I SA/Bd 217/08
WyrokWSA w Bydgoszczy2008-07-30
Skład orzekający: Izabela Najda – Ossowska, Dariusz Dudra, Ewa Kruppik – Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo przyjął fikcję doręczenia postanowienia w sytuacji, gdy dowód doręczenia nie zawierał wymaganych przez art. 44 k.p.a. adnotacji o sposobie zawiadomienia adresata o pozostawieniu przesyłki?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że organ egzekucyjny nie wykonał zaleceń poprzedniego wyroku sądu, ponownie naruszając przepisy postępowania dotyczące prawidłowego doręczenia pisma. Dowód doręczenia nie zawierał wymaganych przez art. 44 k.p.a. adnotacji o sposobie zawiadomienia adresata o pozostawieniu przesyłki, co uniemożliwia przyjęcie fikcji prawnej doręczenia i uznanie stanowiska wierzyciela za ostateczne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaliczkę na poczet wykonania zastępczego. Strona skarżąca złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, podnosząc m.in. błąd co do osoby zobowiązanego. Po wielokrotnych postępowaniach i uchyleniach postanowień przez organy administracji oraz sądy, ostatecznie Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające uwzględnienia zarzutów. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. brak uzasadnienia faktycznego w postanowieniach oraz wadliwe doręczenie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, określił, że nie może być ono wykonywane w całości i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Asesor sądowy Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 lipca 2008 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącej kwotę 100 złotych (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia 27 marca 2008r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 28 lutego 2008 r. odmawiające R.K. uwzględnienia zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
W uzasadnieniu organ przywołał stan faktyczny sprawy i wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w C.prowadzi w stosunku do majątku strony postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...] wystawionego przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w C. obejmującego zaliczkę na poczet wykonania zastępczego w kwocie 2.000 zł.
Zawiadomieniem z dnia 06 lipca 2004 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego w PKO BP Oddział w G. Wraz z zawiadomieniem z dnia z 21 lipca 2004 r. doręczono stronie odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego.
W odpowiedzi na powyższe skarżąca pismem z dnia 23 lipca 2004 r. złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc między innymi błąd, co do osoby zobowiązanego. W zw. z czym organ egzekucyjny pismem z dnia 28 lipca 2004 r. zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie wniesionych zarzutów.
Postanowieniem z dnia 20 września 2004 r. wierzyciel - Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w C. oddalił zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 stycznia 2003 r.
Na ww. postanowienie wierzyciela strona wniosła zażalenie. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2004r. K-PWojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie w sprawie oddalenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne w administracji. W rozstrzygnięciu wskazano, iż postanowienie wierzyciela wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ dotyczy sprawy załatwionej już inną decyzją ostateczną.
Postanowieniem z dnia 31 maja 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C.odmówił uwzględnienia wniesionych przez stronę zarzutów. Na postanowienie organu I instancji skarżąca złożyła zażalenie.
Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2005r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2006 r. wierzyciel - Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w C. stwierdził niedopuszczalność wniesionych przez stronę zarzutów.
Rozstrzygnięcie to strona zaskarżyła do organu II instancji. Z uwagi na brak opłaty skarbowej, postanowieniem K-P Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 06 grudnia 2006 r. zażalenie zostało zwrócone.
Następnie postanowieniem z dnia 27 grudnia 2006 r. organ egzekucyjny odmówił uwzględnienia zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 stycznia 2003 r. Rozstrzygnięcie to strona zaskarżyła, ponownie podnosząc błąd, co do osoby zobowiązanego oraz nieistnienie egzekwowanego obowiązku.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia 16 stycznia 2007 r. utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy.
W wyniku skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 25 maja 2007r. sygn. akt I SA/Bd 240/07 rozstrzygnięcie to zostało uchylone.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż organ nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości, czy istotnie można uznać, że postanowienie K- P Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało doręczone w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ) dalej zw. k.p.a. Z przesłanego Sądowi dowodu doręczenia postanowienia z dnia 06 grudnia 2006r. nie wynika, aby doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w powyższym przepisie.
Wobec powyższego postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2007r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości postanowienie organu egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu ustalenia czy postanowienie wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów uzyskało przymiot ostatecznego.
