I SA/Bd 237/06

WyrokWSA w Bydgoszczy2006-06-14

Skład orzekający: Leszek Kleczkowski, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji ustalającą podatek od nieruchomości, została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności w kontekście braku rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania zwrotu nadpłaty podatku z lat ubiegłych oraz potencjalnych wadliwości sentencji decyzji organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ utrzymywała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która była wadliwa formalnie. Organ pierwszej instancji, wydając decyzję ustalającą podatek od nieruchomości na 2005 r., nie rozstrzygnął w sposób wyraźny kwestii zmiany pierwotnej decyzji, co narusza art. 254 § 1 i art. 210 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Ponadto, brak było dowodów na powierzchnię użytkową budynku za okres od stycznia do marca 2005 r. Sąd podkreślił, że przedmiotem sprawy był wyłącznie podatek za 2005 r., a nie nadpłata z lat poprzednich, jednakże organ powinien był ustalić charakter pism podatnika w razie wątpliwości.
Stan faktyczny
Wójt Gminy T. decyzją z dnia [...] 2005r. wymierzył Wojciechowi W. podatek od nieruchomości na 2005r. w kwocie 742,60 zł. Wojciech W. odwołał się, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i brak odniesienia się do żądania zwrotu nadpłaconego podatku za lata 2000-2004. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało decyzję w mocy, uznając, że podatek został prawidłowo ustalony na podstawie informacji podatnika o powierzchni nieruchomości i zmianie jej wykorzystania. Wojciech W. złożył skargę do WSA w Bydgoszczy, zarzucając naruszenie rozdziału 9 Ordynacji podatkowej i pominięcie żądania zwrotu nadpłaty.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. i określił, że decyzja ta nie może być wykonana w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 31 maja 2006r. sprawy ze skargi Wojciecha W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2006r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości Decyzją z dnia [...] 2005r., nr [...] Wójt Gminy T. wymierzył Wojciechowi W. podatek od nieruchomości na 2005r. w kwocie 742,60 zł. Podstawę wydania decyzji stanowił art. 254 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r., Nr 9, poz. 84 ze zm.). Od decyzji organu I instancji strona złożyła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie art. 121 § 2 oraz art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Podniosła, iż Wójt Gminy T. nie odniósł się w decyzji do żądania zwrotu nadpłaconego podatku za lata 2000, 2001, 2002 i 2004. Decyzją z dnia [...] 2006r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ podniósł, iż ustalając stronie wymiar podatku od nieruchomości na 2005 r. w wysokości 742,60 zł, organ podatkowy I instancji uwzględnił dane zawarte w informacji w sprawie podatku od nieruchomości, jakie podatnik złożył do tego organu w dniu [...] 2005r. Z informacji tej wynika, że Wojciech W. jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 2000 m2, na przedmiotowej działce znajduje się budynek o łącznej powierzchni użytkowej 29m2. Podatnik podał też, że na tę powierzchnię składają się pomieszczenia o wysokości od 1,40m do 2,20m - 12m2 oraz o wysokości powyżej 2,20m - 17m2. Zważywszy, że wymiar podatku od nieruchomości na 2005r. został wcześniej ustalony od powierzchni 29m2, po uzyskaniu opisanej informacji, organ podatkowy dokonał zmiany wymiaru. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 222 Ordynacji podatkowej odwołanie powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji. Strona w odwołaniu nie podniosła przeciw zaskarżonej decyzji żadnych zarzutów, istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania. W treści odwołania podatnik przywołał prawomocną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2005r. nr [...], która dotyczy wymiaru zobowiązań pieniężnych na 2004r. oraz wskazał na przebieg postępowania związanego z dochodzeniem nadpłaty w podatku za lata 2000-2004 w łącznej kwocie 1.197 zł, tj. zagadnienia, które nie było rozstrzygane zaskarżoną decyzją organu I instancji. Organ uznał jednak, że strona w złożonym odwołaniu wniosła o ponowne merytoryczne załatwienie sprawy podatkowej. Podał, iż z tych względów ograniczył się wyłącznie do kwestii merytorycznych związanych z decyzją organu podatkowego, od której zostało wniesione odwołanie z pominięciem spraw, których decyzja ta nie zawiera. Wskazał, iż informacja uzyskana przez organ w dniu [...] 2005r., wypełnia obowiązki właściciela nieruchomości, wynikające z postanowień art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a zarazem nakłada na organ obowiązek zmiany wymiaru podatku od nieruchomości na 2005 r., przez jego obniżenie od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik złożył informację, tj. w tym wypadku od dnia 01 kwietnia 2005r. Za podstawę do ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2005r., organ przyjął do opodatkowania za 3 miesiące (tj. styczeń, luty, marzec) powierzchnię użytkową - 29m2, zaś od dnia 01 kwietnia 2005r. - 23m2. Zaznaczył, że różnica w powierzchni przyjęta za podstawę opodatkowania wynika stąd, że powierzchnię pomieszczenia (12m2 ), którego wysokość jest mniejsza od 2,20m, zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych należało zaliczyć w 50%, tj. 6 m2. Stosując stawki określone uchwałą Rady Gminy T. z dnia [...] 2004r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2005 r., podatek wyniósł -742,60 zł. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie "rozdziału 9 Ordynacji podatkowej". W uzasadnieniu skargi podniósł, iż w decyzji z dnia [...] 2006r., sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. stwierdziło, że grunty podatnika sklasyfikowane jako rolne klasy VI nie podlegają ani podatkowi od nieruchomości, ani podatkowi rolnemu, gdyż od tego ostatniego są ustawowo zwolnione. Skarżący w oparciu o tę decyzję zwrócił się pismem z dnia [...] 2006r. do Wójta Gminy T. o zwrot nadpłaconego podatku w wysokości 1.910,40 zł. Następnie dowiedziawszy się, iż można żądać zwrotu podatku jedynie za ostatnie 5 lat, ograniczył żądanie do kwoty 1.197 zł wraz z należnymi odsetkami za lata 2000-2004. Wskazał, iż od tego momentu wydawane były decyzje, w których jednak nie było rzeczowych wyjaśnień, co do zwrotu żądanej nadpłaty. Tym samym zostały naruszone przepisy art. 72 § 1, art. 75 oraz art. 78 § 1 Ordynacji podatkowej. Analogicznie przedstawia się sprawa odwołania od decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] 2005r., w której wyraźnie żądał zwrotu nadpłaconego podatku za lata 2000-2004 w łącznej kwocie 1.197 zł. Jednak zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. również pomija żądanie zwrotu nadpłaty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze o oddalenie skargi. Organ podkreślił, iż skarżący złożył odwołanie od decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] 2005r. ustalającej wymiar podatku od nieruchomości na 2005 r. i ta decyzja była przedmiotem postępowania odwoławczego. Natomiast w skardze, jak i w odwołaniu, skarżący podniósł kwestię nadpłaty za lata 2000, 2001, 2004, której - jak wynika z decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] 2005r. nr [...] – nie stwierdzono. Od tej decyzji strona nie wniosła odwołania, a zatem stała się ona ostateczna. W zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy decyzji wskazano zasadność wymiaru podatku od nieruchomości na 2005r. Zważywszy na to, że sprawa nadpłaty nie była przedmiotem postępowania odwoławczego, wniosek o oddalenie skargi jest - zdaniem organu - zasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.Z brzmienia art. 145 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo, aczkolwiek z innych przyczyn niż podane w skardze. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada, iż Sąd nie jest związany granicami skargi. Stosownie bowiem do art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd jest uprawniony dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Niemniej jednak Sąd zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna była być przedmiotem postępowania przed organami administracji i wydawanych w nim aktów (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001r., sygn. akt I S.A. 863/00). Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, którą ustalono podatek od nieruchomości na 2005r. W podstawie prawnej organ I instancji przywołał art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym decyzja ostateczna ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Ponadto organ oparł rozstrzygniecie na art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, na podstawie którego "Jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżenie lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie." Nie budzi zatem wątpliwości, że przywołane przepisy prawa odnoszą się do sytuacji, w której organ zmienia uprzednio wydaną decyzję ustalającą podatek. Z materiału dowodowego wynika, że podatek od nieruchomości na 2005r. Wójt Gminy T. ustalił decyzją z dnia [...] 2005r. Nr [...]. Następnie ta decyzja została przez Wójta uchylona decyzją z dnia [...] 2005r. Nr [...] "poprzez ustalenie nowej kwoty podatku na rok 2005". Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] 2005r Nr [...] uchyliło w całości ww. decyzję z dnia [...] 2005r. organu I instancji. W związku z tym, iż decyzja organu odwoławczego uchyliła wyłącznie decyzję z dnia [...] 2005r., to tym samym pozostała w obrocie prawnym decyzja z dnia [...] 2005r. Organ I instancji, do którego sprawa ponownie została skierowana, wydając decyzję dnia [...] 2005r. Nr [...] obowiązany był w pierwszej kolejności rozstrzygnąć w zakresie decyzji z dnia [...] 2005r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2005r. W przeciwnym bowiem razie pozostała w obrocie decyzja z dnia [...]. 2005r. w sprawie podatku od nieruchomości na 2005r., a następnie wydano decyzję dnia [...] 2005r., którą również ustalono podatek od nieruchomości na 2005r. Wprawdzie w podstawie prawnej decyzji z dnia [...] 2005r. przywołano art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, co może sugerować, iż zamiarem organu I instancji było dokonanie zmiany pierwotnej decyzji, jednakże nie zawarto w tym zakresie wyraźnego rozstrzygnięcia. Sąd w tut. składzie prezentuje pogląd, iż nie można domniemywać rozstrzygnięcia w zakresie zmiany czy też uchylenia decyzja, a rozstrzygnięcie w tym zakresie należy zawrzeć w decyzji, aby nie narazić się na zarzut wydania dwóch decyzji w tej samej sprawie. Przywołanie w decyzji prawidłowej podstawy prawnej nie może sanować braków w sentencji – rozstrzygnięciu decyzji. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, iż decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] 2005r. została wydana z naruszeniem art. 254§ 1 i art. 210 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zauważyć również należy, że w aktach administracyjnych brak dowodów z których wynika, iż w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2005r. powierzchnia użytkowa budynku dla celów podatku od nieruchomości wynosiła 29 m ². Jednocześnie Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że przedmiotem zaskarżonej sprawy jest wyłącznie podatek od nieruchomości na 2005r. Przedmiotem jej nie jest natomiast ewentualna nadpłata w podatku od nieruchomości na 2000r, 2001r., 20002r. i 2004r. Sąd jednak zauważa, że jedno pismo może zawierać więcej niż jedno podanie (nie tylko odwołanie), a każde z nich podlega odrębnemu rozpatrzeniu. W razie wątpliwości, co do charakteru podania – poza odwołaniem od decyzji w sprawie podatku od nieruchomości na 2005r. - należy tę kwestię ustalić przy udziale podatnika. Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145§1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło