdził, że skarżący nie jest aktualnie w stanie spłacić jednorazowo należności, jednakże nie można przesądzać o braku możliwości spłaty zadłużenia w dłuższym okresie czasu, albowiem skarżący posiada zaległą wierzytelność od kontrahentów, za dostarczenie żywca, na około [...] zł. 7. W skardze do sądu skarżący podniósł, że posiada zaświadczenie z ZUS z dnia [...] czerwca 2009r. o niezaleganiu ze składkami. Również w 2011r. skarżący otrzymał zaświadczenie o niezaleganiu ze składkami. Ponadto posiada pokwitowania wpłat z lat następnych. Dalej skarżący wyjaśnił, że brak wpłaty pieniędzy od nieuczciwego kontrahenta za dostarczone bydło (ok. [...] zł) przerwało jego płynność finansową, co skutkowało zamknięciem firmy. Starania o odzyskanie pieniędzy nie powiodły się, albowiem firma [...] Sp. z o.o. [...] D. [...] już nie istnieje a jej właściciel jest nieuchwytny. Po firmie zostały mu tylko długi i utracone zdrowie. Skarżący wskazał, że jest po zawale serca, udarze mózgu z chorobą wieńcową. Obecnie żyje z obierania cebuli i pomocy rodziny. Odnośnie samochodu skarżący wyjaśnił, że pojazd ma 23 lata a koszty eksploatacji opłacają dzieci aby skarżący wraz z żoną byli niezależni od osób trzecich. 8. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu o niezaleganiu ze składkami organ wyjaśnił, że składki nie zostały odprowadzone w pełnej wysokości, a dokumenty przedłożone przez skarżącego wraz ze skargą nie stanowią w tym zakresie nowej okoliczności, ponieważ wpłaty stwierdzone tymi dokumentami zostały uwzględnione przez organ rentowy przy ustalaniu zadłużenia skarżącego w związku ze złożonym przez niego wnioskiem o umorzenie zaległości składkowych. Odnośnie wystawionych zaświadczeń o niezaleganiu w opłacaniu z 2009r. i 2011r. organ wskazał, że zostały wystawione prawidłowo na podstawie dokumentacji rozliczeniowej i płatniczej zaewidencjonowanej wówczas w systemie organu rentowego. Zadłużenie na koncie skarżącego powstało natomiast w wyniku decyzji organu rentowego z dnia [...] maja 2014r. o podleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu za okres od dnia [...] lipca 2007r. do dnia [...] stycznia 2014r. W związku z tym prawidłowe dokumenty za ten okres zostały sporządzone w dniu [...] lipca 2014r. W rozliczeniu konta skarżącego w latach 2009 i 2011, w których wystawiono zaświadczenia o niezaleganiu, za okres od 08/2007 r. do 02/2009 r. w deklaracjach rozliczeniowych wykazana była wyłącznie składka na ubezpieczenie zdrowotne. Po sporządzeniu korekt dokumentów od lipca 2017r. wykazana jest również składka na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W konsekwencji konto skarżącego, po rozliczeniu w sierpniu 2017 r. dokonanym w związku ze złożonym wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek, wykazało zaległość, która do chwili obecnej nie uległa zmianie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: 9. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 - dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja ZUS naruszała prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. 10. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że skarżący kwestionuje okoliczność zalegania ze składkami. W tym kontekście organ w odpowiedzi na skarge wyjaśnił, że zadłużenie na koncie skarżącego powstało w wyniku decyzji organu rentowego z dnia 16 maja 2014r. o podleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu za okres od dnia 1 lipca 2007r. do dnia 20 stycznia 2014r. W związku z tym prawidłowe dokumenty za ten okres zostały sporządzone w dniu 1 lipca 2014r. W rozliczeniu konta skarżącego w latach 2009 i 2011, w których wystawiono zaświadczenia o niezaleganiu, za okres od 08/2007 r. do 02/2009 r. w deklaracjach rozliczeniowych wykazana była wyłącznie składka na ubezpieczenie zdrowotne. Po sporządzeniu korekt dokumentów od lipca 2017r. wykazana jest również składka na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W konsekwencji konto skarżącego, po rozliczeniu w sierpniu 2017 r. dokonanym w związku ze złożonym wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek, wykazało zaległość, która do chwili obecnej nie uległa zmianie. W tym kontekście wyjaśnić skarżącemu należy, że skoro kwestionował ustalenia organu w zakresie prawidłowego ustalenia kwoty zaległych składek to winien złożyć stosowny środek zaskarżenia od decyzji organu z dnia 16 maja 2014r. Przedmiotem niniejszego postępowania nie jest ustalenie prawidłowej wysokości zaległych składek tylko zasadność odnowy ich umorzenia. Zatem zarzuty podniesione w tym zakresie nie mogą być rozpatrzone w niniejszym postępowaniu. 11. Przechodząc do zasadniczej części sporu wskazać należy zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS, z uwzględnieniem ust. 2-4. Przy czym pod pojęciem składek należy rozumieć składki na ubezpieczenie społeczne, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.) jak również składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 u.s.u.s.). Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Pojęcie "nieściągalności" zostało sprecyzowane w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Wedle jego zapisów zachodzi ona, gdy: - dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; - sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; - nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; - nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; - wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; - nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; - naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; - jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest enumeratywne, tzn. stanowi zamknięty katalog okoliczności stanowiących o całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z nich, daje możliwość umorzenia należności. Decyzja w tej sytuacji nie jest tzw. decyzją związaną. Rozstrzygnięcie zapada także wówczas w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość, a nie prawny obowiązek umorzenia należności z tytułu składek (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2016 r., sygn. II GSK 1694/14). Organ dokonując analizy sprawy pod kątem spełnienia przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 pkt 1 - 6 u.s.u.s. i prawidłowo ustaliły, iż w przypadku skarżącego nie zachodzi sytuacja całkowitej nieściągalności, która pozwalałby rozważać możliwość umorzenia składek na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. Istotnie bowiem wobec skarżącego nie prowadzono postępowania upadłościowego, czyli brak było przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s. Skarżący nie wykazał jednocześnie, by prowadzone przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne zostało umorzone wobec braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję (brak przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s). Jednocześnie jak zasadnie ustalił ZUS nie wykazano, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyskano by kwoty przekraczającej wydatki egzekucyjne (brak przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.). ZUS zasadnie ustalił również, że skarżący zakończył prowadzenie działalności gospodarczej, lecz pozostaje właścicielem zabudowanej nieruchomości i dlatego nie zachodzi w jego przypadku również przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. Brak było również okoliczności stanowiących przesłanki wynikające z art. 28 ust. 3 pkt 1 i pkt 4 - 4b u.s.u.s. ZUS dokonał oceny wniosku skarżącego również z punktu widzenia dodatkowej możliwości umorzenia należności przewidzianej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., zgodnie z którym zaległe należności składkowe mogą być umarzane w uzasadnionych przypadkach mimo braku całkowitej nieściągalności w sytuacjach określonych w powołanym rozporządzeniu. Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia, ZUS może umorzyć należności, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Prawodawca wymienia przy tym przykładowo sytuacje, które mogą uzasadniać umorzenie należności tej grupy płatników. Wśród nich jest: - gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; - poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; - przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Dokonując wykładni powyższych przepisów wskazać należy, że decyzje w przedmiocie ulg, jako decyzje uznaniowe, podlegają kontroli sądu administracyjnego w ograniczonym zakresie. Sąd nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, a zatem sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej, albowiem takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja w przedmiocie umorzenia zaległych składek ubezpieczeniowych wydawana w oparciu o art. 28 u.s.u.s. jak już wspomniano jest decyzją uznaniową, co organ podkreślił w objętym skargą orzeczeniu. Wskazać jednak należy, że decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie, czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości składkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz, czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne. Nie mogą zostać zaakceptowane w ramach kontroli przeprowadzanej przez sąd administracyjny wnioski, które tych kryteriów nie spełniają. Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie w tym zakresie, Sąd podziela stanowisko ZUS, iż w przypadku strony skarżącej nie można rozważać istnienia przesłanki wynikającej z § 3 ust. pkt 2 rozporządzenia, ponieważ skarżący nie wskazał na nadzwyczajne przeszkody w zapłacie zaległych składek. Zdaniem Sądu jednak organ niewystarczająco i arbitralnie ustalił okoliczności dotyczące przesłanki umorzenia należności wynikającej z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. O ile nie ma podstaw do zakwestionowania ustaleń organu dotyczących wysokości zobowiązania skarżącego jak i jego sytuacji rodzinno- majątkowej, o tyle wnioski wyciągnięte przez organ w oparciu o te ustalenie nie można uznać za logiczne i poprawne. Za prawidłowe Sąd uznaje ustalenie organu, że skarżący spełnia przesłankę ubóstwa. Mając na uwadze koszty utrzymania sama kwota [...]zł miesięcznie wydaje się być niewystarczająca na zaspokojenie bieżących, podstawowych potrzeb życiowych skarżącego, w szczególności przy uwzględnieniu jego stanu zdrowia i braku możliwości uzyskania jakichkolwiek innych dochodów niż te, które otrzymuje. Tym bardziej czysto