I SA/Bd 213/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Asesor WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz pełnomocnika doradcy podatkowego D. M. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia 04 grudnia 2006r. wydaną na podstawie art. 254 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) Wójt Gminy F. zmienił decyzję z dnia [...] 2005r. Nr [...] w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005 r. Zmiany dokonano na podstawie informacji z rejestru gruntów, w konsekwencji podstawa opodatkowania w podatku rolnym uległa zmienia z 1,905 ha na 1,825 ha. Decyzję doręczono podatnikowi – S.S. w dniu [...] 2006r. Pismo nawiązujące do wskazanej wyżej decyzji podatnik złożył osobiście w organie odwoławczym w dniu [...] 2007r. Postanowieniem z dnia[...] lutego 2007r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na powyższe postanowienie S.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu wskazał, iż w tej sprawie składał pisma do SKO w dniu 17 i 19 grudnia 2006r a organ ich nie uwzględnił. Pismem z dnia [...] stycznia 2008r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu złożył uzupełnienie skargi. Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub uchylenie i orzeczenie w sprawie oraz o zwrot kosztów według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślić także należy, iż zgodnie z art. 133 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy i na podstawie akt sprawy, co oznacza, że orzeka na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt I SA 2673/03, LEX nr 165019). W niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jest poza sporem, że kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony postępowania. Należałoby także wskazać w tym miejscu, że zgodnie z treścią art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) obowiązkiem organów podatkowych jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Wymieniony przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej będącej bez wątpienia naczelną zasadą postępowania podatkowego. Trzeba zaś pamiętać ,że zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury przy czym jak podkreślano w orzecznictwie i literaturze przedmiotu art. 122 Ordynacji podatkowej jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego. Odnosząc powyższe spostrzeżenia do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że zdaniem Sądu organ podatkowy nie dopełnił obowiązków ciążących na nim z mocy powołanego wyżej przepisu. W skardze wskazano, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło fakt, złożenia przez skarżącego pism z dnia 17 i 19 grudnia 2006r. dotyczących orzeczenia wydanego przez Wójta Gminy F. Organ udzielając odpowiedzi na skargę nie ustosunkował się do powołanych faktów podtrzymując stanowisko, iż odwołanie z dnia [...] stycznia 2007r zostało złożone z uchybieniem terminu. Nie mniej podkreślić należy, iż w aktach administracyjnych przedłożonych wraz ze skargą tut. Sądowi znajduje się pismo SKO z dnia [...] grudnia 2006 r. NR [...] skierowane do Wójta Gminy F. Z treści tego pisma wynika , iż Kolegium przekazuje organowi pierwszej instancji pisma skarżącego z dnia 17, 18 i 19 grudnia 2006r. dotyczące nadpłaty podatku od nieruchomości (ewentualnie rolnego) za nieruchomość o pow. 0,8 arów położoną na terenie Gminy F. W aktach brak przedmiotowych pism. Zgodnie z art. 222 Ordynacji podatkowej odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Podkreślić jednak należy, iż orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące art. 222 wyraźnie zmierza do ograniczenia nadmiernego formalizmu tego przepisu. Z orzeczeń wynika, iż wymagania formalne muszą być oceniane w sposób niekolidujący z zasadami dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz sądowej kontroli decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1998r. sygn. akt I S.A./Gd 152/97, ONSA 1999, nr 4 poz. 127). Jeżeli z odwołania można wyczytać zarzuty stawiane decyzji oraz żądanie wnoszącego odwołanie , środkowi zaskarżenia nie można przypisać braków formalnych. Sąd nie przesądzając czy pisma z dnia 17, 18 i 19 grudnia 2006r. stanowią odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji (Sąd nie zapoznał się z nimi – brak w aktach sprawy) wskazuje jednak iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ogóle kwestii tej nie wyjaśniło. Mając zaś na uwadze fakt, iż wniesiono je w czasie biegu terminu do złożenia odwołania oraz okoliczność, iż skarżący bardzo nieprecyzyjnie formułuje zarzuty i żądania niewątpliwie obowiązkiem organu było ustalenie czy w istocie nie stanowią one środka zaskarżenia. Niewyjaśnienie powyższych okoliczności narusza art. 122 i art.187 §1 Ordynacji podatkowej. Wyrażona w art.122 zasada prawdy obiektywnej oznacza obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów o postępowaniu dowodowym, spośród których zasadnicze znaczenie ma art.187 §1, nakazujący zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Dopiero po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego będzie można ocenić czy odwołanie od decyzji zostało złożone w terminie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej należnej doradcy podatkowemu reprezentującemu skarżącego Sąd zasądził na podstawie art. 200 w zw. z art. 250 w wysokości wynikającej z § 2 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 02 grudnia 2003r. (Dz. U. Nr 212, poz. 2075 ) w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowegow postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielanej przez doradcę podatkowego z urzędu.