I SA/Bd 231/10
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-04-16
Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód miesięczny wynosi 1900 zł, samodzielnie utrzymująca syna i korzystająca ze wsparcia rodziców, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli opłata sądowa przekracza jej możliwości finansowe?Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy miesięczny dochód strony wynosi 1900 zł, z czego musi zaspokoić podstawowe potrzeby swoje i dziecka, a dodatkowo nie posiada majątku, opłata sądowa przekraczająca jej możliwości finansowe uzasadnia uwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca M.N. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odpowiedzialności za zaległości podatkowe byłego męża. Wnioskodawczyni zarabia 1900 zł miesięcznie, samodzielnie utrzymuje syna, korzysta ze wsparcia rodziców i nie posiada majątku. Opłata sądowa przekracza jej możliwości finansowe.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe byłego małżonka postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych
I SA/Bd 231/10
UZASADNIENIE
Skarżąca ubiega się w niniejszej sprawie o zwolnienie od kosztów sądowych. Opisując we wniosku swoją szczególną sytuację finansową podała, że mieszka w N. z rodzicami emerytami oraz samodzielnie utrzymuje i wychowuje syna. Jako pielęgniarka zarabia 1900 zł miesięcznie, przy czym ponosi koszty dojazdu do pracy w B. Były mąż nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego, a wnioskująca zmuszona jest do korzystania ze wsparcia materialnego udzielanego przez rodziców. Nie posiada też majątku oraz oszczędności.
W sprawie zważono, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art.199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., strony postępowania ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej.
Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji ( Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a.
Z kolei art. 246 p.p.s.a. określa przesłanki przyznania prawa pomocy. Zgodnie z § 1 pkt 2 wskazanego artykułu osobie fizycznej można przyznać pomoc prawną w zakresie częściowym dopiero wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym ( art.245 § 3 p.p.s.a.).
Podnieść również należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach- z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej realnych możliwości finansowych. Mając więc na względzie ustalenia faktyczne dokonane w niniejszym postępowaniu stwierdzić trzeba, że wydatek rzędu 500 zł przekracza możliwości finansowe strony, która dysponując dochodem miesięcznym w wysokości 1900 zł zaspokaja najbardziej podstawowe i niezbędne potrzeby życiowe swoje i małoletniego syna. Z tego względu przeznaczenie części tej kwoty na opłacenie kosztów sądowych wiązałoby się z niewątpliwym uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania. Na uwagę w kontekście przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy zasługuje okoliczność, że wnioskująca nie posiada majątku, również mieszkania i w tym zakresie korzysta z pomocy najbliższej rodziny. Skoro zatem status majątkowy strony nie budzi wątpliwości i wskazuje na zasadność zwolnienia od kosztów sądowych to znaczy, że wniosek należało uwzględnić w całości. Tym bardziej, że wnioskująca odpowiada za zaległości podatkowe byłego męża i nie dysponuje środkami na wywiązanie się z tego zobowiązania.
Za mającą drugorzędne znaczenie w tej sprawie uznano kwestię dodatkowego badania sytuacji majątkowej rodziców wnioskodawczyni, albowiem ustalenia te rzutowałyby ewentualnie na przyznanie prawa pomocy w szerszym zakresie.
Kierując się powyżej wymienionymi względami, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło