I SA/Bd 230/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-06-07
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Leszek Kleczkowski, Ewa Kruppik-Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej, wydając pozwolenie na stosowanie procedury uproszczonej w miejscu, może ograniczyć stosowanie tej procedury poza godzinami pracy urzędu celnego dla towarów o średnim lub wysokim ryzyku, pomimo posiadania przez wnioskodawcę statusu Upoważnionego Przedsiębiorcy (AEO)?Ratio decidendi
Posiadanie statusu AEO ułatwia uzyskanie pozwolenia na procedurę uproszczoną, uznając spełnienie ogólnych warunków. Jednakże, przepisy wspólnotowe (art. 266 RWKC) pozwalają organom celnym na nakładanie dodatkowych wymogów i obostrzeń, w tym ograniczeń w stosowaniu procedury poza godzinami pracy urzędu, w celu zapewnienia właściwego nadzoru celnego, zwłaszcza w przypadku towarów o podwyższonym ryzyku. Organ celny musi jednak uzasadnić takie ograniczenia konkretnymi przepisami prawa, co w analizowanej sprawie zostało zaniedbane.Stan faktyczny
Skarżący, posiadacz statusu Upoważnionego Przedsiębiorcy (AEO), złożył wniosek o pozwolenie na stosowanie procedury uproszczonej w miejscu. Dyrektor Izby Celnej wydał pozwolenie, ale z ograniczeniem stosowania procedury poza godzinami pracy urzędu dla towarów o średnim lub wysokim ryzyku. Skarżący wniósł odwołanie, domagając się zniesienia ograniczeń, zmiany sposobu dokonywania wpisów do rejestru i określenia terminu na złożenie zgłoszenia uzupełniającego w dniach roboczych. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy swoją decyzję, argumentując potrzebą sprawowania dozoru celnego i analizą ryzyka. Skarżący zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa wspólnotowego i krajowego, w tym brak uwzględnienia jego statusu AEO oraz dowolność w ocenie ryzyka.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. i poprzedzającą ją decyzję, orzekając, że nie mogą być wykonane w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 maja 2011 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na stosowanie procedury uproszczonej 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz skarżącego M.F. kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w T. wydał M. F. pozwolenie na stosowanie procedury uproszczonej w miejscu
nr [...], obowiązujące od dnia [...]., w kontekście regulacji art. 253 ust. 8 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92
z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE.L.1993.253).
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o zmianę powyższego pozwolenia poprzez:
- wykreślenie zapisu uniemożliwiającego stosowanie procedury uproszczonej poza godzinami pracy urzędu celnego w stosunku do wszystkich wnioskowanych towarów;
- określenie warunków dokonywania wpisu do rejestru, tj. w taki sposób, że wpis do rejestru jest oddzielny dla każdego zgłoszenia, a podpozycje wpisów stosowane są dla towarów klasyfikowanych do różnych kodów taryfy celnej,
- określenie terminu na złożenie zgłoszenia celnego uzupełniającego w dniach roboczych.
Zdaniem strony, punkt 15.11.2. Formularza kontynuacyjnego - PRZYWÓZ powinien zostać rozszerzony o dodatkowe zapisy odnoszące się do kwestii regulowania należności celnych. Uzasadniając stanowisko strona podniosła, że organ celny pominął i nie uwzględnił faktu, iż wnioskodawca jest posiadaczem oraz dysponentem statusu AEO i winien korzystać w pełnym zakresie z udogodnień przewidzianych Rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE.L.302 z 19.10.1992, str. 1, ze zm.), dalej: WKC i Rozporządzeniem Wykonawczym do Wspólnotowego Kodeksu Celnego, dalej: RWKC. Zdaniem strony zupełnie inna powinna być ocena ryzyka stosowana w stosunku do niej przez organ celny, gdyż jest ona podmiotem szczególnego zaufania, co pozwoliło jej na przyznanie statusu AEO. W konsekwencji winna ona korzystać z pozwolenia na stosowanie procedury uproszczonej poza godzinami pracy urzędu celnego bez wyłączeń jakichkolwiek towarów.
Ponadto jednym wpisem do rejestru winny być obejmowane towary pochodzące
z jednego zgłoszenia celnego, gdyż w przeciwnym wypadku liczba wpisów do rejestru wzrastałaby wielokrotnie w stosunku do liczby faktycznych zgłoszeń celnych, co mogłoby być przyczyną nieporozumień i pomyłek.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] Organ podał, że zgodnie
z art. 253c ust. 1 zmienionego (Rozporządzeniem Komisji WE Nr 1192/2008 z dnia
17 listopada 2008 r.) rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92
z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, pozwolenia na stosowanie procedury w miejscu udziela się w przypadku spełnienia warunków i kryteriów określonych w art. 14h z wyjątkiem ust. 1 lit. c), w art. 14i) oraz
w art. 14j). Podkreślono, że zgodnie z art. 253c ust. 2 ww. rozporządzenia, jeżeli podmiot posiada świadectwo AEO, o którym mowa w art. 14a ust.1 lit. a) lub c), uznaje się, że warunki i kryteria określone w ust. 1 niniejszego artykułu są spełnione.
Dyrektor wyjaśnił, że mając na uwadze ww. przepisy oraz fakt, że strona jest posiadaczem Świadectwa AEO uproszczenia celne uznał, iż warunki i kryteria wymagane do wydania pozwolenia na stosowanie procedury uproszczonej w miejscu są spełnione i możliwe jest udzielenie jej pozwolenia na stosowanie procedury
w miejscu. Wyjaśnił, że określając warunki stosowania procedury uproszczonej wziął pod uwagę ustalenia zawarte w raporcie końcowym z badania spełnienia kryteriów niezbędnych do przyznania świadectwa AEO oraz wyniki dokonanej analizy ryzyka wobec towarów określonych we wniosku strony. Wykorzystano materiały dowodowe przekazane przez Dyrektora Izby Celnej w G., w których organ ten ocenił potencjalne ryzyko w zakresie przestrzegania wymogów celnych przez ww. przedsiębiorcę na poziomie średnim, zaś w obszarze spełnienia kryterium wypłacalności finansowej, ryzyko ocenił na poziomie wysokim. Z materiałów wynika również, że istnieją obszary ryzyka objęte procesem monitorowania.
Wskazano ponadto, że analiza ryzyka dla kodów taryfy celnej, wymienionych we wniosku o udzielenie pozwolenia na stosowanie procedury w miejscu wykazała, iż dla części towarów określono poziom ryzyka w przywozie i wywozie jako średni lub wysoki.
Organ wyjaśnił, że wydając pozwolenia wyłączył z możliwości obejmowania procedurą uproszczoną poza godzinami pracy urzędu celnego te towary, dla których poziom ryzyka, niezależnie od profilu przedsiębiorcy, określony został jako średni lub wysoki. Towary dla których ryzyko oceniono na poziomie niskim lub stwierdzono brak ryzyka mogą być obejmowane procedurą uproszczoną poza godzinami pracy urzędu celnego. Zdaniem Dyrektora, w sytuacji gdy podmiot cechuje się podwyższonym poziomem ryzyka w zakresie przestrzegania przepisów celnych musi istnieć bezwzględnie możliwość kontroli obrotu towarowego dokonywanego z zastosowaniem procedury uproszczonej. Sprawowanie dozoru celnego w takiej sytuacji, umożliwia przesyłanie powiadomień do urzędu celnego sprawującego nadzór nad stosowaniem procedury uproszczonej, informujących o towarach obejmowanych procedurą uproszczoną. Jednocześnie muszą istnieć warunki do weryfikacji danych zawartych
w powiadomieniu i podjęcia decyzji o ewentualnej kontroli towarów objętych powiadomieniem. Właściwe sprawowanie dozoru i kontroli celnej możliwe jest tylko
w godzinach pracy urzędu celnego. Zgoda na obejmowanie przez stronę procedurą uproszczoną poza godzinami pracy urzędu celnego towarów o średnim i wysokim ryzyku wystąpienia nieprawidłowości oznaczałaby pozbawienie urzędu celnego możliwości sprawowania dozoru celnego i kontroli nad obejmowaniem tych towarów procedurami celnymi z zastosowaniem uproszczeń. Ponadto organ wyjaśnił, że wyłączenie grupy towarów z możliwości obejmowania procedurą uproszczoną dokonano w oparciu o regulacje krajowego prawa celnego, tj. przepis § 7a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie rodzajów towarów, których objęcie procedurą celną z zastosowaniem procedury uproszczonej zależy od spełnienia dodatkowych warunków oraz rodzajów towarów, które nie mogą być obejmowane procedurą celną z zastosowaniem procedury uproszczonej (Dz. U. Nr 97, poz. 972 ze zm.), określając rodzaje towarów, które nie mogą być obejmowane procedurą celną z zastosowaniem procedury uproszczonej w miejscu, poza godzinami pracy urzędu celnego, zarówno w przywozie jak i wywozie.
Organ nie zgodził się z zarzutem, że wydając pozwolenie nie uwzględnił faktu posiadania prze wnioskodawcę świadectwa AEO. Wyjaśnił, że od strony, jako posiadacza świadectwa AEO wymagana była znacznie mniejsza ilość dokumentów, niż gdyby takiego świadectwa nie posiadała. Podkreślono, że formułując warunki pozwolenia na stosowanie procedury uproszczonej w miejscu wzięto pod uwagę wyniki przeprowadzonego audytu przed udzieleniem świadectwa AEO. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w T. oszacowane dla przedsiębiorcy potencjalne ryzyko w zakresie przestrzegania wymogów celnych i wypłacalności finansowej odegrało znaczącą rolę przy określaniu zasad stosowania procedury uproszczonej. Jednocześnie organ podał, że podmiotowi, posiadaczowi świadectwa AEO, przyznana została możliwość przesyłania powiadomień bezpośrednio przed przybyciem towarów zgodnie z art. 266 ust. 2 lit. a) RWKC, rekompensująca w pewnym stopniu wyłączenie części towarów
z możliwości obejmowania procedurą uproszczoną poza godzinami pracy urzędu celnego.
Organ nie zgodził się z tezą strony, że posiadanie statusu upoważnionego przedsiębiorcy AEO powinno uprawniać jego posiadacza do stosowania procedury uproszczonej bez ograniczeń, m.in. uprawniać do stosowania procedury uproszczonej poza godzinami pracy urzędu celnego w stosunku do wszystkich towarów wskazanych we wniosku. Zdaniem organu odwoławczego obowiązujące przepisy wspólnotowego
i krajowego prawa celnego nie przewidują możliwości zwolnienia organów celnych ze sprawowania dozoru i kontroli celnej w odniesieniu do posiadaczy świadectw AEO, więc ich działalność związana z wymianą towarową z Krajami Trzecimi, w tym
z zastosowaniem procedury uproszczonej, musi być objęta dozorem i kontrolą celną.
Dyrektor uzasadniając odmowę zmiany pozwolenia w kwestii sposobu dokonywania wpisu do rejestru towarów wyjaśnił, że zgodnie z art. 266 ust. 3 RWKC wpis do rejestru powinien zawierać datę jego dokonania oraz przynajmniej dane niezbędne w przypadku zgłoszenia w ramach procedury w miejscu, określone
w załączniku 30A do RWKC. Przepis ten określa jedynie minimalną ilość danych, które powinny zostać podane podczas dokonywania wpisu do rejestru towarów objętych procedurą uproszczoną, a jego brzmienie nie zabrania organom celnym wymagania dodatkowych danych, jeżeli są niezbędne do sprawowania właściwego dozoru i kontroli celnej. Ponadto organ podał, że zgodnie z art. 76 ust. 3 WKC, dokonanie wpisu do rejestru posiada taką samą moc jak przyjęcie zgłoszenia celnego. W konsekwencji
w ocenie organu każdy towar klasyfikowany według odrębnego kodu taryfy celnej powinien być przedmiotem odrębnego wpisu do rejestru.
Odnosząc się do kwestii terminu złożenia zgłoszenia celnego uzupełniającego, które posiadacz pozwolenia na stosowanie procedury uproszczonej zobligowany jest złożyć, Dyrektor Izby Celnej powołał się na art. 218 ust. 1 akapit drugi WKC, zgodnie
z którym organy celne mogą ustalić okres rozliczenia procedury nieprzekraczający
31 dni. Organ podkreślił, że w wydanym pozwoleniu określono, iż termin złożenia zgłoszeń uzupełniających upływa trzeciego dnia po zakończeniu okresu rozliczeniowego. Wskazano jednocześnie, że zgodnie z przepisami prawa, organom celnym pozostało jedynie dwa dni na dokonanie weryfikacji złożonych zgłoszeń uzupełniających oraz dokonanie zaksięgowania należności. Odnosząc się zaś do kwestii czy termin ten powinien być określony w dniach czy też w dniach roboczych organ wskazał na przepis art. 7 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze. zm.), zgodnie z którym do obliczania terminów określonych
w przepisach wspólnotowego prawa celnego stosuje się rozporządzenie Rady (EWG, EURA TOM) nr 1182/71 z dnia 3 czerwca 1971 r. określające zasady mające zastosowanie do okresów, dat i terminów (Dz. Urz. WE L 124 z 8.06.1971). Zgodnie
z ww. rozporządzeniem (art. 3 ust. 4 i 5) terminy wyznacza się w dniach. Tym samym nie jest możliwe określenie terminu złożenia zgłoszenia celnego uzupełniającego
w dniach roboczych.
Odnosząc się do żądania dotyczącego poprawienia czytelności zapisu w punkcie 15.11.2. formularza kontynuacyjnego – PRZYWÓZ, Dyrektor Izby Celnej w T. stwierdził, że wnioskowana zmiana jest niepotrzebna, a zapis jest jednoznaczny. W pierwszym zdaniu punktu 15.11.2. wskazany został termin uiszczenia odroczonych należności celnych, zaś w zdaniu drugim określony został termin płatności należności celnych w sytuacji, gdy posiadacz pozwolenia nie skorzysta z uprawnienia jakim jest odroczenie terminu płatności należności celnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzji Dyrektora Izby Celnej zarzucając:
1) naruszenie § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r.
w sprawie rodzajów towarów, których objęcie procedurą celną z zastosowaniem procedury uproszczonej zależy od spełnienia dodatkowych warunków oraz towarów wyłączonych spod tej procedury w związku z § 7a tego rozporządzenia, a także
art. 120, art. 121 §1, art. 122 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r.
Nr 8, poz. 60 ze zm.) przez zastosowanie całkowicie dowolnej oceny dowodów, nie zaś swobodnej oceny dowodów, a w szczególności brak podania kryteriów, na podstawie których lub którymi kierował się organ przy wydawaniu pozwolenia, w szczególności
w odniesieniu do pkt 15.4.8. i pkt 15.3.8. pozwolenia, mimo iż powołane wyżej przepisy nie przewidują dowolnego ograniczania pozwolenia bez wskazania kryteriów ograniczenia;
2) naruszenie art. 76 ust. 1 lit. c) i art. 76 ust. 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz art. 253 ust. 3 w zw. z art. 263, art. 264, art. 265 i art. 266 ust. 2 lit. b) przepisów RWKC przez kompletnie dowolne określenie rodzaju artykułów, które muszą być przedstawiane organowi celnemu w godzinach jego pracy oraz przepisów rozporządzenia Komisji WE nr 1875/2006 z dnia 18 grudnia 2006r. zmieniającego rozporządzenie EWG nr 2454/93 ustanawiając przepisy w celu wykonania przedmiotowego Kodeksu Celnego w sprawie przyznania statusu AEO, a szczególności przepisów dotyczących wnioskowania o przeprowadzenie kontroli w innym miejscu i czasie, niż godziny pracy Urzędu Celnego oraz decyzji z dnia 29.06.2007r. 1450/2006 TAXUD w sprawie autoryzowanego operatu ekonomicznego
i ułatwień dla niego stosowanych i nieprzysługujących;
3) rażące naruszenie przepisów art. 76 Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz art. 253 w zw. z art. 263, art. 264, art. 265, art. 266 ust. 2 lit. b) RWKC w zw. z przepisami
art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 180, art. 181, art.191 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 66 i art. 73 ustawy Prawo celne - polegające na nienależytym wyjaśnieniu sprawy, a w szczególności braku zaufania i braku zwrócenia uwagi na okoliczność, że skarżący jest podmiotem szczególnego zaufania, posiada certyfikat AEO, w związku z tym ma prawo do korzystania z wszelkiego rodzaju udogodnień przewidzianych prawem celnym. Ponadto skarżący nie zalegał i nie zalega z żadnymi płatnościami długów celnych, wszystkie przeprowadzone kontrole przez organ celny
u skarżącego wykazywały prawie bezbłędne wykonywanie obowiązków wynikających
z Prawa celnego i przepisów wykonawczych. Strona podniosła, że istotą pozwolenia
i postępowania w przedmiocie korzystania z procedury uproszczonej jest maksymalne odformalizowanie postępowania, nigdy zaś uniemożliwianie skarżącemu pracy
i korzystania z procedur uproszczonych;
4) naruszenie art. 191 w zw. z art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej przez wydanie decyzji opartej na całkowicie dowolnym uznaniu, bez szczegółowej analizy i bez uwzględnienia szczególnego statusu skarżącego (certyfikat AEO), a w szczególności zastosowanie dowolnych kryteriów "podwyższonego ryzyka", mimo iż z uwagi na rodzaj i kategorię podmiotów obsługiwanych oraz z uwagi na szczególną wiarygodność skarżącego winien on korzystać z wszelkiego rodzaju ułatwień dotyczących procedury uproszczonej;
5) rażące naruszenie art. 76 ust. 1 lit. c) oraz art. 76 ust. 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w związku z art. 253 ust. 3, art. 266 ust. 2 lit. a) i b) oraz ust. 3 RWKC
i przepisów instrukcji dotyczącej stosowania procedury uproszczonej, o której mowa
w art. 76 ust.1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, a w szczególności pkt A.1.1. poprzez:
a) pominięcie okoliczności, że w przypadku gdy wnioskodawca posiada świadectwo AEO, o którym mowa w art. 14a ust. 1 lit. a - uproszczenia celne, uznaje się, iż warunki i kryteria są spełnione,
b) oczywiste błędne przyjęcie wbrew treści certyfikatu AEO, że wnioskodawcy należy ograniczyć pozwolenie do korzystania z procedury uproszczonej w miejscu do godzin pracy urzędu celnego, mimo braku jakichkolwiek przesłanek do stosowania tego ograniczenia oraz mimo braku zaistnienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających taką decyzję.
Strona podniosła, że podstawowym elementem korzystania z procedury uproszczonej jest właśnie elastyczność jej stosowania, polegająca głównie na tym, aby bez zatrzymania i ograniczania transportu: w godzinach popołudniowych, w soboty, niedziele, święta i inne dni wolne od pracy, można dokonywać odpraw celnych i zwolnienia towaru. Wskazując na koszty przestoju towaru strona stwierdziła, że organ celny działa nie w celu usprawnienia obrotu towarowego, ale wręcz przeciwnie w celu dokonywania wszelkich przeszkód w tym obrocie towarowym, powodując gigantyczne straty po stronie importerów i eksporterów.
Strona skarżąca podała, że zarówno ona, jak i podmioty, które reprezentuje, są podmiotami wyjątkowo rzetelnie wywiązującymi się z zobowiązań względem Skarbu Państwa. W tym kontekście strona zaakcentowała, że jest posiadaczem certyfikatu AEO, w związku z czym winna w pierwszej kolejności korzystać z wszelkiego rodzaju ułatwień.
Skarżący podał, że rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. wymienia grupę towarów, dla której nie stosuje się procedury uproszczonej oraz podaje grupę towarów, w których zezwala na stosowanie indywidualnych ograniczeń przez organ celny. Jednakże rozporządzenie w § 7a nie podaje żadnych kryteriów, jakimi ma się kierować organ celny przy ustalaniu nakazów lub zakazów do procedury uproszczonej. W związku z tym, należy stosować Ordynację podatkową (art. 191) oraz wytyczne decyzji z dnia 29.06.2007r. 1450/2006 TAXUD
z której wynika, iż wydając pozwolenie organy celne winny kalkulować ryzyko i badać, czy podmiot jest podmiotem wiarygodnym, czy też nie. Wiarygodność zaś skarżącego (certyfikat AEO) oraz jego podstawowych klientów nie budzi i nie budziła żadnych zastrzeżeń.
Strona podkreśliła, że z mocy przepisów wewnętrznych władzy celnej, tj. instrukcji dotyczącej stosowania procedury uproszczonej w miejscu, wnioskodawcy
z uwagi na posiadany certyfikat AEO należało udzielić pozwolenia w pełnym zakresie bez ograniczeń. Strona zarzuciła, że niedopuszczalne jest wydawanie decyzji
w oparciu o poufne kryteria znane tylko organowi celnemu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 6 maja 2011r. strona skarżąca nie zgodziła się ze stwierdzeniem organu, że wyraziła pogląd, iż posiadanie statusu AEO z automatu upoważniało ją do otrzymania w pełnym zakresie pozwolenia na korzystanie i stosowanie procedur uproszczonych. Powołując się na zapisy instrukcji dotyczącej stosowania procedury uproszczonej sporządzonej przez władze celne podniosła, że to organ podał, iż posiadanie certyfikatu AEO powoduje uznanie - przez sam fakt jego posiadania – spełnienia warunków do stosowania procedury uproszczonej. Skoro skarżący w całości warunki te spełnił, to organ celny winien był udowodnić, że istnieją specjalne przesłanki do odmowy uwzględnienia jego wniosku. Tymczasem nie przeprowadził żadnej dodatkowej kontroli dla potwierdzenia, że istnieją jakieś szczególne przesłanki, które by miały ograniczać pozwolenie udzielone wnioskodawcy. Skarżący nie zgodził się również z twierdzeniem, że przyznanie uproszczeń uniemożliwia lub utrudnia kontrolę celną. Podał, że na terenie kraju działają agencje celne, którym przyznano pozwolenia na stosowanie procedur uproszczonych w związku z posiadaniem certyfikatu AEO bez ograniczeń podobnych to tych, które zostały zawarte w przedmiotowej decyzji. Ponadto organ celny zgodnie z przepisami celnymi dysponuje w każdym czasie, o każdej porze dnia i w dowolnym miejscu możliwością kontroli agencji oraz jej klientów. Dodatkowo przesyłki podlegają granicznej kontroli celnej. Skarżący wskazał, że kontroli może dokonywać również Policja i Straż Graniczna. Strona stwierdziła, że decyzja organu celnego wręcz rażąco zaprzecza idei usprawnienia postępowania celnego i w konsekwencji niezależnie od naruszeń prawnych opisanych w skardze narusza zasady demokratycznego państwa prawnego - art. 2 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wstępnie Sąd zauważa, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności
(art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W ocenie sądu zaskarżona decyzja narusza prawo, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi zasługują na uwzględnienie. Zasadniczy spór między stronami sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zgodne z prawem jest pozwolenie na stosowanie procedur uproszczonych, które jednocześnie wprowadza ograniczenia dotyczące
w szczególności:
1) określonych kodów towarów, 2) wpisów do rejestru i 3) terminów obowiązujących stronę skarżącą
- przy jednoczesnym posiadaniu przez nią świadectwa upoważnionego przedsiębiorcy (świadectwa AEO).
Bezsporne w sprawie jest, że w dniu [...] Dyrektor Izby Celnej
w G. wydał skarżącemu świadectwo AEO – uproszczenia celne, o którym stanowi art. 14a ust.1 lit. a RWKC. Z kolei Dyrektor Izby Celnej w T. kierując się regulacją art. 253 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92
z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (przepis ten został dodany mocą Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1192/2008 z dnia
17 listopada 2008 r. zmieniającego rozporządzenie (EWG) nr 2454/93 ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny - Dz.U.UE.L.2008.329.1) przeprowadził postępowania
i dokonał ponownej oceny: 1) pozwolenia na stosowanie procedury uproszczonej
w procedurze dopuszczenia do obrotu oraz 2) pozwolenia na stosowanie procedury uproszczonej w procedurze wywozu. W dniu 20 sierpnia 2010 r. do organu wpłynął wniosek M. F. o pozwolenie na stosowanie procedur uproszczonych
w miejscu w przywozie w procedurze dopuszczenia do swobodnego obrotu oraz
w wywozie w procedurze wywozu. Konsekwencją powyższego było wydanie decyzji
z dnia [...] stanowiącej pozwolenie na stosowanie procedury uproszczonej w miejscu, która - po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego - została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją.
I. W pierwszej kolejności należy dokonać oceny wydanego pozwolenia
w kontekście wyłączenia z procedury uproszczonej poza godzinami pracy urzędu celnego towarów wymienionych w punkcie 15.3.8 formularza kontynuacyjnego – PRZYWÓZ oraz w punkcie 15.4.8 formularza kontynuacyjnego – WYWÓZ. Zagadnienie procedur uproszczonych uregulowane jest m.in. w art. 76 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, w szczególności należy przywołać ust. 1 lit. c tego artykułu, zgodnie z którym w celu usprawnienia przebiegu formalności i procedur, zapewniając prawidłowe wykonanie czynności, organy celne mogą zezwolić na warunkach określonych zgodnie z procedurą Komitetu, aby zgłoszenie towarów do danej procedury zostało dokonane przez wpisanie towarów do ewidencji; w tym przypadku organy celne mogą zwolnić zgłaszającego z obowiązku przedstawiania towarów organom celnym.
Szczegółowe regulacje instytucji procedur uproszczonych zawarte zostały
w Rozporządzeniu Wykonawczym do WKC – w Tytule IX. Zgodnie z art. 253 tego Rozporządzenia procedura zgłoszenia niekompletnego pozwala organom celnym na przyjęcie, w należycie uzasadnionych przypadkach, zgłoszenia niezawierającego wszystkich wymaganych danych lub zgłoszenia, do którego nie załączono wszystkich niezbędnych dokumentów wymaganych przez daną procedurę celną (art. 253 ust. 1). Ponadto procedura zgłoszenia uproszczonego pozwala na objęcie towarów daną procedurą celną po przedstawieniu zgłoszenia uproszczonego, z późniejszym przedstawieniem zgłoszenia uzupełniającego, które w zależności od przypadku może być zgłoszeniem całościowym, okresowym lub podsumowującym (art. 253 ust. 2). Procedura w miejscu pozwala na objęcie towarów daną procedurą celną
w pomieszczeniach osoby zainteresowanej lub w innych miejscach wyznaczonych lub uznanych przez organy celne (art. 253 ust. 3).
Na podstawie art. 253c ust. 1 RWKC pozwolenia na stosowanie zgłoszenia uproszczonego udziela się w przypadku spełnienia warunków i kryteriów określonych
w art. 14h z wyjątkiem ust. 1 lit. c), w art. 14i lit. d), e) i g) oraz w art. 14j. Pozwolenia na stosowanie procedury w miejscu udziela się w przypadku spełnienia warunków
i kryteriów określonych w art. 14h z wyjątkiem ust. 1 lit. c), w art. 14i oraz w art. 14j.
Z ust. 2 tego artykułu wynika, że "Jeżeli wnioskodawca posiada świadectwo AEO,
o którym mowa w art. 14a ust. 1 lit. a) lub c), uznaje się, że warunki i kryteria określone w ust. 1 niniejszego artykułu są spełnione."
Z powyższej regulacji wynika, że przyznanie pozwolenia na stosowanie procedury uproszczonej w miejscu uzależnione jest od spełnienia warunków i kryteriów określonych w art. 14h (z wyjątkiem ust. 1 lit. c), w art. 14i oraz w art. 14j.
Przywołane przepisy art. 14h – 14j RWKC określają warunki i kryteria przyznawania świadectwa AEO. Przepisy art. 14h RWKC dotyczą przestrzegania wymogów celnych. Przepisy art. 14i RWKC regulują wymogi dotyczące systemu zarządzania ewidencjami handlowymi, ewidencjami transportowymi. Z kolei art. 14j RWKC odnosi się do wymogu wypłacalności finansowej.
Jednocześnie w art. 253c RWKC postanowiono, że jeżeli podmiot legitymuje się świadectwem AEO – uproszczenia celne lub uproszczenia celne/bezpieczeństwo
i ochrona, wówczas uznaje się, że warunki i kryteria określone
w ust. 1, a zatem z art. 14h-14j, są spełnione.
Istotna w sprawie jest także regulacja zawarta w art. 264 RWKC, stosownie do której pozwolenie na stosowanie procedury w miejscu zostaje udzielone wnioskodawcy
w przypadku, gdy spełnione są warunki i kryteria, o których mowa w art. 253, 253a, 253b i 253c (ust. 1). W przypadku gdy wnioskodawca posiada świadectwo AEO,
o którym mowa w art. 14a ust. 1 lit. a) lub c), zezwalający organ celny udziela pozwolenia po ustaleniu sposobu wymiany niezbędnych informacji między wnioskodawcą i zezwalającym organem celnym. Wszystkie warunki i kryteria, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, uznaje się za spełnione (art. 264 ust. 2).
Z powyższego wynika, że również w tym artykule postanowiono, że wszystkie warunki
i kryteria, o których mowa w art. 253, 253a, 253b i 253c uznaje się za spełnione
w przypadku, gdy wnioskodawca posiada świadectwo AEO (upoważnionego przedsiębiorcy).
Mając na uwadze przywołane przepisy prawa wspólnotowego należy stwierdzić, że skoro skarżący M. F. uzyskał świadectwo AEO – uproszczenia celne
(z art. 14a ust. 1 lit.a), to nie budzi żadnych wątpliwości, że wszystkie warunki i kryteria z art. 253, 253a, 253b i 253c zostały przez niego spełnione. W konsekwencji powyższego ubiegając się o udzielenie pozwolenia na stosowanie procedury w miejscu nie zachodzi konieczność wykazania, że spełnia te warunki i kryteria, które były wcześniej badane przy przyznawaniu świadectwa AEO. Wynika to także wprost
z art. 14b ust. 1 RWKC (por. D. Błasiak-Barnuś, A.Dubielak, A.Kwiatkowska, S.Witalis – Procedury celne, Warszawa 2008 r., s. 53-54, LexisNexis).
Sąd jednak zauważa, że poza warunkami i kryteriami, o których mowa w art. 253c ust. 2 i w art. 264 ust. 2 RW WKC, a które spełnia podmiot posiadający świadectwo AEO,
w dalszych przepisach tego Rozporządzenia (w tym art. 266) zawarte są obostrzenia
i wymogi, które organy celne mogą nałożyć i domagać się od podmiotu korzystającego z procedury uproszczonej. Na takie uprawnienia wskazuje dość jednoznacznie wcześniej przytoczony art. 76 WKC. Ponadto w art. 266 RWKC wyraźnie wskazano na konieczność "umożliwienia organom celnym właściwego funkcjonowania" w celu wypełnienia przez organy obowiązków kontrolnych.
W związku z tym, posiadanie świadectwa AEO jest spełnieniem kryterium i warunków
z art. 253, art. 253a, art. 253b i art. 253c RWKC, jednakże nie stanowi przeszkody do odmowy przyznania wszelkich udogodnień, ułatwień, o których mowa choćby
w art. 266. Przepisy bowiem art. 266 i dalsze nie zostały wymienione w art. 253c ust. 2 i art. 264 ust. 2 RWKC. Przepisy art. 266 RWKC stanowią odrębną regulację prawną
i odnoszą się do innych wymogów, które musi spełniać podmiot korzystający
z procedury uproszczonej, pomimo że posiada świadectwo AEO.
W tej sytuacji na aprobatę zasługuje pogląd organu, w świetle przywołanej regulacji prawa wspólnotowego, że posiadanie świadectwa AEO stanowi ułatwienie w uzyskaniu pozwolenia na korzystanie z procedury uproszczonej, stanowi o spełnieniu warunków
i kryteriów wskazanych w art. 253c i art. 264, ale nie przesądza automatycznie
o obowiązku organu udzielenia wszelkich dodatkowych ułatwień, "bez ograniczeń" – jak domaga się tego strona w skardze.
W tym miejscu Sąd zauważa jednak, że lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie zawiera odwołania się do przepisów wspólnotowych, z których organ wywodzi prawo do ograniczenia w stosowaniu procedury uproszczonej poza godzinami pracy urzędu. Zasadniczo brak (poza art. 253 RWKC) wywodu prawnego z przywołaniem konkretnej regulacji prawa wspólnotowego, nie pozwala na skontrolowanie stanowiska organu przez tutejszy Sąd. Ocena zaskarżonej decyzji, która nie zawiera w tej części należytego uzasadnienia prawnego "wymyka" się wręcz spod kontroli i nie pozwala Sądowi na jednoznaczną ocenę, czy nie wyrażenie przez organ zgody na stosowanie procedury uproszczonej poza godzinami pracy urzędu jest zasadne, czy nieuprawnione. Brak należytego uzasadnienia prawnego – w tej części decyzji – czyni uprawnionym zarzut, że nie można ustalić, który konkretnie przepis prawa wspólnotowego stanowił podstawę do niezastosowania spornego ułatwienia.
Sąd zauważa, że powołanie się dopiero na rozprawie na wskazany art. 266 ust. 2 lit. b) i art. 267 tiret drugie RWKC nie stanowi zadość wymogom z art. 210 § 1 pkt 6
i § 4 Ordynacji podatkowej. Podnieść należy, że w podstawie prawnej pierwszej decyzji wskazano wyłącznie art. 266 ust. 2 lit. a) RWKC.
Podkreślić należy, że należyte uzasadnienie prawne decyzji z powołaniem się na konkretny przepis prawa zastosowany przez organ, pozwala przede wszystkim na obronę praw stronie skarżącej na etapie odwołania, a następnie skargi. Brak uzasadnienia prawnego w istotnej części stanowiska organu powoduje, że jednocześnie skarżący jest pozbawiony możliwości polemiki z organem. Stąd w skardze znalazł się zarzut nieznanych, dodatkowych kryteriów zastosowanych przez organ, które tylko jemu są znane. Sąd natomiast nie będzie zastępował organu w konstruowaniu uzasadnienia prawnego, które powinno znaleźć się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji
i domniemywał co organ miał na uwadze. To organ obowiązany jest wskazać stosowny konkretny przepis prawa, a rolą Sądu jest ocena prawidłowości jego zastosowania, po uprzednim umożliwieniu stronie skarżącej polemiki w tej materii, choćby w skardze. To organ zobowiązany jest podać konkretny przepis prawa, z którego wywodzi swoje uprawnienie do udzielenia ułatwienia, bądź jego odmowy.
Oczywiście Sąd zauważa, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (na str. 6) organ powołał przepis prawa krajowego, tj. § 7a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia
27 kwietnia 2004 r. w sprawie rodzajów towarów, których objęcie procedurą celną
z zastosowaniem procedury uproszczonej zależy od spełnienia dodatkowych warunków, oraz towarów wyłączonych spod tej procedury (Dz.U. Nr 97, poz. 972 ze zm.).Odnośnie powołania się przez organ na § 7a rozporządzenia należy wskazać, że na podstawie tego przepisu obowiązującego od 1 stycznia 2009 r. dodanego przez § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 18 grudnia 2009 r. (Dz. U. 2008r. Nr 236, poz. 1630) organ celny wydający pozwolenie może określić rodzaje towarów, które nie mogą być obejmowane procedurą celną z zastosowaniem procedury uproszczonej w miejscu,
o której mowa w art. 253 ust. 3 Rozporządzenia Wykonawczego, poza godzinami pracy urzędu celnego oraz które nie mogą korzystać ze zwolnienia z obowiązku każdorazowego przesyłania powiadomienia. Powyższe rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 22 Prawa celnego, stosownie do którego "Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, rodzaje towarów, których objęcie procedurą celną z zastosowaniem procedury uproszczonej zależy od spełnienia dodatkowych warunków, oraz rodzaje towarów, które nie mogą być obejmowane procedurą celną z zastosowaniem procedury uproszczonej. Rozporządzenie powinno uwzględniać rodzaje procedur celnych, w których stosuje się procedurę uproszczoną, oraz ryzyko związane z obrotem określonymi kategoriami towarów."
Z powyższego upoważnienia ustawowego jednoznacznie wynika, że to Minister właściwy ds. finansów publicznych, a nie inny organ celny wydający pozwolenie, jest upoważniony do wprowadzania ograniczeń w zakresie zastosowania procedury uproszczonej w stosunku do określonego rodzaju towarów. Wyłączenie, o którym mowa w art. 22 ustawy ma być dokonane w formie rozporządzenia, tym przepisem prawa Minister Finansów nie został wyposażony w uprawnienie do scedowania swoich kompetencji - nadanych ustawą - na inne organy.
Zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP "Rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego
w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu". Jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok TK z dnia
6 marca 2002 r., sygn. P 7/00, OTK ZU 2002, nr 2/A, poz. 13) rozporządzenie może być wydane tylko na podstawie wyraźnego, tj. nieopartego na domniemaniu ani na wykładni celowościowej, szczegółowego upoważnienia ustawy, w zakresie określonym
w upoważnieniu, w granicach upoważnienia ustawy i w celu jej wykonania oraz
w zgodzie z Konstytucją i wszystkimi obowiązującymi aktami ustawodawczymi (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2009 r.
III SA/Wa 2749/08). Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Dodać jednak należy, że umocowania do wydania przepisów wykonawczych, ograniczone są wyłącznie do kwestii związanych z realizacją samej ustawy, nie mogą zawierać przepisów materialnych, a tylko przepisy proceduralne
(por.: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 215/10).
Zgodnie z treścią art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Oznacza to, że sędziowie zachowują uprawnienie do samodzielnej oceny i ustalenia zgodności podustawowych aktów normatywnych z ustawami, przy okazji rozpatrywania spraw,
a w razie stwierdzenia ich niezgodności z ustawami, odmowy ich zastosowania
w konkretnej sprawie. Powinność odmowy zastosowania niezgodnego z ustawą podustawowego przepisu normatywnego wynika z nałożonego na sędziego obowiązku stosowania ustaw. Uprawnienie - każdego sądu rozpoznającego sprawę - do oceny czy określone przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą było i jest przyjmowane zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego, jak
i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w tym względzie najpełniej zostało wyrażone w postanowieniu z dnia 13 stycznia 1998 r., sygn. 2/978 (OTK 1998, nr 1, poz. 4), w którym Trybunał stwierdził, że ocena konstytucyjności i legalności przepisu rangi podustawowej może być dokonana przez sąd rozpatrujący sprawę indywidualną, w której przepis ten może być zastosowany. Wielokrotnie w tej kwestii wypowiadał się także Naczelny Sąd Administracyjny (zob.
w uchwałach NSA z dnia 30 października 2000 r., sygn. OPK 13/00, ONSA 2001, z. 2, poz. 63; z dnia 15 grudnia 2000 r., sygn. OPK 20-22/00, ONSA 2001, z. 3, poz. 104;
z dnia 22 maja 2000 r., sygn. OPS 3/00, ONSA 2000, z. 4, poz. 136; w wyroku NSA
z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. I OPS 4/05, niepubl.).
Biorąc po uwagę powyższe stwierdzić należy, że zawarcie w § 7a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. upoważnienia dla organów celnych (wydających pozwolenia) w zakresie określenia rodzajów towarów, które nie mogą być obejmowane procedurą celną z zastosowanie procedury uproszczonej w miejscu poza godzinami pracy urzędu celnego oraz, które nie mogą korzystać ze zwolnienia
z obowiązku każdorazowego przesyłania zawiadomienia, zostało dokonane
z naruszeniem art. 92 ust. 1 Konstytucji RP i art. 22 ustawy Prawo celne. Z uwagi na powyższe tutejszy Sąd odmawia zastosowania w przedmiotowej sprawie § 7a rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r., ponieważ wydano go z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. W tej sytuacji wyłączenie towarów z procedury uproszczonej wyłącznie w oparciu o § 7a tego rozporządzenia jest nieuprawnione i niezgodne z art. 22 ustawy Prawo celne.
Jednocześnie Sąd stwierdza, że jeżeli organ wywodzi swoje uprawnienia
w ograniczeniu procedury uproszczonej poza godzinami pracy urzędu równocześnie
z innego przepisu, w szczególności prawa wspólnotowego, to stosowne uzasadnienie prawne powinno znaleźć odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji, na co wskazano wcześniej.
II. Odnośnie zagadnienia związanego z dokonywaniem wpisów do rejestru rację należy przyznać organowi. Otóż zdaniem strony skarżącej, liczba wpisów do rejestru powinna być równoznaczna z liczbą zgłoszeń celnych, a w przypadku wielości pozycji towarowych klasyfikowanych wg kodu taryfy celnej, powinny być stosowane podpozycje.
W tej materii prawidłowo organ powołał się na art. 76 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, zgodnie z którym zgłoszenia uzupełniające stanowią jeden niepodzielny akt ze zgłoszeniami uproszczonymi określonymi w ust. 1 lit. a), b) lub c). Nabierają one mocy prawnej z dniem przyjęcia zgłoszenia uproszczonego. W przypadkach określonych
w ust. 1 lit. c) wpisanie do ewidencji ma tę samą moc prawną co przyjęcie zgłoszenia określonego w art. 62.