W związku z czym Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. zwrócił się do Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wyjaśnienie wskazanej kwestii.
W konsekwencji postanowienie wierzyciela z dnia 06 grudnia 2006r. zostało ponownie wysłane na adres zobowiązanego, które w dniu 27 października 2007r. wróciło z adnotacją urzędu pocztowego , po ponownej awizacji, że nie podjęto przesyłki w terminie. Organ zaznaczył, że w związku z tym uznano, iż skuteczne doręczenie przesyłki nastąpiło w dniu 25 października 2007r. , co w opinii organu oznacza, że postanowienie wierzyciela w sprawie stanowiska w zakresie wniesionych przez stronę zarzutów jest ostateczne.
W związku z tym Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. postanowieniem z dnia [...] nr [...] mając na uwadze fakt, że ostateczne stanowisko wierzyciela jest ostateczne - odmówił uznania wniesionych zarzutów.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 pkt 8 – organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym , że w zakresie zarzutów o których mowa w art. 33 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone zażaleniem z dnia 6 marca 2008r, w którym ponownie wskazano błąd co do osoby zobowiązanego. Podniesiono także zarzut naruszenia art. 124 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez pominięcie uzasadnienia faktycznego w postanowieniach wydanych przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego polegające na nie ustosunkowaniu się do kwestii własności pawilonu.
W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 27 marca 2008r. Nr SO/7241-35/08 utrzymał postanowienie organu egzekucyjnego w mocy popierając jednocześnie argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu .
Organ w uzasadnieniu wskazał na art. 29 § 1 cyt. ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz. U. z 2004r. Nr 96, poz. 959 ze zm. ) - zgodnie z którym organ egzekucyjny zobowiązany jest z urzędu do badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Organ podkreślił, że nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku, objętego tytułem wykonawczym. Co oznacza, że czynności organu egzekucyjnego ograniczają się wyłącznie do ustalenia czy dana należność może być dochodzona w trybie egzekucji oraz czy wystawiony przez wierzyciela tytuł egzekucyjny nie zawiera braków lub błędów formalnych.
Podniesiona przez stronę okoliczność - błędu co do osoby zobowiązanego zawarta jest w art. 33 pkt 4 i jest przesłanką, co do której również wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Organ wskazał, że ponieważ doręczenie nastąpiło w trybie art. 44 cyt. ustawy k.p.a. postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów stało się ostateczne.
Dodatkowo organ podniósł, iż w myśl art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.) organ egzekucyjny zobowiązany jest z urzędu do badania dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Na decyzję organu II instancji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.
W uzasadnieniu strona podniosła, że tytuł wykonawczy z dnia 20 stycznia 2003 r. nie dotyczy jej osoby, ponieważ nie jest i nigdy nie była właścicielem, ani dzierżawcą owego pawilonu.
Ponadto skarżąca postawiła zarzut naruszenia art. 17 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 124 § 2 kpa. W ocenie strony w postanowieniach wydanych w niniejszej sprawie brak jest uzasadnienia faktycznego. Strona wskazała, że w żadnym postanowieniu wydanym przez Powiatowego
Inspektora Nadzoru Budowlanego jak i w postanowieniach Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a co za tym idzie również w postanowieniach wydawanych przez organy skarbowe nie ma ani jednego stwierdzenia popartego dokumentami, że skarżąca jest właścicielem pawilonu handlowego. Dalej strona powołała się na pismo Urzędu Miasta w C. z dnia 07 sierpnia 2000 r. oraz pismo Prokuratury Okręgowej w T. z dnia 26 listopada 2001 r. kierowane do Sądu Rejonowego w C., które ten fakt potwierdzają. Zarzuciła, iż postanowienia wydawane w przedmiotowej sprawie naruszają art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 124 § 2 Kodeks postępowania administracyjnego. Zdaniem strony postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. W opinii skarżącej , w postanowieniach wydawanych w sprawie brak jest uzasadnienia faktycznego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art.134 § 1 tej ustawy Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń
prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji (postanowienia). Wskazać również należy na art. 153 cyt. ustawy zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ , którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.
W niniejszej sprawie wypowiadał się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 25 maja 2007r. sygn. akt I SA/Bd 240/07 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 16 stycznia 2007r. nr [...] W uzasadnieniu wskazano, iż organ nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości , czy istotnie można uznać, że postanowienie K-P Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało doręczone w trybie art. 44 kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle powyższego na organie egzekucyjnym spoczywał zatem obowiązek ustalenia czy postanowienie wierzyciela z dnia 6 grudnia 2006r. -wydane w II instancji- zostało zobowiązanej skutecznie doręczone.
W wykonaniu powyższego orzeczenia Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości postanowienie organu egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ egzekucyjny zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o wyjaśnienie kwestii doręczenia postanowienia tego organu z dnia 06 grudnia 2006r.
K-P Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie wysłał do zobowiązanego wskazane postanowienie. Zostało ono doręczone skarżącemu w trybie art.44 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w : oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Doręczenie unormowane w tym przepisie zakłada możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma stronie, to jest dopuszcza powstanie skutku doręczenia pisma nawet wtedy, gdy faktycznie pismo to do adresata nie dotarło.
Należy podkreślić, że aby doręczenie pisma adresatowi w omawianym trybie mogło być uznane za prawnie skuteczne muszą być bezwzględnie spełnione przesłanki określone w art. 44 k.p.a. Zatem skuteczne zawiadomienie o złożeniu w placówce pocztowej pisma przesłanego za pośrednictwem poczty (awizo) następuje przez umieszczenie odpowiedniego zawiadomienia w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe doręczyciel pocztowy ma obowiązek umieścić zawiadomienie w jednym z miejsc wskazanych w art. 44 k.p.a. Ponieważ wzmiankowany przepis przewiduje możliwość przyjęcia fikcji doręczenia pisma, co może mieć doniosłe skutki dla strony, nie może więc budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Zatem o fakcie tym musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Samo umieszczenie na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma stempla, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być dla organu wysyłającego pismo wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a. Musi być wyraźnie zaznaczone, że doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w cyt. art. 44 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2006 r., I OSK 528/05).
Jak wynika z akt sprawy ( karty 76 i 77) potwierdzenie odbioru postanowienia z dnia 6 grudnia 2006r. nie zostało w ogóle wypełnione przez doręczyciela, brakuje jakiejkolwiek informacji, o których mowa w cyt. art. 44 k.p.a.
Potwierdzenie to zostało jedynie opatrzone stemplem datownika tj. " 08.10.07", "10.10." oraz 18.10.2007 oraz pieczątką " przesyłki nie podjęto w terminie" z datownikiem 25.10.2007r.
W aktach sprawy ( k- 85) znajduje się dodatkowo kolejne potwierdzenie odbioru z oznaczeniem numeru przedmiotowego postanowienia oraz z numerem przesyłki tożsamym z w/w lecz różniące się datą postanowienia. Tym razem doręczyciel wypełnił pkt 2 potwierdzenia nie zaznaczając jednak gdzie umieszczono zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki.
Reasumując należy stwierdzić, że organ nie wykonał zaleceń wynikających z uzasadnienia wyroku tut. Sądu z dnia 25 maja 2007r. przez co ponownie doszło naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co wynika z art. 7 k.p.a., natomiast zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. musi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Z przesłanego Sądowi dowodu doręczenia postanowienia z dnia 6 grudnia 2006 r. nie wynika, aby doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w powyższym przepisie.
W związku z tym organ egzekucyjny ponownie zwróci się do Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wyjaśnienie czy doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki (postanowienia z dnia 06 grudnia 2006r. w Urzędzie Pocztowym C. 1, czy w jednym z miejsc wskazanych w art. 44 k.p.a. oraz o wyjaśnienie wątpliwości związanych z potwierdzeniem znajdującym się na karcie 85 akt sprawy.
Dopiero ustalenie, że wskazane postanowienie zostało doręczone w sposób przewidziany w art. 42, 43 lub art. 44 k.p.a. przy zachowaniu wszystkich wymogów w przepisach tych wskazanych będzie skutkowało uznaniem stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów za ostateczne.
Mając powyższe uwadze na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. O kosztach sądowych orzeczono w oparciu o art. 200 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło