I SA/Bd 227/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Izabela Najda - Ossowska po rozpoznaniu w dniu 03 kwietnia 2007 r., na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu przez Starostę C. postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia 10 stycznia 2007 r. M. S. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której zwrócił się o rozpoznanie jego sprawy dotyczącej zwrotu zawyżonej, jego zdaniem, opłaty za wydanie karty pojazdu pobranej przy rejestracji pojazdu [...]. Wyjaśnił, iż wystosował w tej sprawie pismo do Starosty Powiatowego w C. W odpowiedzi otrzymał informację, iż organ powiatu nie ma podstawy prawnej do zwrotu części opłaty, ani też do swobodnego jej określenia, gdyż opłata w wysokości 500 zł została pobrana zgodnie z istniejącym wówczas prawem. Ponadto poinformowano go o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co uczynił. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 stycznia 2007 r. skargę przekazano do organu – Starosty powiatowego w C. W odpowiedzi na skargę organ, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. wniósł o jej oddalenie. Starosta podkreślił, iż skutki prawne orzeczenia Trybunału, jego wolą zostały odsunięte w czasie. W związku z tym, w opinii Starosty, pobranie powyższej opłaty odbyło się zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa. W konsekwencji, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2003 r. oraz art. 190 ust. 3 i 4 Konstytucji RP stwierdził, że niedopuszczalne jest uznanie roszczeń skarżącego, dotyczących sytuacji mającej miejsce przed orzeczeniem TK, w którym stwierdzono niezgodność § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy ocenić, czy zaskarżona odmowa Starosty Powiatowego w C. nr [...] z dnia [...] 2007 r. mieści się w zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego. Pismo nie jest decyzją, ani postanowieniem. Nie należy także do aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego zależy więc od tego, czy spełnia ono warunki określone w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne, niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ustawową podstawę pobierania opłaty za kartę pojazdu stanowi przepis art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Przepis ten stanowi, że kartę pojazdu dla pojazdu samochodowego, innego niż określony w ust. 1, wydaje, za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, właściwy w sprawach rejestracji starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na mocy art. 77 ust. 4 pkt 2 prawa o ruchu drogowym, do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości opłat za kartę pojazdu upoważniony został minister właściwy do spraw transportu. Na podstawie tego upoważnienia wydane zostało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). Według przepisu § 1 ust. 1 tego rozporządzenia, za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobierał opłatę w wysokości 500 zł. Następnie wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006r. o sygn. akt U 6/04 Trybunał Konstytucyjny, orzekł o niezgodności § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) z art. 77 ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908) oraz art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W wyniku tego zostało wydane rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 421), które weszło w życie z dniem 15 kwietnia 2006r., na mocy którego organ rejestracyjny pobiera opłatę za wydanie karty pojazdu w wysokości 75,00 zł. Opłata za kartę pojazdu należy do opłat publicznoprawnych, stanowiących dochody powiatu określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966) - por. E. Ruśkowski, [w:] E. Ruśkowski, J. Salachna, Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Komentarz, Warszawa 2004, teza 1.3 do art. 5). Nie ma podstaw do stosowania wobec opłaty za kartę pojazdu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz ustalania obowiązku uiszczenia opłaty w formie decyzji administracyjnej. Zarówno obowiązek uiszczenia opłaty, jak i jej wysokość wynikają bezpośrednio z przepisów prawa. Organ administracji jest tylko zobowiązany, przed wydaniem karty pojazdu, do pobrania opłaty, którą według przepisu prawa osoba rejestrująca pojazd ma obowiązek uiścić, bez wydania wcześniej jakiegokolwiek aktu konstytutywnego lub deklaratywnego ze strony organu rejestrującego. Przedmiotem sporu, w niniejszej sprawie, nie jest czynność pobrania opłaty przez organ administracyjny, ani informacja organu o obowiązku uiszczenia opłaty, skierowana do strony postępowania rejestracyjnego, przed pobraniem opłaty. Dalsze rozważania nie mogą zatem dotyczyć możliwości i sposobu zaskarżenia do sądu administracyjnego tych czynności. Trzeba natomiast odpowiedzieć na pytanie, czy możliwe jest zaskarżenie do sądu administracyjnego pisma odmawiającego zwrotu uiszczonej już opłaty za kartę pojazdu. W odniesieniu do tego pisma należy rozważyć przesłanki hipotezy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z przywołanej wyżej argumentacji wynika, że pismo to nie jest decyzją administracyjną. Nie jest także postanowieniem. Spełnia więc warunek w postaci bycia ,,innym, niż określone w pkt 1-3 aktem lub czynnością". Przed dalszymi wywodami warto jeszcze zauważyć, że nie ma praktycznego znaczenia zaliczenie zaskarżonego pisma do ,,aktów" lub ,,czynności", zwłaszcza że nie stanowią one różnych form działania administracji (por. J. Borkowski, Podmiot uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w świetle ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, ,,Samorząd Terytorialny" 1997, nr 5, s. 3). Odmowa zwrotu uiszczonej opłaty za kartę pojazdu podjęta została przez organ administracji publicznej i odnosi się do obowiązku publicznoprawnego. Pismo zawierające stanowisko organu należy więc do zakresu administracji publicznej. Dotyczy ono obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Spełnione są wszystkie niezbędne przesłanki uznania zaskarżonego aktu za czynność materialno-techniczną unormowaną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. M. Bogusz, Pojęcie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisu prawa w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA, ,,Samorząd Terytorialny" 2000, nr 1-2, s. 176). W konsekwencji przyjąć należy, że wyartykułowana przez Starostę w piśmie odmowa zwrotu opłaty za kartę pojazdu, która to opłata została pobrana na podstawie art. 77 ust. 3 prawa o ruchu drogowym oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, stanowi czynność materialno-techniczną, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Na tego rodzaju czynność przysługuje zatem skarga do sądu administracyjnego. Mimo dopuszczalności, skarga podlegała odrzuceniu. Skarżący nie wyczerpał bowiem trybu wymaganego przepisem art. 52 § 3 p.p.s.a., tzn. nie wezwał organu administracyjnego do usunięcia naruszenia prawa. Wprawdzie Sąd zobowiązał skarżącego do udzielenia informacji czy przed wniesieniem skargi do sądu wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Jednakże dniu 26 marca 2007 r. skarżący nadesłał jedynie pismo, powtarzające w swej treści argumenty zawarte w skardze z dnia 10 stycznia 2007 r. oraz kserokopię odpowiedzi udzielonej przez Starostę na jego pismo z dnia 29 grudnia 2006 r., w którym organ błędnie zakwalifikował je jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W opinii Sądu, pisemne żądanie załatwienia sprawy nie jest tożsame z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a., a dopiero wypełnienie tego obowiązku otwiera drogę kontroli sądowoadministracyjnej. Wobec powyższego należało, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucić skargę. Pamiętając o błędnym pouczeniu skarżącego przez organ o możliwości wniesienia skargi do sądu już na pierwsze pismo w sprawie odmowy zwrotu opłaty za kartę pojazdu, należy skonstatować, że błędne pouczenie może być wskazywane jako okoliczność uzasadniająca brak winy w zachowaniu terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.