teoretycznym nie mającym poparcia w jakichkolwiek przesłankach jest założenie o możliwości spłaty zadłużenia w dłuższym okresie. W tym zakresie organ powołał się na okoliczność, że skarżący posiada wierzytelność od kontrahentów za dostarczenie żywca na około [...] zł. Organ w tym zakresie nie poczynił żadnych ustaleń poprzestając na hipotetycznym założeniu. Tymczasem z wyjaśnień skarżącego wynika, że starania o odzyskanie pieniędzy nie powiodły się, albowiem firma [...] już nie istnieje a jej właściciel jest nieuchwytny. Organ całkowicie pominął w swoich rozważaniach art. 30 Konstytucji RP nakładający na władze publiczne obowiązek poszanowania i ochrony godności człowieka. Brak wykazania przez organ możliwości poczynienia przez skarżącego realnych oszczędności czyni jednocześnie pozbawionych podstaw rozważania dotyczące możliwości spłaty zadłużenia w dłuższym okresie. Wyrażając opinię, że skarżący nie podjął jakichkolwiek starań w zakresie spłaty zobowiązania z tytułu składek, organ nie wskazał jakie to mogą być działania przy uwzględnieniu jego stanu zdrowia (zawał serca, udar mózgu, choroba wieńcowa). Zatem trudno w takiej sytuacji uznać, że skarżący znajdzie dodatkowe zatrudnienie celem poprawy swojej sytuacji materialnej celem spłaty zadłużenia. Wspominając, że strona jest właścicielem zabudowanej nieruchomości, organ nie poczynił ustaleń co do jej wartości, czy w przypadku jej sprzedaży (którą zdaje się sugerować), skarżący będzie miał możliwość w inny sposób zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe zwłaszcza, że część środków pochodzących ze sprzedaży będzie musiał przeznaczyć na spłatę zadłużeń (czy pochodzące ze sprzedaży środki finansowe pozwolą na zaspokojenie wszystkich wierzycieli). Organ powinien zatem poczynić rozważania dotyczące sytuacji, w jakiej może znaleźć się skarżący pobawiony możliwości zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych i konieczność ponoszenia z budżetu państwa wydatków na ten cel (np. świadczeń z opieki społecznej). Ponadto odnosząc się do wskazywanej również przez organ okoliczności posiadania przez skarżącego samochodu oraz ponoszenia wydatków z tym związanych, wskazać należy, że pojazd ma 23 lata i jest znikomej wartości. Ponadto jak wynika z oświadczenia skarżącego koszty eksploatacji opłacają dzieci, aby skarżący wraz z żoną byli niezależni od osób trzecich. Podkreślenia również wymaga, że pojazd ten został zajęty przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. o czym stanowi protokół zajęcia ruchomości (K-27 akta organu rentowego). Zatem powyższy pojazd nie może być przedmiotem sprzedaży albowiem skarżący nie może nim swobodnie dysponować. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że podniesione przez organ okoliczności uzasadniające jego zdaniem odmowę umorzenia należności nie znajdują uzasadnienia w dokonanych w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał dowodowy ustaleniach. W niniejszej sprawie, w uzasadnieniu swej decyzji, ZUS nie sformułował dostatecznie wnikliwej analizy sytuacji ekonomicznej i rodzinnej skarżącej. W szczególności arbitralnie i bez wystarczającego uwzględnienia oraz oceny wszystkich okoliczności mogących rzutować na jej sytuację ekonomiczną uznał, że skarżący jest w stanie uiścić zaległe składki w dłuższym okresie. Tym samym ustalenia dotyczące sytuacji majątkowej i osobistej skarżącej nie były pełne i naruszały art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Odmowa umorzenia należności z tytułu składek była w tej sytuacji przedwczesna. Końcowo Sąd pragnie podkreślić, iż przy ocenie wniosku o umorzenie należności, w szczególności istnienie "uzasadnionych przyczyn umorzenia", o których mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz wykładając § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, czyli przepisów stosowanych przez organ w niniejszej sprawie, należy mieć na względzie, że wolą ustawodawcy było niedopuszczenie do popadania dłużników w coraz większą biedę i niemożność wyjścia z zadłużeń (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2015 r., sygn. akt. II GSK 1807/14). W orzecznictwie sądów podkreśla się również, że pozbawione racjonalności byłoby takie działanie organów państwa, które egzekwując powstałe zadłużenie z tytułu ubezpieczeń społecznych doprowadzi do konieczności korzystania z pomocy społecznej przez dłużnika czy też zmusi do korzystania z tej pomocy w szerszym zakresie (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 27 lutego 2013, sygn. akt III SA/Po 1128/12, z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1766/13). Rozpatrując ponownie sprawę ZUS winien dokonać wszechstronnej oceny sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego z uwzględnieniem uwag poczynionych przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu. Powinien również swoje ponowne rozstrzygnięcie przekonująco i jasno uzasadnić, by móc stwierdzić, że ustalił stan faktyczny w stopniu wystarczającym do orzeczenia w ramach uznania administracyjnego oraz w stopniu pozwalającym na stwierdzenie, iż jego uznanie było swobodne nie zaś dowolne i arbitralne. Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. [...]