Przesądzająca dla tego zagadnienia jest także regulacja zawarta w art. 266 ust. 3 RWKC przywołana przez organ, a stosownie do której wpis do ewidencji, o której mowa w ust. 1 lit. a), b) i c) może zostać zastąpiony przez jakąkolwiek inną formalność dającą podobne gwarancje wymagane przez organy celne. Wpis zawiera datę jego dokonania oraz przynajmniej dane niezbędne w przypadku zgłoszenia w ramach procedury
w miejscu, określone w załączniku 30A.
Trafnie organ podniósł, że w art. 266 ust. 3 postanowiono o danych, które jako minimum muszą być ujęte we wpisie. W związku z tym nałożenie przez organ obowiązku dokonywania wpisów w rejestrze w odniesieniu do towarów, a nie zgłoszeń celnych, znajduje w pełni uzasadnienie także w kontekście celu, o którym stanowi art. 266 ust. 1 RWKC, tj. umożliwienia organom celnym właściwego funkcjonowania. Powyższe stanowisko organu mieści się w granicach prawa.
III. Na aprobatę zasługuje także stanowisko organu w przedmiocie terminu złożenia zgłoszenia celnego uzupełniającego. Zasadnie organ rozprawił się z tym zarzutem
w zaskarżonej decyzji poprzez odwołanie się do art. 218 ust. 1 WKC, stosownie do którego jeżeli dług celny powstaje w wyniku przyjęcia zgłoszenia towaru do innej procedury niż odprawa czasowa z częściowym zwolnieniem z należności celnych przywozowych lub w wyniku każdej innej czynności mającej taki sam skutek prawny jak przyjęcie zgłoszenia, to jego kwota jest zaksięgowana niezwłocznie po jej obliczeniu
i nie później niż w ciągu dwóch dni, licząc od dnia, w którym towar został zwolniony. Jednakże pod warunkiem, że pokrycie kwoty długu celnego zostanie zabezpieczone, suma należności za wszystkie towary, które zostały zwolnione na rzecz tej samej osoby w okresie wyznaczonym przez organy celne i nieprzekraczającym 31 dni, może zostać całościowo zaksięgowana na koniec tego okresu. Takiego zaksięgowania należy dokonać w ciągu pięciu dni, licząc od dnia, w którym upływa wspomniany okres.
Z przywołanej regulacji wynika, że niewątpliwie termin nieprzekraczalny, który może być ustanowiony przez organ, to 31 dni na rozliczenie procedury.
Ponadto, organ dokonał prawidłowego wywodu prawnego i wyjaśnił przyczyny, dla których przyjął termin 3 dni na złożenie zgłoszenia uzupełniającego, wskazując na termin 5-dniowy - z art. 288 ust. 1 akapit drugi - na dokonanie zaksięgowania. Organ także wyjaśnił sposób obliczania terminu 3-dniowego z uwzględnieniem regulacji
z art. 3 ust. 1 i 5 rozporządzenia Rady (EWG, EURATOM) nr 1182/71 z dnia 3 czerwca 1971 r. określającego zasady mające zastosowanie do okresów, dat i terminów
(Dz. Urz. WE.L. 71.124.1 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że jeżeli okres wyrażony
w dniach nalicza się od chwili zaistnienia wydarzenia lub wykonania czynności, do okresu nie zalicza się dnia, w którym miało miejsce to wydarzenie lub czynność (art. 3 ust. 1). Dany okres obejmuje dni ustawowo wolne od pracy, niedziele i soboty,
z wyjątkiem przypadków wyraźnie wyłączonych lub jeżeli okres wyrażony jest w dniach roboczych (art. 3 ust. 3). Każdy okres trwający dwa lub więcej dni zawiera przynajmniej dwa dni robocze (art. 3 ust. 5).
Powyższe regulacje mają zastosowanie stosownie do art. 7 ustawy Prawo celne, na podstawie którego do obliczania terminów określonych w przepisach wspólnotowego prawa celnego stosuje się rozporządzenie nr 1182/71/EWG/EURATOM z dnia
3 czerwca 1971 r. określające zasady mające zastosowanie do okresów, dat i terminów (Dz. Urz. WE L 124 z 8.6.1971).
Mając na uwadze przywołane przepisy prawa wspólnotowego należy stwierdzić, że stanowisko organu odnośnie wyznaczenia terminów i sposobu ich obliczania odpowiada prawu, a zarzuty skargi w tej materii nie zasługują na uwzględnienie.
IV. Reasumując tut. Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana
z naruszeniem prawa procesowego, tj. art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej oraz prawa materialnego (art. 22 ustawy Prawo celne).
Ponownie rozpatrując sprawę organ wskaże przepisy prawa materialnego, z których wywodzi swoje uprawnienie do ograniczania stosowania procedury uproszczonej poza godzinami pracy urzędu w kontekście ustalonego stanu faktycznego i posiadania przez skarżącego świadectwo AEO.
V. Mając na uwadze powyższe Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a.
Odnosząc się do przedstawionego przez pełnomocnika strony skarżącej spisu kosztów należy wskazać, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego - na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. - zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach
i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Przez przepisy odrębne,
o jakich mowa w zacytowanym przepisie należy rozumieć m.in. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Przytoczone przepisy prawa nie regulują zwrotu kosztów przejazdu do sądu, czy też noclegu pełnomocnika będącego radcą prawnym. Możliwość ubiegania się przez skarżącego o zasądzenie od organu kosztów przejazdu do sądu zawodowego pełnomocnika nie wynika z art. 205 § 2 p.p.s.a., bowiem w przepisie tym jest mowa jedynie o kosztach nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (por. w tej kwestii wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007r., II FSK 1197/05, [w:] LEX nr 317361).
W przedmiotowej natomiast sprawie stawiennictwo było nieobowiązkowe.
W tym stanie rzeczy Sąd zasądził koszty postępowania na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Zasądzona kwota kosztów postępowania obejmuje zwrot wpisu od skargi, minimalną stawkę opłaty dla pełnomocnika strony oraz zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
L. Kleczkowski H. Adamczewska – Wasilewicz E. Kruppik – Świetlicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło